महाभारत
The Śrāddha: Times, the Demons' Share, and Worthy Recipients13.24.29-33
11978 / 15823
महाभारत · 13.24.29-33
देवनागरी

उदितास्तमितो यश् च तथैवास्तमितोदितः ॥
अहिंस्रश् चाल्पदोषश् च स राजन् केतनक्षमः ॥
अकल्कको ह्य् अतर्कश् च ब्राह्मणो भरतर्षभ ॥
ससंज्ञो भैक्ष्यवृत्तिश् च स राजन् केतनक्षमः ॥
अव्रती कितवः स्तेनः प्राणिविक्रय्य् अथो वणिक् ॥
पश्चाच् च पीतवान् सोमं स राजन् केतनक्षमः ॥
अर्जयित्वा धनं पूर्वं दारुणैः कृषिकर्मभिः ॥
भवेत् सर्वातिथिः पश्चात् स राजन् केतनक्षमः ॥
ब्रह्मविक्रयनिर्दिष्टं स्त्रिया यच् चार्जितं धनम् ॥
अदेयं पितृदेवेभ्यो यच् च क्लैब्याद् उपार्जितम् ॥

लिप्यंतरण (IAST)

uditāstamito yaś ca tathaivāstamitoditaḥ ||
ahiṃsraś cālpadoṣaś ca sa rājan ketanakṣamaḥ ||
akalkako hy atarkaś ca brāhmaṇo bharatarṣabha ||
sasaṃjño bhaikṣyavṛttiś ca sa rājan ketanakṣamaḥ ||
avratī kitavaḥ stenaḥ prāṇivikrayy atho vaṇik ||
paścāc ca pītavān somaṃ sa rājan ketanakṣamaḥ ||
arjayitvā dhanaṃ pūrvaṃ dāruṇaiḥ kṛṣikarmabhiḥ ||
bhavet sarvātithiḥ paścāt sa rājan ketanakṣamaḥ ||
brahmavikrayanirdiṣṭaṃ striyā yac cārjitaṃ dhanam ||
adeyaṃ pitṛdevebhyo yac ca klaibyād upārjitam ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
उदितास्तमितः यः चuditāstamitaḥ yaḥ caкто бдит на восходе и закате
तथा एव अस्तमितोदितःtathā eva astamitoditaḥтак же на закате и восходе
अहिंस्रः च अल्पदोषः चahiṃsraḥ ca alpadoṣaḥ caненасильственный и малопорочный
स राजन् केतनक्षमःsa rājan ketanakṣamaḥон, о царь, годен для приглашения
अकल्ककः हि अतर्कः चakalkakaḥ hi atarkaḥ caнелукавый и несварливый
ब्राह्मणः भरतर्षभbrāhmaṇaḥ bharatarṣabhaбрахман, о бык Бхаратов
ससंज्ञः भैक्ष्यवृत्तिः चsasaṃjñaḥ bhaikṣyavṛttiḥ caв добром разумении, живущий милостынею
स राजन् केतनक्षमःsa rājan ketanakṣamaḥон, о царь, годен для приглашения
अव्रती कितवः स्तेनःavratī kitavaḥ stenaḥбезобетный, игрок, вор
प्राणिविक्रयी अथ उ वणिक्prāṇivikrayī atha u vaṇikторговец живым, и купец
पश्चात् च पीतवान् सोमंpaścāt ca pītavān somaṃно после испивший сому
स राजन् केतनक्षमःsa rājan ketanakṣamaḥон, о царь, годен для приглашения
अर्जयित्वा धनं पूर्वंarjayitvā dhanaṃ pūrvaṃстяжав богатство прежде
दारुणैः कृषिकर्मभिःdāruṇaiḥ kṛṣikarmabhiḥтяжкими земледельческими трудами
भवेत् सर्वातिथिः पश्चात्bhavet sarvātithiḥ paścātно станет всегостеприимным после
स राजन् केतनक्षमःsa rājan ketanakṣamaḥон, о царь, годен для приглашения
ब्रह्मविक्रयनिर्दिष्टंbrahmavikrayanirdiṣṭaṃот продажи священнодействия указанное
स्त्रिया यत् च अर्जितं धनम्striyā yat ca arjitaṃ dhanamи женою заработанное богатство
अदेयं पितृदेवेभ्यःadeyaṃ pitṛdevebhyaḥне должно (давать) предкам-богам
यत् च क्लैब्यात् उपार्जितम्yat ca klaibyāt upārjitamи что нажито малодушием
अनुवाद

«Кто бдит на восходе и закате, так же на закате и восходе, ненасильственный и малопорочный — он, о царь, годен для приглашения. Нелукавый и несварливый брахман, о бык Бхаратов, в добром разумении, живущий милостынею — он, о царь, годен для приглашения. Безобетный, игрок, вор, торговец живым, и купец, но после испивший сому в жертве, — он, о царь, годен для приглашения. Стяжав богатство прежде тяжкими земледельческими трудами, но станет всегостеприимным после — он, о царь, годен для приглашения. От продажи священнодействия указанное, и женою заработанное богатство не должно давать предкам-богам, и что нажито малодушием».

संस्करण

6c883df7cf69 · प्रकाशित 20 जून 2026, 8:55:00 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से