वीतराग उवाच
वृद्धत्वेन तथा देवि शबलत्वेन पीडितः । दुःखं चिंतयते नित्यं हाहाभूतो विचेतनः
रात्रौ स्वप्नान्प्रपश्येत दिवा चैतन्यवर्जितः । वैकल्येन तथांगानां व्याप्तो देवि दिने दिने
संसारे भ्रममाणेन वैराग्यं तत्र दर्शितम् । निःशंकं बंधुहीनं च प्रशांतं तुष्टमेव च
यत्र लोकाः स्त्रियो वृद्धा युवत्यो मातरस्तथा । एतासां हि गतो मध्ये न बिभेषि ह्यनावृतः
सुसम्बद्धस्त्वमेबापि परिधानसमन्वितः
न नग्नोऽस्मि कदा दिव्य भवान्नग्नः प्रदृश्यते । इंद्रियार्थवशे वर्ती मर्यादापरिवर्जितः
vṛddhatvena tathā devi śabalatvena pīḍitaḥ | duḥkhaṃ ciṃtayate nityaṃ hāhābhūto vicetanaḥ
rātrau svapnānprapaśyeta divā caitanyavarjitaḥ | vaikalyena tathāṃgānāṃ vyāpto devi dine dine
saṃsāre bhramamāṇena vairāgyaṃ tatra darśitam | niḥśaṃkaṃ baṃdhuhīnaṃ ca praśāṃtaṃ tuṣṭameva ca
yatra lokāḥ striyo vṛddhā yuvatyo mātarastathā | etāsāṃ hi gato madhye na bibheṣi hyanāvṛtaḥ
susambaddhastvamebāpi paridhānasamanvitaḥ
na nagno'smi kadā divya bhavānnagnaḥ pradṛśyate | iṃdriyārthavaśe vartī maryādāparivarjitaḥ
Старостью, богиня, и дряхлостью мучим, он постоянно размышляет о горе, стонущий и беспамятный. Ночью видит сны, днём лишён сознания; немощью членов охвачен, о богиня, день за днём. И скитающимся в круговороте увидено было там Бесстрастие — безбоязненное, без родичей, умиротворённое и довольное. «Там, где люди — женщины, старухи, молодые и матери, — идя посреди них, ты не боишься, неприкрытый?» — «Ты и сам хорошо подпоясан и в одежде». — «Я никогда не наг; это ты, о дивный, видишься нагим — живущий во власти предметов чувств и лишённый меры».
9e1f7f32ffd0 · प्रकाशित 3 सित॰ 2026, 4:13:31 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Встреча со старостью выводит Атмана к Бесстрастию — не потому, что старость мудра, а потому, что она отнимает всё, за что держались. Бесстрастие описано нагим и без родичей: у него нет ни имущества, ни связей. И на упрёк в наготе оно отвечает встречным: наг тот, кто во власти чувств, а не тот, на ком нет одежды.