महाभारत
Vaivāhika-parva (pañcendra-upākhyāna) (The Tale of the Five Indras)1.189.11–12
1390 / 15823
महाभारत · 1.189.11–12
देवनागरी

सा तत्र योषा रुदती जलार्थिनी; गङ्गां देवीं व्यवगाह्यावतिष्ठत् ॥
तस्याश्रुबिन्दुः पतितो जले वै; तत् पद्मम् आसीद् अथ तत्र काञ्चनम् ॥
तद् अद्भुतं प्रेक्ष्य वज्री तदानीम्; अपृच्छत् तां योषितम् अन्तिकाद् वै ॥
का त्वं कथं रोदिषि कस्य हेतोर्; वाक्यं तथ्यं कामयेह ब्रवीहि ॥

लिप्यंतरण (IAST)

sā tatra yoṣā rudatī jalārthinī; gaṅgāṃ devīṃ vyavagāhyāvatiṣṭhat ||
tasyāśrubinduḥ patito jale vai; tat padmam āsīd atha tatra kāñcanam ||
tad adbhutaṃ prekṣya vajrī tadānīm; apṛcchat tāṃ yoṣitam antikād vai ||
kā tvaṃ kathaṃ rodiṣi kasya hetor; vākyaṃ tathyaṃ kāmayeha bravīhi ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
सा तत्र योषा रुदती जलार्थिनी गङ्गां देवीं व्यवगाह्य अवतिष्ठत्sā tatra yoṣā rudatī jalārthinī gaṅgāṃ devīṃ vyavagāhya avatiṣṭhatthat woman, weeping, seeking water, stood immersed in the goddess Ganga;
तस्याः अश्रुबिन्दुः पतितः जले वै तत् पद्मम् आसीत् अथ तत्र काञ्चनम्tasyāḥ aśrubinduḥ patitaḥ jale vai tat padmam āsīt atha tatra kāñcanamher teardrop, falling into the water, there became a golden lotus;
तत् अद्भुतं प्रेक्ष्य वज्री तदानीम् अपृच्छत् तां योषितम् अन्तिकात् वैtat adbhutaṃ prekṣya vajrī tadānīm apṛcchat tāṃ yoṣitam antikāt vaiseeing that wonder, the thunderbolt-bearer then asked that woman closely:
का त्वं कथं रोदिषि कस्य हेतोः वाक्यं तथ्यं कामय इह ब्रवीहिkā tvaṃ kathaṃ rodiṣi kasya hetoḥ vākyaṃ tathyaṃ kāmaya iha bravīhi"who are you, why do you weep, for what reason? be pleased to speak here the true word";
व्यवगाह्यावतिष्ठत्vyavagāhyāvatiṣṭhatoriginal form "vyavagahyavatishthat", added to complete the word-by-word coverage
तस्याश्रुबिन्दुःtasyāśrubinduḥoriginal form "tasyashrubinduh", added to complete the word-by-word coverage
पतितोpatitooriginal form "patito", added to complete the word-by-word coverage
आसीद्āsīdoriginal form "asid", added to complete the word-by-word coverage
तद्tadoriginal form "tad", added to complete the word-by-word coverage
अन्तिकाद्antikādoriginal form "antikad", added to complete the word-by-word coverage
हेतोर्hetororiginal form "hetor", added to complete the word-by-word coverage
कामयेहkāmayehaoriginal form "kamayeha", added to complete the word-by-word coverage
अनुवाद

"That woman, weeping, seeking water, stood immersed in the goddess Ganga; her teardrop, falling into the water, became there a golden lotus. Seeing that wonder, the thunderbolt-bearer asked her closely: 'Who are you, why do you weep, for what reason? Speak here the true word.'"

संस्करण

9d16a9978d3d · प्रकाशित 12 जुल॰ 2026, 5:44:41 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRUEN

श्लोक बदलें इन कुंजियों से