महाभारत
Ghaṭotkaca-vadha-parva (karṇa-parājaya): Karṇa's Defeat by Arjuna7.134.33–37
8007 / 15823
महाभारत · 7.134.33–37
देवनागरी

ततो द्रौणिः कृपः शल्यो हार्दिक्यश् च महारथः ॥
प्रत्युद्ययुस् तदा पार्थं सूतपुत्रपरीप्सया ॥
आयान्तं दृश्य कौन्तेयं वृत्रं देवचमूम् इव ॥
प्रत्युद्ययौ तदा कर्णो यथा शक्रः प्रतापवान् ॥
धृतराष्ट्र उवाच
संरब्धं फल्गुनं दृष्ट्वा कालान्तकयमोपमम् ॥
कर्णो वैकर्तनः सूत प्रत्यपद्यत् किम् उत्तरम् ॥
स ह्य् अस्पर्धत पार्थेन नित्यम् एव महारथः ॥
आशंसते च बीभत्सुं युद्धे जेतुं सुदारुणे ॥
स तु तं सहसा प्राप्तं नित्यम् अत्यन्तवैरिणम् ॥
कर्णो वैकर्तनः सूत किम् उत्तरम् अपद्यत ॥

लिप्यंतरण (IAST)

tato drauṇiḥ kṛpaḥ śalyo hārdikyaś ca mahārathaḥ ||
pratyudyayus tadā pārthaṃ sūtaputraparīpsayā ||
āyāntaṃ dṛśya kaunteyaṃ vṛtraṃ devacamūm iva ||
pratyudyayau tadā karṇo yathā śakraḥ pratāpavān ||
dhṛtarāṣṭra uvāca
saṃrabdhaṃ phalgunaṃ dṛṣṭvā kālāntakayamopamam ||
karṇo vaikartanaḥ sūta pratyapadyat kim uttaram ||
sa hy aspardhata pārthena nityam eva mahārathaḥ ||
āśaṃsate ca bībhatsuṃ yuddhe jetuṃ sudāruṇe ||
sa tu taṃ sahasā prāptaṃ nityam atyantavairiṇam ||
karṇo vaikartanaḥ sūta kim uttaram apadyata ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
ततः द्रौणिः कृपः शल्यःtataḥ drauṇiḥ kṛpaḥ śalyaḥthen Drauni, Kripa, Shalya; then Drauni, Kripa, Shalya
हार्दिक्यः च महारथःhārdikyaḥ ca mahārathaḥand Hardikya, the great warrior; and Hardikya, the maharatha
प्रत्युद्ययुः तदा पार्थम्pratyudyayuḥ tadā pārthamwent forth then to meet the Partha; went forth then to meet the Partha
सूतपुत्रपरीप्सयाsūtaputraparīpsayāwishing to protect the suta's son; wishing to protect the charioteer's son
आयान्तम् दृश्य कौन्तेयम्āyāntam dṛśya kaunteyamseeing the advancing Kaunteya; seeing the advancing Kaunteya
वृत्रम् देवचमूम् इवvṛtram devacamūm ivalike Vritra against the army of gods; like Vritra against the army of gods
प्रत्युद्ययौ तदा कर्णःpratyudyayau tadā karṇaḥwent forth then to meet him, Karna; went forth then to meet him, Karna
यथा शक्रः प्रतापवान्yathā śakraḥ pratāpavānlike Shakra, the mighty one; like the mighty Shakra
संरब्धम् फल्गुनम् दृष्ट्वाsaṃrabdham phalgunam dṛṣṭvāseeing the incensed Phalguna; seeing the incensed Phalguna
कालान्तकयमोपमम्kālāntakayamopamamresembling Kala, Antaka, Yama; resembling Kala, Antaka, Yama
कर्णः वैकर्तनः सूतkarṇaḥ vaikartanaḥ sūtaKarna Vaikartana, suta; Karna Vaikartana, O suta
प्रत्यपद्यत् किम् उत्तरम्pratyapadyat kim uttaramwhat did he do in response; what did he do in response
सः हि अस्पर्धत पार्थेनsaḥ hi aspardhata pārthenafor he indeed rivaled the Partha; for he rivaled the Partha
नित्यम् एव महारथःnityam eva mahārathaḥalways, the great warrior; always, the maharatha
आशंसते च बीभत्सुम्āśaṃsate ca bībhatsumand hopes for Bibhatsu; and hoped for Bibhatsu
युद्धे जेतुम् सुदारुणेyuddhe jetum sudāruṇeto conquer in the most terrible battle; to vanquish in the most terrible battle
अनुवाद

Then Drauni, Kripa, Shalya, and Hardikya, the maharatha, went forth to meet the Partha, wishing to protect the charioteer's son. Seeing the advancing Kaunteya, like Vritra against the army of gods, Karna too went forth to meet him, like the mighty Shakra. [Dhritarashtra:] "Seeing the incensed Phalguna, resembling Kala, Antaka, and Yama, what did Karna Vaikartana do in response, O suta? For he, the maharatha, always rivaled the Partha and hoped to vanquish Bibhatsu in the most terrible battle."

संस्करण

783fbdf9356a · प्रकाशित 19 जुल॰ 2026, 4:40:45 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRUEN

श्लोक बदलें इन कुंजियों से