पद्मपुराण
The Glory of the Gītā: Chapter Three6.178.40-44
4612 / 5781
Linuxपन्ने पलटें
पद्मपुराण · 6.178.40-44
देवनागरी

नतेन मूर्ध्ना सम्भाव्य दध्यौ किञ्चन चेतसा । विमुक्तान्निरयात्सर्वांस्तान्विलोक्य मुदोत्कटः ॥
स तैरनुगतः सर्वैर्विष्णोरायतनं ततः । ययौ स वरयानेन यत्रास्ते दुग्धवारिधिः ॥
तदन्तरुदितानेकसूर्यकोटिसमप्रभम् । इन्दीवरदलश्याममालुलोके जगद्गुरुम् ॥
शय्याफणिफणारत्नमरीच्यामिश्रतेजसम् । विलोक्यमानमानन्दनिर्भरं प्रीतमानसम् ॥
भावानुरागदृगालोकैः श्रिया प्रेम्णेक्षितं मुहुः । योगिभिः परितो जुष्टं ध्याननिष्पन्दतारकैः ॥

लिप्यंतरण (IAST)

natena mūrdhnā sambhāvya dadhyau kiñcana cetasā | vimuktānnirayātsarvāṃstānvilokya mudotkaṭaḥ ||
sa tairanugataḥ sarvairviṣṇorāyatanaṃ tataḥ | yayau sa varayānena yatrāste dugdhavāridhiḥ ||
tadantaruditānekasūryakoṭisamaprabham | indīvaradalaśyāmamāluloke jagadgurum ||
śayyāphaṇiphaṇāratnamarīcyāmiśratejasam | vilokyamānamānandanirbharaṃ prītamānasam ||
bhāvānurāgadṛgālokaiḥ śriyā premṇekṣitaṃ muhuḥ | yogibhiḥ parito juṣṭaṃ dhyānaniṣpandatārakaiḥ ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
नतेन मूर्ध्नाnatena mūrdhnāсклонённой головою
सम्भाव्यsambhāvyaпочтив
दध्यौdadhyauзадумался
किञ्चन चेतसाkiñcana cetasāо чём-то в уме
विमुक्तान्vimuktānосвобождённых
निरयात् सर्वान्nirayāt sarvānиз ада всех
तान् विलोक्यtān vilokyaих увидев
मुदा उत्कटःmudā utkaṭaḥпреисполненный радости
सः तैः अनुगतः सर्वैःsaḥ taiḥ anugataḥ sarvaiḥсопровождаемый всеми ими
विष्णोः आयतनम्viṣṇoḥ āyatanamв обитель Вишну
ततःtataḥзатем
ययौyayauотправился
सः वर-यानेनsaḥ vara-yānenaна превосходной колеснице
यत्र आस्तेyatra āsteгде пребывает
दुग्ध-वारिधिःdugdha-vāridhiḥмолочный океан
तत्-अन्तः-उदित-अनेक-सूर्य-कोटि-सम-प्रभम्tat-antaḥ-udita-aneka-sūrya-koṭi-sama-prabhamсияющего, как миллионы солнц, взошедших в нём
इन्दीवर-दल-श्यामम्indīvara-dala-śyāmamтёмного, как лепесток синего лотоса
आलुलोकेālulokeузрел
जगत्-गुरुम्jagat-gurumнаставника мира
शय्या-फणि-फणा-रत्न-मरीचि-आमिश्र-तेजसम्śayyā-phaṇi-phaṇā-ratna-marīci-āmiśra-tejasamчьё сияние смешано с лучами самоцветов на клобуках змея-ложа
विलोक्यमानम्vilokyamānamсозерцаемого
आनन्द-निर्भरम्ānanda-nirbharamполного блаженства
प्रीत-मानसम्prīta-mānasamс довольным умом
भाव-अनुराग-दृक्-आलोकैःbhāva-anurāga-dṛk-ālokaiḥвзглядами, полными любви и чувства
श्रियाśriyāШри
प्रेम्णाpremṇāс любовью
ईक्षितम् मुहुःīkṣitam muhuḥозираемого снова и снова
योगिभिःyogibhiḥйогами
परितः जुष्टम्paritaḥ juṣṭamокружённого со всех сторон
ध्यान-निष्पन्द-तारकैःdhyāna-niṣpanda-tārakaiḥчьи зрачки недвижны в созерцании
अनुवाद

Яма почтил его склонённой головою, о чём-то задумался в уме и, увидев всех освобождёнными из ада, преисполнился радости. Сопровождаемый всеми ими, он отправился на превосходной колеснице в обитель Вишну, где пребывает молочный океан. И узрел наставника мира, сияющего, как миллионы солнц, взошедших внутри него, тёмного, как лепесток синего лотоса; чьё сияние смешано с лучами самоцветов на клобуках змея-ложа; созерцаемого, полного блаженства, с довольным умом; снова и снова озираемого Шри взглядами, полными любви; окружённого со всех сторон йогами, чьи зрачки недвижны в созерцании.

संस्करण

e367599af1c5 · प्रकाशित 3 सित॰ 2026, 4:14:02 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से