दीपदः पीठदश्चैव सर्वपापविवर्जितः । दिव्यसिंहासनस्थश्च जलदीपावलीवृतः
ताम्बूलदो नरो राजन्भुवि भुङ्क्तेऽखिलं शुभम् । दिवि देवाङ्गनाक्रोडे सुप्तस्ताम्बूलमत्ति वै
विद्यादानं द्विजश्रेष्ठ यः करोति नरोत्तम । सम्प्राप्य सन्निधिं विष्णोस्तिष्ठेद्युगशतद्वयम्
ततो ज्ञानं समासाद्य तत्रैव द्विजसत्तम । प्राप्नोति दुर्लभं मोक्षं प्रसादात्कमलापतेः
अनाथं ब्राह्मणं यस्तु पाठयत्यतिदुःखितम् । स याति विष्णुभवनं पुनरावृत्तिदुर्लभम्
कुलीनोऽपि द्विजश्रेष्ठो न भाति विद्यया विना । तस्माद्द्विजं पाठयन्तः प्रयान्ति परमं पदम्
भुवि प्रत्यक्षदेवोऽपि ब्राह्मणो देवताश्रयः । सर्ववर्णगुरुर्नैव विद्याहीनो विराजते
dīpadaḥ pīṭhadaścaiva sarvapāpavivarjitaḥ | divyasiṃhāsanasthaśca jaladīpāvalīvṛtaḥ
tāmbūlado naro rājanbhuvi bhuṅkte'khilaṃ śubham | divi devāṅganākroḍe suptastāmbūlamatti vai
vidyādānaṃ dvijaśreṣṭha yaḥ karoti narottama | samprāpya sannidhiṃ viṣṇostiṣṭhedyugaśatadvayam
tato jñānaṃ samāsādya tatraiva dvijasattama | prāpnoti durlabhaṃ mokṣaṃ prasādātkamalāpateḥ
anāthaṃ brāhmaṇaṃ yastu pāṭhayatyatiduḥkhitam | sa yāti viṣṇubhavanaṃ punarāvṛttidurlabham
kulīno'pi dvijaśreṣṭho na bhāti vidyayā vinā | tasmāddvijaṃ pāṭhayantaḥ prayānti paramaṃ padam
bhuvi pratyakṣadevo'pi brāhmaṇo devatāśrayaḥ | sarvavarṇagururnaiva vidyāhīno virājate
«Дающий светильник и дающий сиденье, лишённый всех грехов, восседает на дивном престоле, окружённый рядами светильников на воде. Дающий бетель, о царь, вкушает на земле всякое благо, а на небе, возлежа на лоне божественных дев, жуёт бетель. Кто совершает дар знания, о лучший из людей, тот, достигнув присутствия Вишну, пребывает там двести юг; затем, обретя там же знание, он обретает труднодостижимое освобождение милостью супруга Камалы. А кто обучает беззащитного и весьма несчастного брахмана, тот уходит в обитель Вишну, откуда нет возвращения. Даже знатный не блистает без учёности; потому обучающие дваждырождённого уходят в высшую обитель».
b61d0a295c89 · publicado 3 sept 2026, 4:14:09 UTC
Disponible enRUPasa de verso en verso con
Дар знания поставлен выше всех вещественных даров: за ним — двести юг у Вишну и затем освобождение. Но и он уточнён — учить надо «беззащитного и весьма несчастного», того, кому иначе не выучиться.
Объяснение дано практическое: без учёности не блистает и знатный. Дар знания меняет не имущество, а самого человека.
Образ светильников, плывущих по воде вокруг престола, — награда, зеркально повторяющая дар. Кто ставил огонь другим, тот сидит в кругу огней.