महाभारत
The Supreme Gift and the Honoring of Brahmins (Part 2)13.58.1-6
12235 / 15823
महाभारत · 13.58.1-6
देवनागरी

युधिष्ठिर उवाच
यानीमानि बहिर् वेद्यां दानानि परिचक्षते ॥
तेभ्यो विशिष्टं किं दानं मतं ते कुरुपुंगव ॥
कौतूहलं हि परमं तत्र मे वर्तते प्रभो ॥
दातारं दत्तम् अन्वेति यद् दानं तत् प्रचक्ष्व मे ॥
भीष्म उवाच
अभयं सर्वभूतेभ्यो व्यसने चाप्य् अनुग्रहम् ॥
यच् चाभिलषितं दद्यात् तृषितायाभियाचते ॥
दत्तं मन्येत यद् दत्त्वा तद् दानं श्रेष्ठम् उच्यते ॥
दत्तं दातारम् अन्वेति यद् दानं भरतर्षभ ॥
हिरण्यदानं गोदानं पृथिवीदानम् एव च ॥
एतानि वै पवित्राणि तारयन्त्य् अपि दुष्कृतम् ॥
एतानि पुरुषव्याघ्र साधुभ्यो देहि नित्यदा ॥
दानानि हि नरं पापान् मोक्षयन्ति न संशयः ॥

लिप्यंतरण (IAST)

yudhiṣṭhira uvāca
yānīmāni bahir vedyāṃ dānāni paricakṣate ||
tebhyo viśiṣṭaṃ kiṃ dānaṃ mataṃ te kurupuṃgava ||
kautūhalaṃ hi paramaṃ tatra me vartate prabho ||
dātāraṃ dattam anveti yad dānaṃ tat pracakṣva me ||
bhīṣma uvāca
abhayaṃ sarvabhūtebhyo vyasane cāpy anugraham ||
yac cābhilaṣitaṃ dadyāt tṛṣitāyābhiyācate ||
dattaṃ manyeta yad dattvā tad dānaṃ śreṣṭham ucyate ||
dattaṃ dātāram anveti yad dānaṃ bharatarṣabha ||
hiraṇyadānaṃ godānaṃ pṛthivīdānam eva ca ||
etāni vai pavitrāṇi tārayanty api duṣkṛtam ||
etāni puruṣavyāghra sādhubhyo dehi nityadā ||
dānāni hi naraṃ pāpān mokṣayanti na saṃśayaḥ ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
यानि इमानि बहिः वेद्यांyāni imāni bahiḥ vedyāṃкоторые эти вне алтаря
दानानि परिचक्षतेdānāni paricakṣateдаяния называют
तेभ्यः विशिष्टं किं दानंtebhyaḥ viśiṣṭaṃ kiṃ dānaṃиз них превосходнейшее какое даяние
मतं ते कुरुपुंगवmataṃ te kurupuṃgavaмнится тебе, о бык среди Куру
कौतूहलं हि परमंkautūhalaṃ hi paramaṃлюбопытство ведь высшее
तत्र मे वर्तते प्रभोtatra me vartate prabhoв том у меня, о владыка
दातारं दत्तम् अन्वेतिdātāraṃ dattam anvetiдарителя данное сопровождает
यत् दानं तत् प्रचक्ष्व मेyat dānaṃ tat pracakṣva meкакое даяние — то поведай мне
अभयं सर्वभूतेभ्यःabhayaṃ sarvabhūtebhyaḥбезопасность всем существам
व्यसने च अपि अनुग्रहम्vyasane ca api anugrahamи в беде милость
यत् च अभिलषितं दद्यात्yat ca abhilaṣitaṃ dadyātи что желанное дал бы
तृषिताय अभियाचतेtṛṣitāya abhiyācateжаждущему, просящему
दत्तं मन्येत यत् दत्त्वाdattaṃ manyeta yat dattvā«дано» помыслил бы, дав что
तत् दानं श्रेष्ठम् उच्यतेtat dānaṃ śreṣṭham ucyateто даяние наилучшим зовётся
दत्तं दातारम् अन्वेतिdattaṃ dātāram anvetiданное дарителя сопровождает
यत् दानं भरतर्षभyat dānaṃ bharatarṣabhaкакое даяние, о бык Бхаратов
हिरण्यदानं गोदानंhiraṇyadānaṃ godānaṃзолота даяние, коров даяние
पृथिवीदानम् एव चpṛthivīdānam eva caи земли даяние
एतानि वै पवित्राणिetāni vai pavitrāṇiэти ведь очистительны
तारयन्ति अपि दुष्कृतम्tārayanti api duṣkṛtamпереправляют даже злодея
एतानि पुरुषव्याघ्रetāni puruṣavyāghraэти, о тигр среди мужей
साधुभ्यः देहि नित्यदाsādhubhyaḥ dehi nityadāблагим давай всегда
दानानि हि नरं पापात्dānāni hi naraṃ pāpātдаяния ведь человека от греха
मोक्षयन्ति न संशयःmokṣayanti na saṃśayaḥизбавляют, нет сомнения
अनुवाद

Юдхиштхира сказал: «Которые эти вне алтаря даяния называют, из них превосходнейшее какое даяние мнится тебе, о бык среди Куру? Любопытство ведь высшее в том у меня, о владыка; дарителя данное сопровождает какое даяние — то поведай мне». Бхишма сказал: «Безопасность всем существам, и в беде милость, и что желанное дал бы жаждущему, просящему, — „дано“ помыслил бы, дав что, то даяние наилучшим зовётся; данное дарителя сопровождает какое даяние, о бык Бхаратов. Золота даяние, коров даяние, и земли даяние — эти ведь очистительны, переправляют даже злодея. Эти, о тигр среди мужей, благим давай всегда; даяния ведь человека от греха избавляют, нет сомнения».

संस्करण

d997ebb5cd94 · प्रकाशित 20 जून 2026, 11:45:00 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से