महाभारत
Caitraratha-parva (vasiṣṭha-viśvāmitra-vairotpatti) (The Enmity of Vasiṣṭha and Viśvāmitra)1.165.2–4
1108 / 15823
महाभारत · 1.165.2–4
देवनागरी

गन्धर्व उवाच
इदं वासिष्ठम् आख्यानं पुराणं परिचक्षते ॥
पार्थ सर्वेषु लोकेषु यथावत् तन् निबोध मे ॥
कन्यकुब्जे महान् आसीत् पार्थिवो भरतर्षभ ॥
गाधीति विश्रुतो लोके सत्यधर्मपरायणः ॥
तस्य धर्मात्मनः पुत्रः समृद्धबलवाहनः ॥
विश्वामित्र इति ख्यातो बभूव रिपुमर्दनः ॥

लिप्यंतरण (IAST)

gandharva uvāca
idaṃ vāsiṣṭham ākhyānaṃ purāṇaṃ paricakṣate ||
pārtha sarveṣu lokeṣu yathāvat tan nibodha me ||
kanyakubje mahān āsīt pārthivo bharatarṣabha ||
gādhīti viśruto loke satyadharmaparāyaṇaḥ ||
tasya dharmātmanaḥ putraḥ samṛddhabalavāhanaḥ ||
viśvāmitra iti khyāto babhūva ripumardanaḥ ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
इदं वासिष्ठम् आख्यानं पुराणं परिचक्षतेidaṃ vāsiṣṭham ākhyānaṃ purāṇaṃ paricakṣatethis tale of Vasishtha is called ancient,
पार्थ सर्वेषु लोकेषु यथावत् तत् निबोध मेpārtha sarveṣu lokeṣu yathāvat tat nibodha meO Partha, in all the worlds; learn it from me as it truly is;
कन्यकुब्जे महान् आसीत् पार्थिवः भरतर्षभkanyakubje mahān āsīt pārthivaḥ bharatarṣabhain Kanyakubja there was a great king, O bull of Bharata's line,
गाधी इति विश्रुतः लोके सत्यधर्मपरायणःgādhī iti viśrutaḥ loke satyadharmaparāyaṇaḥrenowned in the world as Gadhi, devoted to truth and dharma;
तस्य धर्मात्मनः पुत्रः समृद्धबलवाहनःtasya dharmātmanaḥ putraḥ samṛddhabalavāhanaḥhe, righteous of soul, had a son, possessor of an abundant army and mounts,
विश्वामित्रः इति ख्यातः बभूव रिपुमर्दनःviśvāmitraḥ iti khyātaḥ babhūva ripumardanaḥrenowned as Vishvamitra, crusher of foes;
गन्धर्वgandharvaoriginal form "gandharva", added to complete the word-by-word coverage
तन्tanoriginal form "tan", added to complete the word-by-word coverage
पार्थिवोpārthivooriginal form "pārthivo", added to complete the word-by-word coverage
गाधीतिgādhītioriginal form "gādhīti", added to complete the word-by-word coverage
विश्रुतोviśrutooriginal form "viśruto", added to complete the word-by-word coverage
विश्वामित्रviśvāmitraoriginal form "viśvāmitra", added to complete the word-by-word coverage
ख्यातोkhyātooriginal form "khyāto", added to complete the word-by-word coverage
अनुवाद

The Gandharva said: "This ancient tale of Vasishtha is known in all the worlds; learn it from me as it truly is, O Partha. In Kanyakubja there was a great king, renowned as Gadhi, devoted to truth and dharma; he, righteous of soul, had a son, possessor of an abundant army, renowned as Vishvamitra, crusher of foes."

संस्करण

2b81e19e9cea · प्रकाशित 12 जुल॰ 2026, 5:29:43 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRUEN

श्लोक बदलें इन कुंजियों से