पद्मपुराण
The Instruction of Yama's Messenger3.31.1-9
2381 / 5781
Linuxपन्ने पलटें
पद्मपुराण · 3.31.1-9

नारद उवाच

देवनागरी

ततो हृष्टमनाः सोऽथ दूतं पप्रच्छ तं पथि । सन्देहं हृदि कृत्वा तु विस्मयं परमं गतः । विचारयन्हृदि स्वर्गः कस्य हेतोः फलं मम
हे दूतवर पृच्छामि संशयं त्वामहं परम् । आवां जातौ कुले तुल्ये तुल्यं कर्म तथा कृतम्
दुर्मृत्युरपि तुल्योऽभूत्तुल्यो दृष्टो यमस्तथा । कथं स नरके क्षिप्तस्तुल्यकर्मा ममाग्रजः
ममाभवत्कथं नाकमिति मे छिन्धि संशयम् । देवदूत न पश्यामि मम स्वर्गस्य कारणम्
माता पिता सुतो जाया स्वसा भ्राता विकुण्डल । जन्महेतोरियं संज्ञा जन्तोः कर्मोपभुक्तये
एकस्मिन्पादपे यद्वच्छकुनानां समागमः । यद्यत्समीहितं कर्म कुरुते पूर्वभावितः
तस्य तस्य फलं भुङ्क्ते कर्मणः पुरुषः सदा । सत्यं वदामि ते प्रीत्या नरैः कर्म शुभाशुभम्
स्वकृतं भुज्यते वैश्य काले काले पुनःपुनः । एकः करोति कर्माणि एकस्तत्फलमश्नुते
अन्यो न लिप्यते वैश्य कर्मणान्यस्य कुत्रचित् । अपतन्नरके पापैस्तव भ्राता सुदारुणैः । त्वं च धर्मेण धर्मज्ञ स्वर्गं प्राप्नोषि शाश्वतम्

लिप्यंतरण (IAST)

tato hṛṣṭamanāḥ so'tha dūtaṃ papraccha taṃ pathi | sandehaṃ hṛdi kṛtvā tu vismayaṃ paramaṃ gataḥ | vicārayanhṛdi svargaḥ kasya hetoḥ phalaṃ mama
he dūtavara pṛcchāmi saṃśayaṃ tvāmahaṃ param | āvāṃ jātau kule tulye tulyaṃ karma tathā kṛtam
durmṛtyurapi tulyo'bhūttulyo dṛṣṭo yamastathā | kathaṃ sa narake kṣiptastulyakarmā mamāgrajaḥ
mamābhavatkathaṃ nākamiti me chindhi saṃśayam | devadūta na paśyāmi mama svargasya kāraṇam
mātā pitā suto jāyā svasā bhrātā vikuṇḍala | janmahetoriyaṃ saṃjñā jantoḥ karmopabhuktaye
ekasminpādape yadvacchakunānāṃ samāgamaḥ | yadyatsamīhitaṃ karma kurute pūrvabhāvitaḥ
tasya tasya phalaṃ bhuṅkte karmaṇaḥ puruṣaḥ sadā | satyaṃ vadāmi te prītyā naraiḥ karma śubhāśubham
svakṛtaṃ bhujyate vaiśya kāle kāle punaḥpunaḥ | ekaḥ karoti karmāṇi ekastatphalamaśnute
anyo na lipyate vaiśya karmaṇānyasya kutracit | apatannarake pāpaistava bhrātā sudāruṇaiḥ | tvaṃ ca dharmeṇa dharmajña svargaṃ prāpnoṣi śāśvatam

