भविष्यपुराण
The Ordinance of the Worship of the Deities and the Planets2.19.172-180
1539 / 3103
Linuxपन्ने पलटें
भविष्यपुराण · 2.19.172-180
देवनागरी

शाक्तं रौद्रं च सौम्यं च कूष्माण्डं जातवेदसम् ॥ सौरसूक्तं च यजतो दक्षिणेन यजुर्विदः
वैराजं पौरुषं सूक्तं सौवर्णं रुद्रसंहिताम् ॥ शैशवं पञ्चनिरयं गायत्र्यं ज्येष्ठसाम च
वामदेव्यं बृहत्साम तथा चैव रथंतरम् ॥ गोव्रतं च विकर्णं च रक्षोघ्नं पावनं स्मृतम्
गायंतं ब्राह्मणा ये च पूर्वादिद्वारदेशतः ॥ अन्नात्परिस्रुत इति पञ्चपूर्वं सौरसूक्तकम्
रुद्राध्यायं च पञ्चांगं रौद्र इत्यभिधीयते ॥ आप्यायस्वेति च चतुः सौम्यं सूक्तं प्रचक्षते
ईशावेत्यादि स्वांगं च कौष्मांडं दशमं स्मृतम् ॥ अग्रे बृहन्निति नवसूक्तं वै जातवेदसम्
षोडशं तु विभ्राड् वृहत्सौरं सूक्तं प्रकीर्तितम् ॥ सौरसूक्तं ध्रुवोसीति इषवो मंगलं स्मृतम्
रात्रिसूक्तं हि यज्वाग्ने रक्षोघ्नं शैवसूक्तकम् ॥ गणानान्त्वेति पञ्च आपोहिष्ठेति च त्रयम्
पवमानं तु तद्विद्धि पावमानं तु षोडश ॥ समस्तं देवयागेषु तद्रात्रौ तु तदूर्ध्वकम् ॥ तदर्द्धार्द्धं च आरामे कूपे त्वेकऋचं जपेत्

लिप्यंतरण (IAST)

śāktaṃ raudraṃ ca saumyaṃ ca kūṣmāṇḍaṃ jātavedasam || saurasūktaṃ ca yajato dakṣiṇena yajurvidaḥ
vairājaṃ pauruṣaṃ sūktaṃ sauvarṇaṃ rudrasaṃhitām || śaiśavaṃ pañcanirayaṃ gāyatryaṃ jyeṣṭhasāma ca
vāmadevyaṃ bṛhatsāma tathā caiva rathaṃtaram || govrataṃ ca vikarṇaṃ ca rakṣoghnaṃ pāvanaṃ smṛtam
gāyaṃtaṃ brāhmaṇā ye ca pūrvādidvāradeśataḥ || annātparisruta iti pañcapūrvaṃ saurasūktakam
rudrādhyāyaṃ ca pañcāṃgaṃ raudra ityabhidhīyate || āpyāyasveti ca catuḥ saumyaṃ sūktaṃ pracakṣate
īśāvetyādi svāṃgaṃ ca kauṣmāṃḍaṃ daśamaṃ smṛtam || agre bṛhanniti navasūktaṃ vai jātavedasam
ṣoḍaśaṃ tu vibhrāḍ vṛhatsauraṃ sūktaṃ prakīrtitam || saurasūktaṃ dhruvosīti iṣavo maṃgalaṃ smṛtam
rātrisūktaṃ hi yajvāgne rakṣoghnaṃ śaivasūktakam || gaṇānāntveti pañca āpohiṣṭheti ca trayam
pavamānaṃ tu tadviddhi pāvamānaṃ tu ṣoḍaśa || samastaṃ devayāgeṣu tadrātrau tu tadūrdhvakam || tadarddhārddhaṃ ca ārāme kūpe tvekaṛcaṃ japet

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
स्वगृह्योक्तविधानेन प्रतिकुण्डेषु होमयेत्svagṛhyoktavidhānena pratikuṇḍeṣu homayet**по уставу своей домашней [школы] да возливает в каждой яме**; своейдомашнейуставом каждойяме давозливает
प्रज्वाल्याग्निं च विधिवद्धोमं कुर्यादनन्तरम्prajvālyāgniṃ ca vidhivaddhomaṃ kuryādanantaram**возжегши огонь по уставу, да сотворит возлияние вслед за тем**; огоньвозжегши поуставу возлияние датворит вследзатем
वागीश्वरं समभ्यर्च्य वागीश्वर्या समन्वितम्vāgīśvaraṃ samabhyarcya vāgīśvaryā samanvitam**почтив Владыку речи, с Владычицею речи соединённого**; Владыкуречипочтив Владычицейречисоединённого
प्रागेव तस्य जुहुयात्सहस्रं च शतं तथाprāgeva tasya juhuyātsahasraṃ ca śataṃ tathā**прежде того да возольёт ему тысячу и сто**; преждетого давозольёт ему тысячу сто
ग्रहेभ्यो विधिवत्सर्वं तथेन्द्रायेश्वराय चgrahebhyo vidhivatsarvaṃ tathendrāyeśvarāya ca**планетам всё по уставу, и Индре, и Владыке**; планетам всё поуставу Индре Владыке
मरुद्भ्यो लोकपालेभ्यो विधिवद्विश्वकर्मणेmarudbhyo lokapālebhyo vidhivadviśvakarmaṇe**марутам, хранителям мира, по уставу и Вишвакарману**; марутам хранителяммира поуставу Вишвакарману
अनुवाद

«„«Аннат парисрута» — пять первых, сауров гимн; рудров чтение, пятичленное, «рудрою» именуется; «апьяясва» — четыре: сомовым гимном зовут. «Иша ва» и прочее, своечленное, кушмандово помянуто десятым; впереди «брихан» — девятеричный гимн джатаведасов. Шестнадцатый же — «вибхрад», великий сауров гимн возвещён; сауров гимн «дхруво'си», «ишаво» — благовестным помянут. Ночной гимн — «яджва агне», ракшогхна — шиваитский гимн; «гананам тва» — пять, «апо хи штха» — три. Павамана — то ведай, паваманов же — шестнадцать. Всё — при божеских жертвах, а ночью — сверх того; половину того — в саду, а при колодце да произнесёт один стих. По уставу своей домашней [школы] да возливает в каждой яме; да освятит воззрением и прочим и, почтив друг друга, возжегши огонь по уставу, да сотворит возлияние вслед за тем. Почтив Владыку речи, с Владычицею речи соединённого: какому божеству какая жертва, чьё бы то ни было установление, — прежде того да возольёт ему тысячу и сто, сезамом с маслом или молочною кашею, листом, цветком и зёрнами; планетам всё по уставу, и Индре, и Владыке, марутам, хранителям мира, по уставу и Вишвакарману“».

संस्करण

28a9e89e324d · प्रकाशित 22 अग॰ 2026, 6:10:54 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से