Govinda-bhāṣya
Пада 3.33.3.61
421 / 558
Govinda-bhāṣya · 3.3.61
Devanāgarī

विकल्पो ऽविशिष्ट-फलत्वात्

Transliteration (IAST)

vikalpo 'viśiṣṭa-phalatvāt

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
विकल्पःvikalpaḥВЫБОР [одной из упасан]; vikalpa
अविशिष्ट-फलत्वात्aviśiṣṭa-phalatvātибо плод — НЕ РАЗЛИЧЕН; a-viśiṣṭa + phala (у Мадхвы: viśiṣṭa-phalatvāt — БЕЗ отрицания)
Translation

[Меж теми почитаниями —] ВЫБОР [одного]: плод [лицезрения] у всех РАВНЫЙ.

Govinda-bhāṣya of Baladeva Vidyābhūṣaṇa
Devanāgarī

नृसिंहादि-पुरुषोत्तम-रूपोपासनानि विभिन्न-विधानीत्य् उक्तम् । अथ तानि तत्-तद्-उपासकैः समुच्चितानुष्ठेयानि विकल्प्य वेति वीक्षायां नियमे हेत्व्-अभावात् समुच्चित्येति प्राप्ते—

विकल्पोऽविशिष्ट-फलत्वात् ॥

तेषाम् अनुष्ठाने विकल्प एव । यादृक् सत्-प्रसङ्गानुयायि-भगवत्-सङ्कल्पाद् उपासनम् उपलभ्यते तद् एवानुष्ठेयं, न त्व् अन्यद् इत्य् अर्थः । कुतः ? अविशिष्टेति । तेषां सर्वेषाम् अविशिष्टं समानम् एव मोक्ष-साक्षात्कार-लक्षणं फलम् उक्तम् । एकेनैव तस्मिन् सिद्धे किम् अन्येनेत्य् अर्थः । यद्यपि तद्-विदुषाम् इत्य् आदिकं तु न विस्मर्तव्यम् एकान्ति-श्रैष्ठ्य-दार्ढ्यात् पौनरुक्त्यं न दोषः ॥61॥

र्प्द् : रा.ता.उ.1.4.3 (यथा नामी)

--ओ)0(ओ--

Transliteration (IAST)

nṛsiṁhādi-puruṣottama-rūpopāsanāni vibhinna-vidhānīty uktam | atha tāni tat-tad-upāsakaiḥ samuccitānuṣṭheyāni vikalpya veti vīkṣāyāṁ niyame hetv-abhāvāt samuccityeti prāpte—

vikalpo'viśiṣṭa-phalatvāt ||

teṣām anuṣṭhāne vikalpa eva | yādṛk sat-prasaṅgānuyāyi-bhagavat-saṅkalpād upāsanam upalabhyate tad evānuṣṭheyaṁ, na tv anyad ity arthaḥ | kutaḥ ? aviśiṣṭeti | teṣāṁ sarveṣām aviśiṣṭaṁ samānam eva mokṣa-sākṣātkāra-lakṣaṇaṁ phalam uktam | ekenaiva tasmin siddhe kim anyenety arthaḥ | yadyapi tad-viduṣām ity ādikaṁ tu na vismartavyam ekānti-śraiṣṭhya-dārḍhyāt paunaruktyaṁ na doṣaḥ ||61||

rpd : rā.tā.u.1.4.3 (yathā nāmī)

--o)0(o--

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
नृसिंह-आदि-पुरुष-उत्तम-रूप-उपासनानिnṛsiṁha-ādi-puruṣa-uttama-rūpa-upāsanāniпочитания образов Пурушоттамы — Нрисимхи и прочих —; rūpa-upāsana
विभिन्न-विधानि इति उक्तम्vibhinna-vidhāni iti uktamразноуставны: сказано; vibhinna
अथ तानि तत्-तत्-उपासकैःatha tāni tat-tat-upāsakaiḥтеперь: их почитателями; upāsaka
समुच्चित्य अनुष्ठेयानि विकल्प्य वा इति वीक्षायाम्samuccitya anuṣṭheyāni vikalpya vā iti vīkṣāyāmисполнять ли В СОВОКУПНОСТИ или ПО ВЫБОРУ?; samuccaya-vikalpa!
नियमे हेतु-अभावात् समुच्चित्य इति प्राप्तेniyame hetu-abhāvāt samuccitya iti prāpte«повода к правилу нет — в совокупности»; при полученном; prāpta
विकल्पः अविशिष्ट-फलत्वात्vikalpaḥ aviśiṣṭa-phalatvāt«выбор: ибо плод не различен»; сутра 3.3.61
तेषाम् अनुष्ठाने विकल्पः एवteṣām anuṣṭhāne vikalpaḥ evaв их исполнении — именно ВЫБОР; vikalpa!
यादृक् सत्-प्रसङ्ग-अनुयायि-भगवत्-सङ्कल्पात्yādṛk sat-prasaṅga-anuyāyi-bhagavat-saṅkalpātкакое почитание вслед сат-санге, Его замыслом,; sat-prasaṅga
उपासनम् उपलभ्यतेupāsanam upalabhyateполучено —; upalabhyate
तत् एव अनुष्ठेयम् न तु अन्यत् इति अर्थःtat eva anuṣṭheyam na tu anyat iti arthaḥто и исполняй, не иное; tad eva!
कुतः अविशिष्ट इतिkutaḥ aviśiṣṭa itiпочему? — «не различен»; aviśiṣṭa
तेषाम् सर्वेषाम्teṣām sarveṣāmу всех них; sarva
अविशिष्टम् समानम् एवaviśiṣṭam samānam evaНЕ-РАЗЛИЧНЫЙ, равный,; samāna!
मोक्ष-साक्षात्कार-लक्षणम् फलम् उक्तम्mokṣa-sākṣātkāra-lakṣaṇam phalam uktamплод речен: лицезрение-мокша; sākṣātkāra
एकेन एव तस्मिन् सिद्धे किम् अन्येन इति अर्थःekena eva tasmin siddhe kim anyena iti arthaḥодним достигнуто — К ЧЕМУ ИНОЕ?; kim anyena! (OCR исправлен)
यद्यपिyadyapiхотя; yadyapi
तत्-विदुषाम् इति आदिकम् तु न विस्मर्तव्यम्tat-viduṣām iti ādikam tu na vismartavyam«у Его ведцов…» [3.3.56] — не забыть:; na vismartavyam
एकान्ति-श्रैष्ठ्य-दार्ढ्यात्ekānti-śraiṣṭhya-dārḍhyātкрепя первенство ЭКАНТИНОВ,; ekānti! (OCR исправлен)
पौनरुक्त्यम् न दोषःpaunaruktyam na doṣaḥповтор — не изъян; paunaruktya (OCR исправлен)
Commentary translation

Разноуставные почитания исполнять В СОВОКУПНОСТИ или ПО ВЫБОРУ? «В совокупности». При полученном —

«Выбор: ибо плод не различен».

Именно ВЫБОР: какое почитание получено вслед сат-санге, Его замыслом, — то и исполняй, не иное: плод у всех РАВНЫЙ — лицезрение-мокша; одним достигнуто — К ЧЕМУ ИНОЕ? (А «у ведцов…» — не забыть: повтор, крепящий первенство экантинов, — не изъян.)

Version

7c147fe2208e · published Jul 27, 2026, 5:22:51 AM UTC

Available inRU

Page between verses with