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
ततःtataḥзатем
हृष्ट-मनाःhṛṣṭa-manāḥс обрадованным умом
सःsaḥон
अथathaи
दूतम्dūtamпосланца
पप्रच्छpapracchaспросил
तम्tamтого
पथिpathiв пути
सन्देहम्sandehamсомнение
हृदिhṛdiв сердце
कृत्वाkṛtvāсотворив
तुtuже
विस्मयम्vismayamизумление
परमम्paramamкрайнее
गतःgataḥиспытавший
विचारयन्vicārayanразмышляя
स्वर्गःsvargaḥнебо
कस्यkasyaпо какой
हेतोःhetoḥпричине
फलम्phalamплод
ममmamaмой
हेheо
दूत-वरdūta-varaлучший из посланцев
पृच्छामिpṛcchāmiспрашиваю
संशयम्saṃśayamо сомнении
त्वाम्tvāmтебя
अहम्ahamя
परम्paramвысшем
आवाम्āvāmмы оба
जातौjātauрождены
कुलेkuleв роду
तुल्येtulyeодном
तुल्यम्tulyamодинаковое
कर्मkarmaдело
तथाtathāтакже
कृतम्kṛtamсовершено
दुर्मृत्युःdurmṛtyuḥдурная смерть
अपिapiже
तुल्यःtulyaḥодинакова
अभूत्abhūtбыла
दृष्टःdṛṣṭaḥувиден
यमःyamaḥЯма
कथम्kathamкак же
सःsaḥон
नरकेnarakeв ад
क्षिप्तःkṣiptaḥввергнут
तुल्य-कर्माtulya-karmāс одинаковыми делами
ममmamaмой
अग्र-जःagra-jaḥстарший брат
ममmamaмне
अभवत्abhavatдосталось
नाकम्nākamнебо
इतिitiтак
मेmeмоё
छिन्धिchindhiрассеки
संशयम्saṃśayamсомнение
देव-दूतdeva-dūtaо божественный посланец
naне
पश्यामिpaśyāmiвижу
स्वर्गस्यsvargasyaнеба
कारणम्kāraṇamпричины
माताmātāмать
पिताpitāотец
सुतःsutaḥсын
जायाjāyāжена
स्वसाsvasāсестра
भ्राताbhrātāбрат
विकुण्डलvikuṇḍalaо Викундала
जन्म-हेतोःjanma-hetoḥради рождения
इयम्iyamэто
संज्ञाsaṃjñāнаименование
जन्तोःjantoḥсущества
कर्म-उपभुक्तयेkarma-upabhuktayeради вкушения деяния
एकस्मिन्ekasminна одном
पादपेpādapeдереве
यद्वत्yadvatкак
शकुनानाम्śakunānāmптиц
समागमःsamāgamaḥсход
यत् यत्yat yatкакое бы ни
समीहितम्samīhitamжеланное
कुरुतेkuruteтворит
पूर्व-भावितःpūrva-bhāvitaḥнаученный прежним
तस्य तस्यtasya tasyaтого самого
भुङ्क्तेbhuṅkteвкушает
कर्मणःkarmaṇaḥдеяния
पुरुषःpuruṣaḥчеловек
सदाsadāвсегда
सत्यम्satyamправду
वदामिvadāmiговорю
तेteтебе
प्रीत्याprītyāиз приязни
नरैःnaraiḥлюдьми
शुभ-अशुभम्śubha-aśubhamблагое и неблагое
स्व-कृतम्sva-kṛtamсамим содеянное
भुज्यतेbhujyateвкушается
वैश्यvaiśyaо вайшья
काले कालेkāle kāleв свой срок
पुनः पुनःpunaḥ punaḥснова и снова
एकःekaḥодин
करोतिkarotiтворит
कर्माणिkarmāṇiдела
तत्-फलम्tat-phalamплод того
अश्नुतेaśnuteвкушает
अन्यःanyaḥдругой
लिप्यतेlipyateпятнается
कुत्रचित्kutracitникогда
अपतन्apatanпал
पापैःpāpaiḥгрехами
तवtavaтвой
भ्राताbhrātāбрат
सु-दारुणैःsu-dāruṇaiḥвесьма страшными
त्वम्tvamты
caи
धर्मेणdharmeṇaдхармой
धर्म-ज्ञdharma-jñaо знаток дхармы
प्राप्नोषिprāpnoṣiобретаешь
शाश्वतम्śāśvatamвечное
अनुवाद

Затем, с обрадованным умом, он в пути спросил того посланца, сотворив в сердце сомнение и испытав крайнее изумление, размышляя в сердце: «По какой причине небо — плод мой?» — «О лучший из посланцев, спрашиваю тебя о высшем сомнении. Мы оба рождены в одном роду, и дело нами совершено одинаковое; дурная смерть тоже была одинакова, и Яма увиден один. Как же он, старший брат мой, с одинаковыми делами, ввергнут в ад, а мне досталось небо? Рассеки моё сомнение, о божественный посланец: не вижу я причины моего неба». — «Мать, отец, сын, жена, сестра, брат, о Викундала, — это наименование даётся ради рождения существа, ради вкушения им деяния. Как на одном дереве сходятся птицы, [так и родные]. Какое бы желанное дело ни творил человек, наученный прежним, — того самого деяния плод он и вкушает всегда. Правду говорю тебе из приязни: людьми вкушается благое и неблагое, самим содеянное, в свой срок, снова и снова. Один творит дела, и он же вкушает их плод; другой не пятнается ничьим деянием никогда. Пал в ад твой брат от весьма страшных грехов, а ты, о знаток дхармы, дхармой обретаешь вечное».

संस्करण

c614467e8d17 · प्रकाशित 3 सित॰ 2026, 4:13:40 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से