पूजयेद्वरुणं देवमर्घ्यं दद्याद्विशेषतः ॥ तेनोदकेन संस्नाप्य गजदंतोत्थमृत्स्नया
श्वेताश्वसुरसंभूतं श्रीश्च तेति च संजपन् ॥ आप्यायस्वेति मंत्रेण मृदं चतुष्पथोद्भवाम्
तद्विष्णोरिति मंत्रेण कुशमूलेन स्थापयेत् ॥ तीर्थतोयेन गंधेन तथा पञ्चामृतेन च
गायत्र्या स्नापयेद्देवं रत्नतोयेन साधकः ॥ आप्यायस्वेति मंत्रेण क्षीरेण तदनंतरम्
दधिक्राव्णेति दध्ना च मधुवातेति वै मधु ॥ सरस्वत्यांतेति जातीपुष्पतोयेन स्नापयेत्
( वरुणोत्तमिति मंत्रस्य नारायण ऋषिः गायत्री छंदो वरुणो देवता वरुणप्रीतये विनियोगः ॥ श्रीश्च ते इति मंत्रस्य कर्दम ऋषिः पंक्तिश्छंदः सरिद्देवता अश्वखुरमृदा स्नाने विनियोगः ॥ आप्यायस्वेति मंत्रस्य पर्वत ऋषिः उष्णिक्छन्दः सरस्वती देवता वरुणप्रीतये चतुष्पथमृदा स्नाने विनियोगः ॥ तद्विष्णोरिति मंत्रस्य मैनाक ऋषिस्त्रिष्टुप्छन्दः सरस्वती देवता वरुणप्रीतये कुशमृदा स्नाने विनियोगः ॥ कया न इति मंत्रस्य वसिष्ठ ऋषिरनुष्टुप्छन्दः सोमो देवता वरुणप्रीतये नागगंधस्नाने विनियोगः ॥ तेजोसीति मंत्रस्य गर्ग ऋषिस्त्रिष्टुप्छन्द वासवो देवता वरुणप्रीतये विनियोगः ॥ सरस्वत्यै भैषज्येनेति मंत्रस्य वामदेव ऋषिः पंक्तिश्छंदो विष्णुर्देवता वरुणप्रीतये विनियोगः ॥ पुष्पोदकस्नाने ॥ अग्न आयाहीति मंत्रस्य जनार्दन ऋषिः जगतीछन्द ऐन्द्री देवता वरुणप्रीतये विनियोगः ॥ ) प्रक्षिपेत्पञ्च व्रीहींश्च इयञ्चेति च संपठन् ॥ पश्चान्नीराजनं कुर्यात्पञ्चघोषपुरःसरम्
शिरीषपुष्पसंभूतं दर्पणं कास्यसंभवम् ॥ गोपीचन्दनसंभूतं गंगामृत्तिकयाथ वा ॥ कृष्णां गां गोमयं वापि स्वस्तिकं शंखमेव च
कारयेत्पदकं वापि यवगोधूमकस्य वा ॥ उत्पन्नस्वर्गसंभूतं कलशं माषसंभवम् ॥ श्रीरसं पुष्पसंभूतं दर्पणं कांस्यसंभवम्
नन्द्यावर्ते मलयजे ततो निर्मलयेत्सुधीः ॥ एकैकं प्रतिमंत्रेण प्रत्येकं तु जलोपरि
pūjayedvaruṇaṃ devamarghyaṃ dadyādviśeṣataḥ || tenodakena saṃsnāpya gajadaṃtotthamṛtsnayā
śvetāśvasurasaṃbhūtaṃ śrīśca teti ca saṃjapan || āpyāyasveti maṃtreṇa mṛdaṃ catuṣpathodbhavām
tadviṣṇoriti maṃtreṇa kuśamūlena sthāpayet || tīrthatoyena gaṃdhena tathā pañcāmṛtena ca
gāyatryā snāpayeddevaṃ ratnatoyena sādhakaḥ || āpyāyasveti maṃtreṇa kṣīreṇa tadanaṃtaram
dadhikrāvṇeti dadhnā ca madhuvāteti vai madhu || sarasvatyāṃteti jātīpuṣpatoyena snāpayet
( varuṇottamiti maṃtrasya nārāyaṇa ṛṣiḥ gāyatrī chaṃdo varuṇo devatā varuṇaprītaye viniyogaḥ || śrīśca te iti maṃtrasya kardama ṛṣiḥ paṃktiśchaṃdaḥ sariddevatā aśvakhuramṛdā snāne viniyogaḥ || āpyāyasveti maṃtrasya parvata ṛṣiḥ uṣṇikchandaḥ sarasvatī devatā varuṇaprītaye catuṣpathamṛdā snāne viniyogaḥ || tadviṣṇoriti maṃtrasya maināka ṛṣistriṣṭupchandaḥ sarasvatī devatā varuṇaprītaye kuśamṛdā snāne viniyogaḥ || kayā na iti maṃtrasya vasiṣṭha ṛṣiranuṣṭupchandaḥ somo