महाभारत
Dyūta-parva (duryodhana-nivedana, dyūta-anujñā) (Duryodhana's Complaint and the Permission for the Game)2.45.9–11
2504 / 15823
महाभारत · 2.45.9–11
देवनागरी

आच्छादयसि प्रावारान् अश्नासि पिशितौदनम् ॥
आजानेया वहन्ति त्वां केनासि हरिणः कृशः ॥
शयनानि महार्हाणि योषितश् च मनोरमाः ॥
गुणवन्ति च वेश्मानि विहाराश् च यथासुखम् ॥
देवानाम् इव ते सर्वं वाचि बद्धं न संशयः ॥
स दीन इव दुर्धर्षः कस्माच् छोचसि पुत्रक ॥

लिप्यंतरण (IAST)

ācchādayasi prāvārān aśnāsi piśitaudanam ||
ājāneyā vahanti tvāṃ kenāsi hariṇaḥ kṛśaḥ ||
śayanāni mahārhāṇi yoṣitaś ca manoramāḥ ||
guṇavanti ca veśmāni vihārāś ca yathāsukham ||
devānām iva te sarvaṃ vāci baddhaṃ na saṃśayaḥ ||
sa dīna iva durdharṣaḥ kasmāc chocasi putraka ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
आच्छादयसि प्रावारान्ācchādayasi prāvārān'you clothe yourself in [costly] cloaks,
अश्नासि पिशित-औदनम्aśnāsi piśita-audanameat meat with rice;
आजानेया वहन्ति त्वांājāneyā vahanti tvāṃthoroughbred [horses] carry you —
केन असि हरिणः कृशःkena asi hariṇaḥ kṛśaḥwhy then are you sallow and thin?
शयनानि महा-अर्हाणिśayanāni mahā-arhāṇiprecious beds,
योषितश् च मनोरमाःyoṣitaś ca manoramāḥand enchanting women,
गुणवन्ति च वेश्मानिguṇavanti ca veśmāniand worthy dwellings,
विहाराश् च यथा-सुखम्vihārāś ca yathā-sukhamand amusements at your pleasure;
देवानाम् इव ते सर्वंdevānām iva te sarvaṃeverything of yours, like the gods',
वाचि बद्धं न संशयःvāci baddhaṃ na saṃśayaḥis accomplished by a word, no doubt;
स दीन इव दुर्धर्षःsa dīna iva durdharṣaḥyet you, unconquerable, as though wretched —
कस्माच् छोचसि पुत्रकkasmāc chocasi putrakawhy do you grieve, my son?'
पिशितौदनम्piśitaudanamoriginal form "piśitaudanam", added to complete the word-by-word coverage
केनासिkenāsioriginal form "kenāsi", added to complete the word-by-word coverage
महार्हाणिmahārhāṇioriginal form "mahārhāṇi", added to complete the word-by-word coverage
यथासुखम्yathāsukhamoriginal form "yathāsukham", added to complete the word-by-word coverage
अनुवाद

'You clothe yourself in costly cloaks, eat meat with rice, thoroughbred horses carry you — why then are you sallow and thin? Precious beds, enchanting women, worthy dwellings, amusements at your pleasure — everything of yours, like the gods', is accomplished by a word, no doubt. Why then, unconquerable one, do you grieve as though wretched, my son?'

संस्करण

5278fee49a0e · प्रकाशित 16 जुल॰ 2026, 3:49:22 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRUEN

श्लोक बदलें इन कुंजियों से