महाभारत
Caitraratha-parva (kalmāṣapāda-śāpa) (The Curse of Kalmāṣapāda)1.166.15–17
1134 / 15823
महाभारत · 1.166.15–17
देवनागरी

स तु शप्तस् तदा तेन शक्तिना वै नृपोत्तमः ॥
जगाम शरणं शक्तिं प्रसादयितुम् अर्हयन् ॥
तस्य भावं विदित्वा स नृपतेः कुरुनन्दन ॥
विश्वामित्रस् ततो रक्ष आदिदेश नृपं प्रति ॥
स शापात् तस्य विप्रर्षेर् विश्वामित्रस्य चाज्ञया ॥
राक्षसः किंकरो नाम विवेश नृपतिं तदा ॥

लिप्यंतरण (IAST)

sa tu śaptas tadā tena śaktinā vai nṛpottamaḥ ||
jagāma śaraṇaṃ śaktiṃ prasādayitum arhayan ||
tasya bhāvaṃ viditvā sa nṛpateḥ kurunandana ||
viśvāmitras tato rakṣa ādideśa nṛpaṃ prati ||
sa śāpāt tasya viprarṣer viśvāmitrasya cājñayā ||
rākṣasaḥ kiṃkaro nāma viveśa nṛpatiṃ tadā ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
सः तु शप्तः तदा तेन शक्तिना वै नृपोत्तमःsaḥ tu śaptaḥ tadā tena śaktinā vai nṛpottamaḥthat best of kings, cursed then by Shakti,
जगाम शरणं शक्तिं प्रसादयितुम् अर्हयन्jagāma śaraṇaṃ śaktiṃ prasādayitum arhayanwent to Shakti for refuge, to appease him, honoring him;
तस्य भावं विदित्वा सः नृपतेः कुरुनन्दनtasya bhāvaṃ viditvā saḥ nṛpateḥ kurunandanahaving learned that king's intention, O delight of the Kurus,
विश्वामित्रः ततः रक्षः आदिदेश नृपं प्रतिviśvāmitraḥ tataḥ rakṣaḥ ādideśa nṛpaṃ pratiVishvamitra then directed a rakshasa against the king;
सः शापात् तस्य विप्रर्षेः विश्वामित्रस्य च आज्ञयाsaḥ śāpāt tasya viprarṣeḥ viśvāmitrasya ca ājñayāby the curse of that brahmana-rishi and by Vishvamitra's command
राक्षसः किंकरः नाम विवेश नृपतिं तदाrākṣasaḥ kiṃkaraḥ nāma viveśa nṛpatiṃ tadāa rakshasa named Kimkara then entered the king;
saoriginal form "sa", added to complete the word-by-word coverage
शप्तस्śaptasoriginal form "śaptas", added to complete the word-by-word coverage
saoriginal form "sa", added to complete the word-by-word coverage
विश्वामित्रस्viśvāmitrasoriginal form "viśvāmitras", added to complete the word-by-word coverage
ततोtatooriginal form "tato", added to complete the word-by-word coverage
रक्षrakṣaoriginal form "rakṣa", added to complete the word-by-word coverage
saoriginal form "sa", added to complete the word-by-word coverage
विप्रर्षेर्viprarṣeroriginal form "viprarṣer", added to complete the word-by-word coverage
चाज्ञयाcājñayāoriginal form "cājñayā", added to complete the word-by-word coverage
किंकरोkiṃkarooriginal form "kiṃkaro", added to complete the word-by-word coverage
अनुवाद

"That best of kings, cursed then by Shakti, went to Shakti for refuge, to appease him, honoring him. But Vishvamitra, having learned that king's intention, O delight of the Kurus, directed a rakshasa against him; and by the curse of that brahmana-rishi and by Vishvamitra's command, a rakshasa named Kimkara then entered the king."

संस्करण

aeda023d169a · प्रकाशित 12 जुल॰ 2026, 5:29:43 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRUEN

श्लोक बदलें इन कुंजियों से