पद्मपुराण
The Glory of the Gate of the Gaṅgā7.3.1-6
5353 / 5781
Linuxपन्ने पलटें
पद्मपुराण · 7.3.1-6

व्यास उवाच

देवनागरी

क्रियायोगस्य तत्त्वं मे ब्रूहि व्यास महामते । क्रियायोगमहं ज्ञातुमिच्छामि भवतो मुखात् ॥
शरीरं मानुषं विप्र दुर्लभं चात्र भूतले । धीरः शरीरमासाद्य मोक्षार्थं योगमभ्यसेत् ॥
क्रियायोगध्यानयोगावुभौ योगौ प्रकीर्तितौ । तयोराद्यः क्रियायोगः कुर्वतां सर्वकामदः ॥
गङ्गाश्रीविष्णुपूजां च दानानि द्विजसत्तम । ब्राह्मणानां तथा भक्तिर्भक्तिरेकादशीव्रते ॥
धात्रीतुलस्योर्भक्तिश्च तथा चातिथिपूजनम् । क्रियायोगाङ्गभूतानि प्रोक्तानीति समासतः ॥ क्रियायोगादृते विप्र ध्यानयोगान्न सिद्ध्यति । क्रियायोगरतो याति तद्विष्णोः परमं पदम् ॥
क्रियायोगाङ्गभूतानि यानि प्रोक्तानि भोः प्रभो । तन्माहात्म्यानि कथय यदि भो मय्यनुग्रहः ॥ श्रेष्ठानि कानि दानानि का वा भक्तिर्द्विजन्मनाम् ॥

लिप्यंतरण (IAST)

kriyāyogasya tattvaṃ me brūhi vyāsa mahāmate | kriyāyogamahaṃ jñātumicchāmi bhavato mukhāt ||
śarīraṃ mānuṣaṃ vipra durlabhaṃ cātra bhūtale | dhīraḥ śarīramāsādya mokṣārthaṃ yogamabhyaset ||
kriyāyogadhyānayogāvubhau yogau prakīrtitau | tayorādyaḥ kriyāyogaḥ kurvatāṃ sarvakāmadaḥ ||
gaṅgāśrīviṣṇupūjāṃ ca dānāni dvijasattama | brāhmaṇānāṃ tathā bhaktirbhaktirekādaśīvrate ||
dhātrītulasyorbhaktiśca tathā cātithipūjanam | kriyāyogāṅgabhūtāni proktānīti samāsataḥ || kriyāyogādṛte vipra dhyānayogānna siddhyati | kriyāyogarato yāti tadviṣṇoḥ paramaṃ padam ||
kriyāyogāṅgabhūtāni yāni proktāni bhoḥ prabho | tanmāhātmyāni kathaya yadi bho mayyanugrahaḥ || śreṣṭhāni kāni dānāni kā vā bhaktirdvijanmanām ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
क्रियायोगस्यkriyāyogasyaкрияйоги
तत्त्वंtattvaṃсущность
मेmeмне
ब्रूहिbrūhiповедай
व्यासvyāsaо Вьяса
महामतेmahāmateо великий разумом
क्रियायोगम्kriyāyogamкрияйогу
अहंahaṃя
ज्ञातुम्jñātumпознать
इच्छामिicchāmiжелаю
भवतोbhavatoтвоих
मुखात्mukhātиз уст
शरीरंśarīraṃтело
मानुषंmānuṣaṃчеловеческое
विप्रvipraо брахман
दुर्लभंdurlabhaṃтруднодостижимо
चात्रcātraи здесь
भूतलेbhūtaleна земле
धीरःdhīraḥстойкий
शरीरम्śarīramтело
आसाद्यāsādyaобретя
मोक्षार्थंmokṣārthaṃради освобождения
योगम्yogamйогу
अभ्यसेत्abhyasetпусть упражняет
क्रियायोग-ध्यानयोगाव्kriyāyoga-dhyānayogāvкрияйога и дхьянайога
उभौubhauоба
योगौyogauдве йоги
प्रकीर्तितौprakīrtitauвозглашены
तयोर्tayorиз них
आद्यःādyaḥпервая
क्रियायोगःkriyāyogaḥкрияйога
कुर्वतांkurvatāṃдля творящих
सर्व-कामदःsarva-kāmadaḥдающая все желанные блага
गङ्गा-श्री-विष्णु-पूजांgaṅgā-śrī-viṣṇu-pūjāṃпочитание Ганги и Шри Вишну
caи
दानानिdānāniдары
द्विज-सत्तमdvija-sattamaо лучший из дваждырождённых
ब्राह्मणानांbrāhmaṇānāṃк брахманам
तथाtathāтакже
भक्तिर्bhaktirпреданность
भक्तिर्bhaktirпреданность
एकादशी-व्रतेekādaśī-vrateобету экадаши
धात्री-तुलस्योर्dhātrī-tulasyorк дхатри и туласи
भक्तिश्bhaktiśпреданность
caи
तथाtathāтакже
चातिथि-पूजनम्cātithi-pūjanamи почитание гостя
क्रियायोगाङ्ग-भूतानिkriyāyogāṅga-bhūtāniставшие членами крияйоги
प्रोक्तानीतिproktānītiизречены так
समासतःsamāsataḥвкратце
क्रियायोगाद्kriyāyogādбез крияйоги
ऋतेṛteпомимо
विप्रvipraо брахман
ध्यानयोगान्dhyānayogānот дхьянайоги
naне
सिद्ध्यतिsiddhyatiдостигается совершенства
क्रियायोग-रतोkriyāyoga-ratoпреданный крияйоге
यातिyātiидёт
तद्tadв ту
विष्णोःviṣṇoḥВишну
परमंparamaṃвысшую
पदम्padamобитель
यानिyāniкоторые
प्रोक्तानिproktāniизречены
भोःbhoḥо!
प्रभोprabhoо владыка
तन्-माहात्म्यानिtan-māhātmyāniих величия
कथयkathayaповедай
यदिyadiесли
भोbhoо!
मय्य्mayyко мне
अनुग्रहःanugrahaḥмилость
श्रेष्ठानिśreṣṭhāniлучшие
कानिkāniкакие
दानानिdānāniдары
काкакова
वाили
भक्तिर्bhaktirпреданность
द्विजन्मनाम्dvijanmanāmк дваждырождённым
अनुवाद

«Сущность крияйоги мне поведай, о Вьяса, о великий разумом; крияйогу желаю я познать из твоих уст». — «Человеческое тело, о брахман, труднодостижимо здесь на земле; стойкий, обретя тело, пусть упражняет йогу ради освобождения. Возглашены две йоги — крияйога и дхьянайога; первая из них, крияйога, для творящих её даёт все желанные блага. Почитание Ганги и Шри Вишну, дары, о лучший из дваждырождённых, преданность к брахманам, преданность обету экадаши, преданность к дхатри и туласи и почитание гостя — вот что вкратце изречено как ставшее членами крияйоги. Без крияйоги, о брахман, дхьянайогой не достигается совершенства; преданный крияйоге идёт в ту высшую обитель Вишну». — «Какие изречены члены крияйоги, о владыка, — их величия поведай, если есть ко мне милость. Какие дары лучшие и какова преданность к дваждырождённым?»

संस्करण

c31c27133607 · प्रकाशित 3 सित॰ 2026, 4:14:08 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से