महाभारत
Jayadratha-vadha-parva (Dhṛtarāṣṭra's Lament)7.89.36–38
7358 / 15823
महाभारत · 7.89.36–38
देवनागरी

पत्तिसंघान् रणे दृष्ट्वा धावमानांश् च सर्वशः ॥
निराशा विजये सर्वे मन्ये शोचन्ति पुत्रकाः ॥
द्रोणस्य समतिक्रान्ताव् अनीकम् अपराजितौ ॥
क्षणेन दृष्ट्वा तौ वीरौ मन्ये शोचन्ति पुत्रकाः ॥
संमूढो ऽस्मि भृशं तात श्रुत्वा कृष्णधनंजयौ ॥
प्रविष्टौ मामकं सैन्यं सात्वतेन सहाच्युतौ ॥

लिप्यंतरण (IAST)

pattisaṃghān raṇe dṛṣṭvā dhāvamānāṃś ca sarvaśaḥ ||
nirāśā vijaye sarve manye śocanti putrakāḥ ||
droṇasya samatikrāntāv anīkam aparājitau ||
kṣaṇena dṛṣṭvā tau vīrau manye śocanti putrakāḥ ||
saṃmūḍho 'smi bhṛśaṃ tāta śrutvā kṛṣṇadhanaṃjayau ||
praviṣṭau māmakaṃ sainyaṃ sātvatena sahācyutau ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
पत्तिसंघान् रणे दृष्ट्वाpattisaṃghān raṇe dṛṣṭvāseeing in battle the throngs of foot-soldiers; seeing in the fight the crowds of infantry
धावमानान् च सर्वशःdhāvamānān ca sarvaśaḥand fleeing on every side; and running in all directions
निराशाः विजये सर्वेnirāśāḥ vijaye sarveall despairing of victory; all who have lost hope of victory
मन्ये शोचन्ति पुत्रकाःmanye śocanti putrakāḥI think, my dear sons grieve; I suppose, my sons grieve
द्रोणस्य समतिक्रान्तौdroṇasya samatikrāntauof the two who passed through Drona's array; of those two who broke through Drona's formation
अनीकम् अपराजितौanīkam aparājitauthe array, unvanquished; the formation, remaining unconquered
क्षणेन दृष्ट्वा तौ वीरौkṣaṇena dṛṣṭvā tau vīrauseeing in an instant those two heroes; beholding in a moment those two heroes
मन्ये शोचन्ति पुत्रकाःmanye śocanti putrakāḥI think, my dear sons grieve; I suppose, my sons grieve
संमूढः अस्मि भृशम् तातsaṃmūḍhaḥ asmi bhṛśam tātautterly bewildered am I, dear one; in great confusion am I, dear one
श्रुत्वा कृष्णधनंजयौśrutvā kṛṣṇadhanaṃjayauhearing of Krishna and Dhananjaya; having heard of Krishna and Dhananjaya
प्रविष्टौ मामकम् सैन्यम्praviṣṭau māmakam sainyamhaving entered into my army; who have entered my host
सात्वतेन सह अच्युतौsātvatena saha acyutautogether with Satvata, the unwavering ones; together with Satvata, unshakeable
अनुवाद

"Seeing in battle the throngs of foot-soldiers fleeing on every side, all despairing of victory, I think my dear sons grieve. Beholding in an instant those two unvanquished heroes who passed through Drona's array, I think my dear sons grieve. I am utterly bewildered, dear one, hearing that Krishna and Dhananjaya, together with Satvata, unwavering, have entered my army."

संस्करण

ea2ff537f3d6 · प्रकाशित 19 जुल॰ 2026, 4:02:23 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRUEN

श्लोक बदलें इन कुंजियों से