वीतराग उवाच
पुमान्स्थितो यः पुरतो महापाशैर्नियंत्रितः । मोहस्य बाणैः संभ्रांतः संसारस्य च बंधनैः
सर्वस्य व्यापकः स्वामी अयमात्मा ममैव च । पंचतत्त्वैः समाविष्टो ज्ञानध्यानविवर्जितः
पृच्छतामेनमात्मानं भवांस्तत्त्वेषु पंडितः । वीतरागवचः श्रुत्वा विवेको वाक्यमब्रवीत्
सुखेन स्थीयते देव भवता विश्वनायक । आगते त्वयि संसारे किं किं भुक्तं सुखं स्वयम्
गर्भवासो महादुःखमसह्यं दारुणं मया । भुक्तमेव महाप्राज्ञ ज्ञानहीनेन वै सदा
देहेऽपि ज्ञानविभ्रष्टः सोऽहं जातो ह्यनेकधा । बाल्यावस्थां गतेनाथ कृत्याकृत्यं कृतं मया
pumānsthito yaḥ purato mahāpāśairniyaṃtritaḥ | mohasya bāṇaiḥ saṃbhrāṃtaḥ saṃsārasya ca baṃdhanaiḥ
sarvasya vyāpakaḥ svāmī ayamātmā mamaiva ca | paṃcatattvaiḥ samāviṣṭo jñānadhyānavivarjitaḥ
pṛcchatāmenamātmānaṃ bhavāṃstattveṣu paṃḍitaḥ | vītarāgavacaḥ śrutvā viveko vākyamabravīt
sukhena sthīyate deva bhavatā viśvanāyaka | āgate tvayi saṃsāre kiṃ kiṃ bhuktaṃ sukhaṃ svayam
garbhavāso mahāduḥkhamasahyaṃ dāruṇaṃ mayā | bhuktameva mahāprājña jñānahīnena vai sadā
dehe'pi jñānavibhraṣṭaḥ so'haṃ jāto hyanekadhā | bālyāvasthāṃ gatenātha kṛtyākṛtyaṃ kṛtaṃ mayā
«Человек, что стоит впереди, связанный великими путами, смятённый стрелами ослепления и узами круговорота, всё объемлющий владыка, — этот Атман и мой; одержимый пятью стихиями, он лишён Знания и Созерцания. Да будет спрошен этим Атманом ты, сведущий в истинах». Услышав слово Бесстрастия, Различение сказал: «Счастливо ли пребываешь, о бог, владыка вселенной? По приходе твоём в круговорот что же вкушено тобою счастья?» — «Утробное житьё — великое страдание, нестерпимое и жестокое, — вот что вкушено мною, великомудрый, всегда лишённым знания. И в теле, утратив знание, я рождался многократно; придя в детский возраст, я делал должное и недолжное вперемешку.
37d86d1e088c · प्रकाशित 3 सित॰ 2026, 4:13:31 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Вопрос Различения звучит почти насмешливо и потому попадает в цель: «что же ты вкусил счастья?» На него нельзя ответить перечнем удовольствий — и Атман начинает считать не радости, а рождения. Так исповедь начинается не с раскаяния, а с честного подсчёта прожитого.