महाभारत
Svayaṃvara-parva (rāja-saṃkīrtana) (The List of Kings)1.177.1–4
1250 / 15823
महाभारत · 1.177.1–4
देवनागरी

धृष्टद्युम्न उवाच
दुर्योधनो दुर्विषहो दुर्मुखो दुष्प्रधर्षणः ॥
विविंशतिर् विकर्णश् च सहो दुःशासनः समः ॥
युयुत्सुर् वातवेगश् च भीमवेगधरस् तथा ॥
उग्रायुधो बलाकी च कनकायुर् विरोचनः ॥
सुकुण्डलश् चित्रसेनः सुवर्चाः कनकध्वजः ॥
नन्दको बाहुशाली च कुण्डजो विकटस् तथा ॥
एते चान्ये च बहवो धार्तराष्ट्रा महाबलाः ॥
कर्णेन सहिता वीरास् त्वदर्थं समुपागताः ॥
शतसंख्या महात्मानः प्रथिताः क्षत्रियर्षभाः ॥

लिप्यंतरण (IAST)

dhṛṣṭadyumna uvāca
duryodhano durviṣaho durmukho duṣpradharṣaṇaḥ ||
viviṃśatir vikarṇaś ca saho duḥśāsanaḥ samaḥ ||
yuyutsur vātavegaś ca bhīmavegadharas tathā ||
ugrāyudho balākī ca kanakāyur virocanaḥ ||
sukuṇḍalaś citrasenaḥ suvarcāḥ kanakadhvajaḥ ||
nandako bāhuśālī ca kuṇḍajo vikaṭas tathā ||
ete cānye ca bahavo dhārtarāṣṭrā mahābalāḥ ||
karṇena sahitā vīrās tvadarthaṃ samupāgatāḥ ||
śatasaṃkhyā mahātmānaḥ prathitāḥ kṣatriyarṣabhāḥ ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
दुर्योधनः दुर्विषहः दुर्मुखः दुष्प्रधर्षणःduryodhanaḥ durviṣahaḥ durmukhaḥ duṣpradharṣaṇaḥ"Duryodhana, Durvishaha, Durmukha, Dushpradharshana,
विविंशतिः विकर्णः च सहः दुःशासनः समःviviṃśatiḥ vikarṇaḥ ca sahaḥ duḥśāsanaḥ samaḥVivimshati and Vikarna, Saha, Duhshasana, Sama,
युयुत्सुः वातवेगः च भीमवेगधरः तथाyuyutsuḥ vātavegaḥ ca bhīmavegadharaḥ tathāYuyutsu and Vatavega, and also Bhimavegadhara,
उग्रायुधः बलाकी च कनकायुः विरोचनःugrāyudhaḥ balākī ca kanakāyuḥ virocanaḥUgrayudha and Balaki, Kanakayu, Virochana,
सुकुण्डलः चित्रसेनः सुवर्चाः कनकध्वजःsukuṇḍalaḥ citrasenaḥ suvarcāḥ kanakadhvajaḥSukundala, Chitrasena, Suvarchas, Kanakadhvaja,
नन्दकः बाहुशाली च कुण्डजः विकटः तथाnandakaḥ bāhuśālī ca kuṇḍajaḥ vikaṭaḥ tathāNandaka and Bahushali, Kundaja, and also Vikata --
एते च अन्ये च बहवः धार्तराष्ट्राः महाबलाःete ca anye ca bahavaḥ dhārtarāṣṭrāḥ mahābalāḥthese and many other mighty Dhartarashtras,
कर्णेन सहिताः वीराः त्वदर्थं समुपागताःkarṇena sahitāḥ vīrāḥ tvadarthaṃ samupāgatāḥheroes, together with Karna, have gathered for your sake,
शतसंख्याः महात्मानः प्रथिताः क्षत्रियर्षभाःśatasaṃkhyāḥ mahātmānaḥ prathitāḥ kṣatriyarṣabhāḥa hundred in number, great-souled, renowned bulls among kshatriyas;
धृष्टद्युम्नdhṛṣṭadyumnaoriginal form "dhṛṣṭadyumna", added to complete the word-by-word coverage
दुर्योधनोduryodhanooriginal form "duryodhano", added to complete the word-by-word coverage
दुर्विषहोdurviṣahooriginal form "durviṣaho", added to complete the word-by-word coverage
दुर्मुखोdurmukhooriginal form "durmukho", added to complete the word-by-word coverage
विविंशतिर्viviṃśatiroriginal form "viviṃśatir", added to complete the word-by-word coverage
विकर्णश्vikarṇaśoriginal form "vikarṇaś", added to complete the word-by-word coverage
सहोsahooriginal form "saho", added to complete the word-by-word coverage
युयुत्सुर्yuyutsuroriginal form "yuyutsur", added to complete the word-by-word coverage
वातवेगश्vātavegaśoriginal form "vātavegaś", added to complete the word-by-word coverage
भीमवेगधरस्bhīmavegadharasoriginal form "bhīmavegadharas", added to complete the word-by-word coverage
उग्रायुधोugrāyudhooriginal form "ugrāyudho", added to complete the word-by-word coverage
कनकायुर्kanakāyuroriginal form "kanakāyur", added to complete the word-by-word coverage
सुकुण्डलश्sukuṇḍalaśoriginal form "sukuṇḍalaś", added to complete the word-by-word coverage
नन्दकोnandakooriginal form "nandako", added to complete the word-by-word coverage
कुण्डजोkuṇḍajooriginal form "kuṇḍajo", added to complete the word-by-word coverage
विकटस्vikaṭasoriginal form "vikaṭas", added to complete the word-by-word coverage
चान्येcānyeoriginal form "cānye", added to complete the word-by-word coverage
बहवोbahavooriginal form "bahavo", added to complete the word-by-word coverage
धार्तराष्ट्राdhārtarāṣṭrāoriginal form "dhārtarāṣṭrā", added to complete the word-by-word coverage
सहिताsahitāoriginal form "sahitā", added to complete the word-by-word coverage
वीरास्vīrāsoriginal form "vīrās", added to complete the word-by-word coverage
शतसंख्याśatasaṃkhyāoriginal form "śatasaṃkhyā", added to complete the word-by-word coverage
अनुवाद

Dhrishtadyumna said: "Duryodhana, Durvishaha, Durmukha, Dushpradharshana, Vivimshati and Vikarna, Saha, Duhshasana, Sama, Yuyutsu and Vatavega, and also Bhimavegadhara, Ugrayudha and Balaki, Kanakayu, Virochana, Sukundala, Chitrasena, Suvarchas, Kanakadhvaja, Nandaka and Bahushali, Kundaja, and also Vikata -- these and many other mighty Dhartarashtras, a hundred in number, renowned kshatriyas, heroes, together with Karna, have gathered for your sake."

संस्करण

41b2c6b14502 · प्रकाशित 12 जुल॰ 2026, 5:37:22 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRUEN

श्लोक बदलें इन कुंजियों से