न पश्यन्ति विशांश्रेष्ठ ह्येते नरकयातनाम् । परापवादी पाखण्डः पापेभ्योऽपि मतोऽधिकः
पच्यते नरके तावद्यावदाभूतसम्प्लवम् । वक्ता परुषवाक्यानां मन्तव्यो नरकागतः
सन्देहो न विशांश्रेष्ठ पुनर्याति च दुर्गतिम् । न तीर्थैर्न तपोभिश्च कृतघ्नस्यास्ति निष्कृतिः
सहते यातनां घोरां स नरो नरके चिरम् । पृथिव्यां यानि तीर्थानि तेषु मज्जति यो नरः
जितेन्द्रियो जिताहारो न स याति यमालयम् । न तीर्थे पातकं कुर्यान्न च तीर्थोपजीवनम्
तीर्थे प्रतिग्रहस्त्याज्यस्त्याज्यो धर्मस्य विक्रयः । दुर्जरं पातकं तीर्थे दुर्जरश्च प्रतिग्रहः
तीर्थे च दुर्जरं सर्वमेतत्किं नरकं व्रजेत् । सकृद्गङ्गाम्भसि स्नातः पूतो गाङ्गेयवारिणा
न नरो नरकं याति अपि पातकराशिकृत् । व्रतदानतपोयज्ञाः पवित्राणीतराणि च
गङ्गाबिन्द्वभिषिक्तस्य न समा इति नः श्रुतम् । अन्यतीर्थसमां गङ्गां यो ब्रवीति नराधमः
na paśyanti viśāṃśreṣṭha hyete narakayātanām | parāpavādī pākhaṇḍaḥ pāpebhyo'pi mato'dhikaḥ
pacyate narake tāvadyāvadābhūtasamplavam | vaktā paruṣavākyānāṃ mantavyo narakāgataḥ
sandeho na viśāṃśreṣṭha punaryāti ca durgatim | na tīrthairna tapobhiśca kṛtaghnasyāsti niṣkṛtiḥ
sahate yātanāṃ ghorāṃ sa naro narake ciram | pṛthivyāṃ yāni tīrthāni teṣu majjati yo naraḥ
jitendriyo jitāhāro na sa yāti yamālayam | na tīrthe pātakaṃ kuryānna ca tīrthopajīvanam
tīrthe pratigrahastyājyastyājyo dharmasya vikrayaḥ | durjaraṃ pātakaṃ tīrthe durjaraśca pratigrahaḥ
tīrthe ca durjaraṃ sarvametatkiṃ narakaṃ vrajet | sakṛdgaṅgāmbhasi snātaḥ pūto gāṅgeyavāriṇā
na naro narakaṃ yāti api pātakarāśikṛt | vratadānatapoyajñāḥ pavitrāṇītarāṇi ca
gaṅgābindvabhiṣiktasya na samā iti naḥ śrutam | anyatīrthasamāṃ gaṅgāṃ yo bravīti narādhamaḥ
«…негневливый, ровный в поведении, не говорящий лишнего, независтливый, всегда наделённый учтивостью, сострадательный к существам, хранящий втайне чужие больные места и говорящий о чужом достоинстве, кто и умом не похитит чужого добра хотя бы на травинку, — эти, о лучший из вайшьев, не видят адской муки. Злословящий о других лицемер считается хуже грешников: варится он в аду дотоле, доколе не настанет потоп существ. Говорящий грубые слова должен считаться дошедшим до ада, нет сомнения, и вновь идёт он в дурную участь. Ни тиртхами, ни подвигами нет искупления неблагодарному: долго терпит тот человек страшную муку в аду. Кто погружается в те тиртхи, какие есть на земле, обуздав чувства и умеренный в пище, — тот не идёт в обитель Ямы. Да не творит он в тиртхе греха и да не кормится от тиртхи; принятие даров в тиртхе должно быть оставлено, оставлена должна быть и продажа дхармы. Неудобоварим грех в тиртхе, неудобоварим и принятый дар; всё это в тиртхе неудобоваримо — разве не пойдёт [такой] в ад? Однажды омывшийся в воде Ганги очищен водою Ганги».
5618e0bd6fea · प्रकाशित 3 सित॰ 2026, 4:13:40 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Из всего перечня отдельно выделено то, что делается языком: злословие, лицемерие, грубое слово. Лицемер назван «хуже грешников» — не равным им, а хуже, и срок ему дан до конца света. Рядом сказано, что неблагодарному нет искупления ни тиртхами, ни подвигом; из всех проступков только этому отказано в средстве. И трижды повторено слово «неудобоваримо»: взятое в святом месте не переваривается, как несъедобное, — образ телесный и оттого понятный без объяснений.