devatā varuṇaprītaye nāgagaṃdhasnāne viniyogaḥ || tejosīti maṃtrasya garga ṛṣistriṣṭupchanda vāsavo devatā varuṇaprītaye viniyogaḥ || sarasvatyai bhaiṣajyeneti maṃtrasya vāmadeva ṛṣiḥ paṃktiśchaṃdo viṣṇurdevatā varuṇaprītaye viniyogaḥ || puṣpodakasnāne || agna āyāhīti maṃtrasya janārdana ṛṣiḥ jagatīchanda aindrī devatā varuṇaprītaye viniyogaḥ || ) prakṣipetpañca vrīhīṃśca iyañceti ca saṃpaṭhan || paścānnīrājanaṃ kuryātpañcaghoṣapuraḥsaram
śirīṣapuṣpasaṃbhūtaṃ darpaṇaṃ kāsyasaṃbhavam || gopīcandanasaṃbhūtaṃ gaṃgāmṛttikayātha vā || kṛṣṇāṃ gāṃ gomayaṃ vāpi svastikaṃ śaṃkhameva ca
kārayetpadakaṃ vāpi yavagodhūmakasya vā || utpannasvargasaṃbhūtaṃ kalaśaṃ māṣasaṃbhavam || śrīrasaṃ puṣpasaṃbhūtaṃ darpaṇaṃ kāṃsyasaṃbhavam
nandyāvarte malayaje tato nirmalayetsudhīḥ || ekaikaṃ pratimaṃtreṇa pratyekaṃ tu jalopari
«„Да всыплет пять рисов, произнося «иянча». Затем да сотворит обнесение огнями, с пятигласием впереди: из цветов шириши, зеркало из бронзы, из гопичанданы или же из гангиной глины; чёрную корову, или коровье, свастику и раковину; да велит сотворить и знак из ячменя или пшеницы; из возникшего небесного — калашу, из машевого; сок Шри, из цветов возникший, зеркало из бронзы; в нандьяварте, в малайском [сандале] — затем да очистит разумный, каждое своею мантрою, каждое над водою. Мантрами, «дхрува» и прочим уподобленными, восемью по порядку, — восточное зерно, приношение машевой снеди да подаст по уставу. Затем гимном Нараяны да прибегнет к богу Нараяне; и прочим богам да подаст тридцать приношений“».
c4cec46a6cb9 · प्रकाशित 22 अग॰ 2026, 6:10:54 pm UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Пашчан нираджанам курьят — «обнесение огнями». Нираджана — обнесение светильниками, та самая арати. Нираджана — обнесение светильниками, та самая арати.
Панча-гхоша-пурахсарам — «с пятигласием впереди». При этом звучат пять голосов: обряд громкий. При этом звучат пять голосов: обряд громкий.
Ширииша-пушпа-самбхутам — «из цветов шириши». Вещи для обнесения перечислены поимённо. Вещи для обнесения перечислены поимённо.
Гопичандана-самбхутам — «из гопичанданы». Годится и глина с Ганги: замена дана всегда. Годится и глина с Ганги: замена дана всегда.
Кришнам гам гомаям вапи — «чёрную корову, или коровье». Не можешь корову — возьми навоз: та же лестница послаблений. Не можешь корову — возьми навоз.
Тато нараяна-суктена — «затем гимном Нараяны». Обряд поворачивает к Нараяне — и оттуда пойдёт к отдаче. Обряд поворачивает к Нараяне.