भवन्त्यतिथयो लोके ब्रह्मणस्ते विशांवर । इह चैव स्त्रियो धन्याः शीलस्य परिरक्षणात्
शीलभङ्गे च नारीणां यमलोकः सुदारुणः । शीलं रक्ष्यं सदा स्त्रीभिर्दृष्टसङ्गविवर्जनात्
शीलेन हि परः स्वर्गः स्त्रीणां वैश्य न संशयः । शूद्रस्य पाकयज्ञेन निषिद्धाचरणेन च
दुर्गतिर्विहता वैश्य तस्य सा नारकी गतिः । विचारयन्ति ये शास्त्रं वेदाभ्यासरताश्च ये
पुराणं संहितां ये च श्रावयन्ति पठन्ति च । व्याकुर्वन्ति स्मृतीर्ये च ये धर्मप्रतिबोधकाः
अदान्तेषु निषण्णा ये तैरियं जगती धृता । तत्तदभ्यासमाहात्म्यैः सर्वे ते हतकिल्बिषाः
गच्छन्ति ब्रह्मणो लोकं यत्र मोहो न विद्यते । ज्ञानमज्ञाय यो दद्याद्वेदशास्त्रसमुद्भवम्
अपि वेदास्तमर्चन्ति भवबन्धविदारणम् । श्रूयतामद्भुतं ह्येतद्रहस्यं वैश्यसत्तम
सम्मतं धर्मराजस्य सर्वलोकामृतप्रदम् । न यमं यमलोकं च न भूतान्धोरदर्शनान्
bhavantyatithayo loke brahmaṇaste viśāṃvara | iha caiva striyo dhanyāḥ śīlasya parirakṣaṇāt
śīlabhaṅge ca nārīṇāṃ yamalokaḥ sudāruṇaḥ | śīlaṃ rakṣyaṃ sadā strībhirdṛṣṭasaṅgavivarjanāt
śīlena hi paraḥ svargaḥ strīṇāṃ vaiśya na saṃśayaḥ | śūdrasya pākayajñena niṣiddhācaraṇena ca
durgatirvihatā vaiśya tasya sā nārakī gatiḥ | vicārayanti ye śāstraṃ vedābhyāsaratāśca ye
purāṇaṃ saṃhitāṃ ye ca śrāvayanti paṭhanti ca | vyākurvanti smṛtīrye ca ye dharmapratibodhakāḥ
adānteṣu niṣaṇṇā ye tairiyaṃ jagatī dhṛtā | tattadabhyāsamāhātmyaiḥ sarve te hatakilbiṣāḥ
gacchanti brahmaṇo lokaṃ yatra moho na vidyate | jñānamajñāya yo dadyādvedaśāstrasamudbhavam
api vedāstamarcanti bhavabandhavidāraṇam | śrūyatāmadbhutaṃ hyetadrahasyaṃ vaiśyasattama
sammataṃ dharmarājasya sarvalokāmṛtapradam | na yamaṃ yamalokaṃ ca na bhūtāndhoradarśanān
«Кто постоянно среди поводов к гневу не изнашивается гневом, — тот негневливый человек на земле должен считаться покорившим небо. Сын, который чтит мать и отца, как богов, не достигнув старости, не идёт в обитель Ямы. Люди, что чтут наставника с чувством большим, чем отца, становятся гостями в мире Брахмы, о лучший из вайшьев. И здесь же благословенны женщины — от сохранения нрава; при нарушении нрава мир Ямы для женщин весьма страшен. Нрав должен всегда храниться женщинами отвращением от дурного общества: нравом — высшее небо у женщин, о вайшья, нет сомнения. У шудры домашней жертвой и воздержанием от запретного уничтожена дурная участь, та его адская участь. Кто исследует шастру, кто предан изучению Вед, кто даёт слушать и читает пурану и самхиту, кто изъясняет смрити и пробуждает к дхарме, пребывая среди необузданных, — ими эта земля держима; величием того или иного упражнения все они с уничтоженною скверною идут в мир Брахмы, где нет обольщения».
9a70edfb40c2 · प्रकाशित 3 सित॰ 2026, 4:13:40 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Наставник поставлен выше отца, и это сказано без всяких смягчений; в этих книгах родство духовное перевешивает кровное. А для шудры названо ровно два средства: домашняя жертва и воздержание от запретного — то есть еда, приготовленная и поднесённая дома, и умение не делать недолжного. Ни Веды, ни обряды при этом не требуются, и дурная участь названа уничтоженной. Второй раз в одной главе повторено «ими земля держима» — сперва о воздержных, теперь об учителях.