भगवद्गीता · 17.16
॥
देवनागरी
मनःप्रसादः सौम्यत्वं मौनमात्मविनिग्रहः ।
भावसंशुद्धिरित्येतत्तपो मानसमुच्यते ॥
लिप्यंतरण (IAST)
manaḥ-prasādaḥ saumyatvaṁ maunam ātma-vinigrahaḥ |
bhāva-saṁśuddhir ity etat tapo mānasam ucyate ||
शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
मनःप्रसादःmanaḥ-prasādaḥमन (मनः) की प्रसन्नता (प्रसादः)।
सौम्यत्वम्saumyatvamसौम्यता, दयालुता, समता।
मौनम्maunamमौन, गम्भीरता।
आत्मविनिग्रहःātma-vinigrahaḥआत्मसंयम, मन का नियन्त्रण।
भावसंशुद्धिःbhāva-saṁśuddhiḥभाव (भाव) की शुद्धता (संशुद्धिः)।
इति एतत्iti etatयह सब।
तपः मानसम्tapaḥ mānasamमन (मानसम्) का तप (तपस्)।
उच्यतेucyateकहा जाता है।
अनुवाद
“मन की प्रसन्नता, सौम्यता, गम्भीरता, आत्मसंयम और भावों की शुद्धता — इन सबको मन का तप कहा जाता है।”
संस्करण
37a9b3395c69 · प्रकाशित 2 जुल॰ 2026, 12:00:00 pm UTC
उपलब्ध भाषाएँRUENESHIZHश्लोक बदलें इन कुंजियों से