महाभारत
Caitraratha-parva (vasiṣṭha-viśvāmitra-vairotpatti) (The Enmity of Vasiṣṭha and Viśvāmitra)1.165.18–19
1113 / 15823
महाभारत · 1.165.18–19
देवनागरी

विश्वामित्र उवाच
क्षत्रियो ऽहं भवान् विप्रस् तपःस्वाध्यायसाधनः ॥
ब्राह्मणेषु कुतो वीर्यं प्रशान्तेषु धृतात्मसु ॥
अर्बुदेन गवां यस् त्वं न ददासि ममेप्सिताम् ॥
स्वधर्मं न प्रहास्यामि नयिष्ये ते बलेन गाम् ॥

लिप्यंतरण (IAST)

viśvāmitra uvāca
kṣatriyo 'haṃ bhavān vipras tapaḥsvādhyāyasādhanaḥ ||
brāhmaṇeṣu kuto vīryaṃ praśānteṣu dhṛtātmasu ||
arbudena gavāṃ yas tvaṃ na dadāsi mamepsitām ||
svadharmaṃ na prahāsyāmi nayiṣye te balena gām ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
क्षत्रियः अहम् भवान् विप्रः तपःस्वाध्यायसाधनःkṣatriyaḥ aham bhavān vipraḥ tapaḥsvādhyāyasādhanaḥ"I am a kshatriya, you a vipra whose means are austerity and study [of the Veda];
ब्राह्मणेषु कुतः वीर्यं प्रशान्तेषु धृतात्मसुbrāhmaṇeṣu kutaḥ vīryaṃ praśānteṣu dhṛtātmasuwhence comes valor among brahmins, tranquil, self-controlled?
अर्बुदेन गवां यः त्वं न ददासि मम ईप्सिताम्arbudena gavāṃ yaḥ tvaṃ na dadāsi mama īpsitāmsince you, for a hundred million cows, do not give me the [cow] I desire,
स्वधर्मं न प्रहास्यामि नयिष्ये ते बलेन गाम्svadharmaṃ na prahāsyāmi nayiṣye te balena gāmI shall not abandon my own dharma -- I shall lead your cow away by force";
विश्वामित्रviśvāmitraoriginal form "viśvāmitra", added to complete the word-by-word coverage
क्षत्रियोkṣatriyooriginal form "kṣatriyo", added to complete the word-by-word coverage
ऽहं'haṃoriginal form "'haṃ", added to complete the word-by-word coverage
विप्रस्viprasoriginal form "vipras", added to complete the word-by-word coverage
कुतोkutooriginal form "kuto", added to complete the word-by-word coverage
यस्yasoriginal form "yas", added to complete the word-by-word coverage
ममेप्सिताम्mamepsitāmoriginal form "mamepsitām", added to complete the word-by-word coverage
अनुवाद

Vishvamitra said: "I am a kshatriya, you a vipra whose means are austerity and study of the Veda; whence comes valor among brahmins, tranquil and self-controlled? Since you do not give me the cow I desire for a hundred million cows, I shall not abandon my own dharma -- I shall lead her away by force."

संस्करण

e006944b9df6 · प्रकाशित 12 जुल॰ 2026, 5:29:43 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRUEN

श्लोक बदलें इन कुंजियों से