पद्मपुराण
The dialogue of the Self with the five elements2.7.121-126
1214 / 5781
Linuxपन्ने पलटें
पद्मपुराण · 2.7.121-126
देवनागरी

यथा कुलालकश्चक्रे मृत्पिंडं च निधापयेत् । भ्रामयित्वा तु सूत्रेण नानाभेदान्प्रकाशयेत्
भांडानां तु सहस्राणि स्वेच्छया मतिसंस्थितः । तथायं सृजते धाता नानारूपाणि नान्यथा
पश्चाद्विनाशमायांति येन केनापि हेतुना । सर्वदैव स्थिता ये च ये लोकाश्च सनातनाः
तेषां लज्जा प्रकर्तव्या नावर्तंते हि ते भुवि । आकाशवायुतेजांसि पृथ्वी चापश्च पंचमः
अमी लोकाः प्रकाशंते ये च सर्वत्र संस्थिताः । सत्त्वानामंगदेशेषु पंचैतेषु सुसंस्थिताः
सर्वत्रैव च वर्तंते कस्य लज्जा विधीयते । स्त्रीणां रूपं प्रवक्ष्यामि श्रूयतां तात सांप्रतम्

लिप्यंतरण (IAST)

yathā kulālakaścakre mṛtpiṃḍaṃ ca nidhāpayet | bhrāmayitvā tu sūtreṇa nānābhedānprakāśayet
bhāṃḍānāṃ tu sahasrāṇi svecchayā matisaṃsthitaḥ | tathāyaṃ sṛjate dhātā nānārūpāṇi nānyathā
paścādvināśamāyāṃti yena kenāpi hetunā | sarvadaiva sthitā ye ca ye lokāśca sanātanāḥ
teṣāṃ lajjā prakartavyā nāvartaṃte hi te bhuvi | ākāśavāyutejāṃsi pṛthvī cāpaśca paṃcamaḥ
amī lokāḥ prakāśaṃte ye ca sarvatra saṃsthitāḥ | sattvānāmaṃgadeśeṣu paṃcaiteṣu susaṃsthitāḥ
sarvatraiva ca vartaṃte kasya lajjā vidhīyate | strīṇāṃ rūpaṃ pravakṣyāmi śrūyatāṃ tāta sāṃpratam

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
यथाyathāкак
कुलालकःkulālakaḥгоршечник
चक्रेcakreна круг
मृत्-पिण्डम् चmṛt-piṇḍam caи ком глины
निधापयेत्nidhāpayetкладёт
भ्रामयित्वा तुbhrāmayitvā tuраскрутив
सूत्रेणsūtreṇaнитью
नाना-भेदान्nānā-bhedānразные виды
प्रकाशयेत्prakāśayetявляет
भाण्डानाम्bhāṇḍānāmсосудов
तुtuже
सहस्राणिsahasrāṇiтысячи
स्व-इच्छयाsva-icchayāпо своей воле
मति-संस्थितःmati-saṃsthitaḥутвердившийся умом
तथा अयम्tathā ayamтак и он
सृजतेsṛjateтворит
धाताdhātāТворец
नाना-रूपाणिnānā-rūpāṇiразные образы
न अन्यथाna anyathāне иначе
पश्चात्paścātзатем
विनाशम् आयान्तिvināśam āyāntiидут к гибели
येन केन अपि हेतुनाyena kena api hetunāпо какой-нибудь причине
सर्वदा एवsarvadā evaвсегда
स्थिताः ये चsthitāḥ ye caкакие пребывают
ये लोकाः चye lokāḥ caи какие миры
सनातनाःsanātanāḥпредвечны
तेषाम्teṣāmперед ними
लज्जाlajjāстыд
प्रकर्तव्याprakartavyāдолжен быть творим
न आवर्तन्ते हिna āvartante hiибо не возвращаются
ते भुविte bhuviони на землю
आकाश-वायु-तेजांसिākāśa-vāyu-tejāṃsiпространство, ветер и огонь
पृथ्वीpṛthvīземля
च आपः चca āpaḥ caи вода
पञ्चमःpañcamaḥпятая
अमीamīэти
लोकाःlokāḥмиры
प्रकाशन्तेprakāśanteявляются
ये च सर्वत्रye ca sarvatraи какие всюду
संस्थिताःsaṃsthitāḥпребывают
सत्त्वानाम्sattvānāmсуществ
अङ्ग-देशेषुaṅga-deśeṣuв частях тела
पञ्च एतेषुpañca eteṣuв этих пяти
सु-संस्थिताःsu-saṃsthitāḥхорошо утверждены
सर्वत्र एव चsarvatra eva caи всюду
वर्तन्तेvartanteпребывают
कस्य लज्जाkasya lajjāперед кем стыд
विधीयतेvidhīyateпредписан
स्त्रीणाम्strīṇāmженщин
रूपम्rūpamоблик
प्रवक्ष्यामिpravakṣyāmiизложу
श्रूयताम्śrūyatāmда будет услышано
तातtātaмилый
सांप्रतम्sāṃpratamныне
अनुवाद

«Как горшечник кладёт на круг ком глины и, раскрутив, нитью являет разные виды — тысячи сосудов, по своей воле, утвердившись умом, — так и Творец творит разные образы, не иначе; а затем они по какой-нибудь причине идут к гибели. А те, что пребывают всегда, и те миры, что предвечны, — перед ними и должен быть творим стыд, ибо они не возвращаются на землю. Пространство, ветер, огонь, земля и вода — пятая: эти миры являются и всюду пребывают, хорошо утверждённые в частях тела существ, в этих пяти. И раз они пребывают всюду — перед кем предписан стыд? Теперь изложу об облике женщин; да будет услышано, милый».

संस्करण

eb24df6621b0 · प्रकाशित 3 सित॰ 2026, 4:13:31 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से