स याति नरकं वैश्य दारुणं रौरवं महत् । धर्मद्रवं ह्यपां बीजं वैकुण्ठचरणच्युतम्
धृतं मूर्ध्नि महेशेन यद्गाङ्गममलं जलम् । तद्ब्रह्मैव न सन्देहो निर्गुणं प्रकृतेः परम्
तेन किं समतां गच्छेदपि ब्रह्माण्डगोचरे । गङ्गागङ्गेति यो ब्रूयाद्योजनानां शतैरपि
नरो न नरकं याति किं तया सदृशं भवेत् । नान्येन दह्यते सद्यः क्रिया नरकदायिनी
गङ्गाम्भसि प्रयत्नेन स्नातव्यं तेन मानवैः । प्रतिग्रहनिवृत्तो यः प्रतिग्रहक्षमोऽपि सन्
स द्विजो द्योतते वैश्य तारारूपश्चिरं दिवि । गामुद्धरन्ति ये पङ्काद्ये रक्षन्ति च रोगिणः
म्रियन्ते गोग्रहे ये च तेषां नभसि तारकाः । यमलोकं न पश्यन्ति प्राणायामपरायणाः
अपि दुष्कृतकर्माणस्तैरेव हतकिल्बिषाः । दिवसे दिवसे वैश्य प्राणायामास्तु षोडश
अपि ब्रह्महणं साक्षात्पुनन्त्यहरहः कृताः । तपांसि यानि तप्यन्ते व्रतानि नियमाश्च ये
sa yāti narakaṃ vaiśya dāruṇaṃ rauravaṃ mahat | dharmadravaṃ hyapāṃ bījaṃ vaikuṇṭhacaraṇacyutam
dhṛtaṃ mūrdhni maheśena yadgāṅgamamalaṃ jalam | tadbrahmaiva na sandeho nirguṇaṃ prakṛteḥ param
tena kiṃ samatāṃ gacchedapi brahmāṇḍagocare | gaṅgāgaṅgeti yo brūyādyojanānāṃ śatairapi
naro na narakaṃ yāti kiṃ tayā sadṛśaṃ bhavet | nānyena dahyate sadyaḥ kriyā narakadāyinī
gaṅgāmbhasi prayatnena snātavyaṃ tena mānavaiḥ | pratigrahanivṛtto yaḥ pratigrahakṣamo'pi san
sa dvijo dyotate vaiśya tārārūpaściraṃ divi | gāmuddharanti ye paṅkādye rakṣanti ca rogiṇaḥ
mriyante gograhe ye ca teṣāṃ nabhasi tārakāḥ | yamalokaṃ na paśyanti prāṇāyāmaparāyaṇāḥ
api duṣkṛtakarmāṇastaireva hatakilbiṣāḥ | divase divase vaiśya prāṇāyāmāstu ṣoḍaśa
api brahmahaṇaṃ sākṣātpunantyaharahaḥ kṛtāḥ | tapāṃsi yāni tapyante vratāni niyamāśca ye
«Не идёт человек в ад, даже наваливший груду грехов. Обеты, даяния, подвиги и жертвы и прочие очистительные [средства] не равны окроплённому каплей Ганги — так нами слышано. Кто, худший из людей, называет Гангу равной иным тиртхам, — тот, о вайшья, [идёт] в страшный великий Рауравы. Влага дхармы, семя вод, истёкшая от стоп Вайкунтхи, носимая Махешей на голове, — та незапятнанная вода Ганги есть сам Брахман, нет сомнения: бескачественный, выше пракрити. Что же в пределах мироздания достигнет с нею равенства? Кто скажет „Ганга, Ганга“ и за сотни йоджан, — тот человек не идёт в ад; что же будет подобно ей? Ничем иным не сжигается тотчас действие, ведущее в ад; потому людям должно с усердием омываться в воде Ганги. Дваждырождённый, отказавшийся от принятия даров, будучи способен их принимать, сияет, о вайшья, в образе звезды долго на небе. Кто вызволяет корову из грязи и охраняет больных, кто умирает при угоне коров, — тем звёзды в небе. Не видят мира Ямы преданные пранаяме».
df0b31870a20 · प्रकाशित 3 सित॰ 2026, 4:13:40 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Отказ назван заслугой лишь при условии: отказался тот, кто «был способен принимать». Отвергнутое даётся в счёт, только если оно было доступно; невозможность воздержанием не считается. И про Гангу сказано с необычной резкостью: назвавший её равной прочим тиртхам идёт в Рауравы. Уравнивание здесь считается не скромностью, а хулой. При этом средство предложено самое дешёвое — произнести имя за сотни йоджан; строгость к слову и щедрость к слову оказываются в одной строфе.