अनुयोक्ता च यो विप्रो अनुयुक्तश् च भारत ॥
नार्हतस् ताव् अपि श्राद्धं ब्रह्मविक्रयिणौ हि तौ ॥
अग्रणीर् यः कृतः पूर्वं वर्णावरपरिग्रहः ॥
ब्राह्मणः सर्वविद्यो ऽपि राजन् नार्हति केतनम् ॥
अनग्नयश् च ये विप्रा मृतनिर्यातकाश् च ये ॥
स्तेनाश् च पतिताश् चैव राजन् नार्हन्ति केतनम् ॥
अपरिज्ञातपूर्वाश् च गणपूर्वाश् च भारत ॥
पुत्रिकापूर्वपुत्राश् च श्राद्धे नार्हन्ति केतनम् ॥
ऋणकर्ता च यो राजन् यश् च वार्धुषिको द्विजः ॥
प्राणिविक्रयवृत्तिश् च राजन् नार्हन्ति केतनम् ॥
स्त्रीपूर्वाः काण्डपृष्ठाश् च यावन्तो भरतर्षभ ॥
अजपा ब्राह्मणाश् चैव श्राद्धे नार्हन्ति केतनम् ॥
anuyoktā ca yo vipro anuyuktaś ca bhārata ||
nārhatas tāv api śrāddhaṃ brahmavikrayiṇau hi tau ||
agraṇīr yaḥ kṛtaḥ pūrvaṃ varṇāvaraparigrahaḥ ||
brāhmaṇaḥ sarvavidyo 'pi rājan nārhati ketanam ||
anagnayaś ca ye viprā mṛtaniryātakāś ca ye ||
stenāś ca patitāś caiva rājan nārhanti ketanam ||
aparijñātapūrvāś ca gaṇapūrvāś ca bhārata ||
putrikāpūrvaputrāś ca śrāddhe nārhanti ketanam ||
ṛṇakartā ca yo rājan yaś ca vārdhuṣiko dvijaḥ ||
prāṇivikrayavṛttiś ca rājan nārhanti ketanam ||
strīpūrvāḥ kāṇḍapṛṣṭhāś ca yāvanto bharatarṣabha ||
ajapā brāhmaṇāś caiva śrāddhe nārhanti ketanam ||
«И кто брахман нанимающий за плату жреца, и нанятый, о Бхарата, — не достойны оба шраддхи: торговцы Брахманом ведь они. Кто во главе поставлен прежде, взявший жену низшей варны, брахман, всезнающий даже, о царь, не достоин приглашения. Безогненные которые брахманы, и мертвецов выносящие которые, воры и падшие — о царь, не достойны приглашения. Неведомого прежде рода, и из шайки бывшие, о Бхарата, и сыновья дочери-наследницы — на шраддхе не достойны приглашения. И кто должник, о царь, и кто ростовщик-дваждырождённый, и живущий продажею живых тварей — о царь, не достойны приглашения. Живущие на счёт жён, кандаприштхи, сколько их, о бык Бхаратов, и не творящие джапы брахманы — на шраддхе не достойны приглашения».
f3e0c417ecb4 · प्रकाशित 20 जून 2026, 8:55:00 pm UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Перечень негодных завершается теми, чьё занятие или образ жизни противны брахманской дхарме: «торговцы Брахманом» (берущие плату за священнодействие), оставившие священный огонь, ростовщики, торговцы живым, нерадивые в джапе. Знаменательно, что даже «всезнающий» исключается, если живёт неподобающе: учёность не покрывает порока жизни. Так и здесь подтверждается лейтмотив прежней главы — само поведение (vṛtta), а не одна образованность, решает достоинство; обряд предкам да не вверяется отступившему от своего призвания.