महाभारत
Jayadratha-vadha-parva (karṇa-sātyaki-yuddha): The Battle of Karṇa and Sātyaki7.122.42–46
7844 / 15823
Linux
पन्ने पलटें
महाभारत · 7.122.42–46

Санджая

देवनागरी

सात्यकिं विथं दृष्ट्वा र्णं चाभ्युद्यतायुधम्
ध्मौ ङ्खं हावेगम् र्षभेणा मावः
दारुको ऽवेत्य संदेशं श्रुत्वा ङ्खस्य स्वनम्
थम् न्वायत् स्मै सुर्णोच्छ्रिकेनम्
केस्यानुते थं दारुसंयुतम्
रुरो शिनेः पौत्रो ज्वनादित्यसंनिभम्
कागैः सैन्यसुग्रीमेपुष्पलाकैः
योग्रैर् हावेगैर् हेभाण्डविभूषितैः
युक्तं मारुह्य तं विमाप्रतिमं थम्
भ्यद्र राधेयं प्रपन् साकान् हून्

लिप्यंतरण (IAST)

tyakiṃ virathaṃ dṛṣṭvā karṇaṃ bhyudyayudham ||
dadhmau śaṅkhaṃ mavegam ārṣabheṇātha dhavaḥ ||
ruko 'vetya saṃdeśaṃ śrutvā śaṅkhasya ca svanam ||
ratham anvānayat tasmai suparṇocchritaketanam ||
sa keśavasyānumate rathaṃ rukasaṃyutam ||
āruroha śineḥ pautro jvaladityasaṃnibham ||
magaiḥ sainyasugrīvameghapuṣpabahakaiḥ ||
hayodagrair mavegair hemabhāṇḍavibhūṣitaiḥ ||
yuktaṃ saruhya ca taṃ vinapratimaṃ ratham ||
abhyadravata dheyaṃ pravapan sāyan bahūn ||

Anuṣṭubh · 8+8+8+8 · ×5

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
सात्यकिम् विरथम् दृष्ट्वाsātyakim viratham dṛṣṭvāseeing Satyaki without a chariot; seeing Satyaki without his chariot
कर्णम् च अभ्युद्यतायुधम्karṇam ca abhyudyatāyudhamand Karna with weapon raised; and Karna with weapon lifted
दध्मौ शङ्खम् महावेगम्dadhmau śaṅkham mahāvegamblew the conch of mighty blast; blew the conch of mighty sound
आर्षभेण अथ माधवःārṣabheṇa atha mādhavaḥArshabheya, then Madhava; the Arshabheya [conch], then Madhava
दारुकः अवेत्य संदेशम्dārukaḥ avetya saṃdeśamDaruka, understanding the command; Daruka, understanding the command
श्रुत्वा शङ्खस्य च स्वनम्śrutvā śaṅkhasya ca svanamand hearing the sound of the conch; and hearing the sound of the conch
रथम् अन्वानयत् तस्मैratham anvānayat tasmaibrought the chariot to him; brought him the chariot
सुपर्णोच्छ्रितकेतनम्suparṇocchritaketanamwith the standard raised of Suparna; with the banner of Suparna [Garuda]
सः केशवस्य अनुमतेsaḥ keśavasya anumatehe, with the leave of Keshava; he, with the permission of Keshava
रथम् दारुकसंयुतम्ratham dārukasaṃyutamthe chariot, joined with Daruka; the chariot, driven by Daruka
आरुरोह शिनेः पौत्रःāruroha śineḥ pautraḥmounted, Shini's grandson; mounted it, the grandson of Shini
ज्वलनादित्यसंनिभम्jvalanādityasaṃnibhamlike the blazing sun; resembling the blazing sun
कामगैः सैन्यसुग्रीवमेघपुष्पबलाहकैःkāmagaiḥ sainyasugrīvameghapuṣpabalāhakaiḥwith the swift-going ones — Sainya, Sugriva, Meghapushpa, Balahaka; with the swift-going horses — Sainya, Sugriva, Meghapushpa, Balahaka
हयोदग्रैः महावेगैःhayodagraiḥ mahāvegaiḥwith horses tall, of great speed; with tall, swift-moving horses
हेमभाण्डविभूषितैःhemabhāṇḍavibhūṣitaiḥadorned with golden harness; adorned with golden harness
युक्तम् समारुह्य च तम्yuktam samāruhya ca tamyoked, and having mounted that; yoked, having mounted that
विमानप्रतिमम् रथम्vimānapratimam rathamchariot resembling a vimana; a chariot like a celestial car
अभ्यद्रवत राधेयम्abhyadravata rādheyamrushed upon Radheya; charged at Radheya
प्रवपन् सायकान् बहून्pravapan sāyakān bahūnscattering many arrows; sowing a multitude of arrows
अनुवाद

Seeing Satyaki without a chariot and Karna with weapon raised, Madhava [Krishna] blew the mighty-sounding conch, the Arshabheya. Daruka, understanding the command and hearing the sound of the conch, brought him a chariot bearing the standard of Suparna [Garuda]. With Keshava's leave, he mounted the chariot driven by Daruka, resembling the blazing sun, yoked with the swift-going horses — Sainya, Sugriva, Meghapushpa, Balahaka — tall, swift, adorned with golden harness. Having mounted that chariot, like a celestial car, Satyaki charged at Radheya, sowing a multitude of arrows.

संस्करण

823b9858a551 · प्रकाशित 19 जुल॰ 2026, 4:31:38 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRUEN

श्लोक बदलें इन कुंजियों से