महाभारत
The Śrāddha: Times, the Demons' Share, and Worthy Recipients13.24.97-101
11992 / 15823
महाभारत · 13.24.97-101
देवनागरी

विहारावसथोद्यानकूपारामसभाप्रदाः ॥
वप्राणां चैव कर्तारस् ते नराः स्वर्गगामिनः ॥
निवेशनानां क्षेत्राणां वसतीनां च भारत ॥
दातारः प्रार्थितानां च ते नराः स्वर्गगामिनः ॥
रसानाम् अथ बीजानां धान्यानां च युधिष्ठिर ॥
स्वयम् उत्पाद्य दातारः पुरुषाः स्वर्गगामिनः ॥
यस्मिन् कस्मिन् कुले जाता बहुपुत्राः शतायुषः ॥
सानुक्रोशा जितक्रोधाः पुरुषाः स्वर्गगामिनः ॥
एतद् उक्तम् अमुत्रार्थं दैवं पित्र्यं च भारत ॥
धर्माधर्मौ च दानस्य यथा पूर्वर्षिभिः कृतौ ॥

लिप्यंतरण (IAST)

vihārāvasathodyānakūpārāmasabhāpradāḥ ||
vaprāṇāṃ caiva kartāras te narāḥ svargagāminaḥ ||
niveśanānāṃ kṣetrāṇāṃ vasatīnāṃ ca bhārata ||
dātāraḥ prārthitānāṃ ca te narāḥ svargagāminaḥ ||
rasānām atha bījānāṃ dhānyānāṃ ca yudhiṣṭhira ||
svayam utpādya dātāraḥ puruṣāḥ svargagāminaḥ ||
yasmin kasmin kule jātā bahuputrāḥ śatāyuṣaḥ ||
sānukrośā jitakrodhāḥ puruṣāḥ svargagāminaḥ ||
etad uktam amutrārthaṃ daivaṃ pitryaṃ ca bhārata ||
dharmādharmau ca dānasya yathā pūrvarṣibhiḥ kṛtau ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
विहारावसथोद्यानकूपारामसभाप्रदाःvihārāvasathodyānakūpārāmasabhāpradāḥдарители мест отдыха, приютов, садов, колодцев, рощ, собраний
वप्राणां च एव कर्तारःvaprāṇāṃ ca eva kartāraḥи валов создатели
ते नराः स्वर्गगामिनःte narāḥ svargagāminaḥте люди — в небо идущие
निवेशनानां क्षेत्राणांniveśanānāṃ kṣetrāṇāṃжилищ, полей
वसतीनां च भारतvasatīnāṃ ca bhārataи пристанищ, о Бхарата
दातारः प्रार्थितानां चdātāraḥ prārthitānāṃ caпросимого даятели
ते नराः स्वर्गगामिनःte narāḥ svargagāminaḥте люди — в небо идущие
रसानाम् अथ बीजानांrasānām atha bījānāṃсоков, семян
धान्यानां च युधिष्ठिरdhānyānāṃ ca yudhiṣṭhiraи зерна, о Юдхиштхира
स्वयम् उत्पाद्य दातारःsvayam utpādya dātāraḥсами произведя, даятели
पुरुषाः स्वर्गगामिनःpuruṣāḥ svargagāminaḥмужи — в небо идущие
यस्मिन् कस्मिन् कुले जाताःyasmin kasmin kule jātāḥв каком бы ни роду рождённые
बहुपुत्राः शतायुषःbahuputrāḥ śatāyuṣaḥмногосыновние, столетние
सानुक्रोशाः जितक्रोधाःsānukrośāḥ jitakrodhāḥсострадательные, гнев победившие
पुरुषाः स्वर्गगामिनःpuruṣāḥ svargagāminaḥмужи — в небо идущие
एतत् उक्तम् अमुत्रार्थंetat uktam amutrārthaṃэто сказано ради того мира
दैवं पित्र्यं च भारतdaivaṃ pitryaṃ ca bhārataбожеское и предковское, о Бхарата
धर्माधर्मौ च दानस्यdharmādharmau ca dānasyaи дхарма и адхарма даяния
यथा पूर्वर्षिभिः कृतौyathā pūrvarṣibhiḥ kṛtauкак древними риши установлены
अनुवाद

«Дарители мест отдыха, приютов, садов, колодцев, рощ, собраний, и валов создатели — те люди в небо идущие. Жилищ, полей и пристанищ, о Бхарата, просимого даятели — те люди в небо идущие. Соков, семян и зерна, о Юдхиштхира, сами произведя, даятели — мужи в небо идущие. В каком бы ни роду рождённые, многосыновние, столетние, сострадательные, гнев победившие — мужи в небо идущие. Это сказано ради того мира — божеское и предковское, о Бхарата, и дхарма и адхарма даяния, как древними риши установлены».

संस्करण

8165d7f52f30 · प्रकाशित 20 जून 2026, 8:55:00 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से