व्यास उवाच
ब्रह्मणो वचनं श्रुत्वा हरिशर्मा द्विजोत्तमः । भूयोऽपि तं नमस्कृत्य भक्त्या प्राहेति जैमिने ॥
प्रोक्तानि यानि दानानि सुबहूनि त्वया प्रभो । कस्मै देयानि दानानि तन्मे गदितुमर्हसि ॥
सर्वेषामेव वर्णानां ब्राह्मणः परमो गुरुः । तस्मै देयानि दानानि भक्तिश्रद्धासमन्वितैः ॥
सर्वदेवाश्रयो विप्रः प्रत्यक्षस्त्रिदशो भुवि । स तारयति दातारं दुस्तरे विश्वसागरे ॥
सर्वसर्वगुरुर्विप्रस्त्वया प्रोक्तः सुरोत्तम । तेषां मध्ये तु कः श्रेष्ठः कस्मै दानं प्रदीयते ॥
सर्वेऽपि ब्राह्मणाः श्रेष्ठाः पूजनीयाः सदैव हि । स्तेयादिदोषतप्ता ये ब्राह्मणा ब्राह्मणोत्तम ॥
अस्माकं द्वेषिणस्ते च परेभ्यो न कदाचन । अनाचारा द्विजाः पूज्या न च शूद्रा जितेन्द्रियाः ॥
brahmaṇo vacanaṃ śrutvā hariśarmā dvijottamaḥ | bhūyo'pi taṃ namaskṛtya bhaktyā prāheti jaimine ||
proktāni yāni dānāni subahūni tvayā prabho | kasmai deyāni dānāni tanme gaditumarhasi ||
sarveṣāmeva varṇānāṃ brāhmaṇaḥ paramo guruḥ | tasmai deyāni dānāni bhaktiśraddhāsamanvitaiḥ ||
sarvadevāśrayo vipraḥ pratyakṣastridaśo bhuvi | sa tārayati dātāraṃ dustare viśvasāgare ||
sarvasarvagururviprastvayā proktaḥ surottama | teṣāṃ madhye tu kaḥ śreṣṭhaḥ kasmai dānaṃ pradīyate ||
sarve'pi brāhmaṇāḥ śreṣṭhāḥ pūjanīyāḥ sadaiva hi | steyādidoṣataptā ye brāhmaṇā brāhmaṇottama ||
asmākaṃ dveṣiṇaste ca parebhyo na kadācana | anācārā dvijāḥ pūjyā na ca śūdrā jitendriyāḥ ||
Услышав слово Брахмы, Харишарма, лучший из дваждырождённых, вновь поклонился ему и с преданностью сказал так, о Джаймини: «Весьма многие дары названы тобою, о господин; кому же должны они подноситься — благоволи поведать мне об этом». — «Наставник всех сословий — брахман; ему и должны подноситься дары теми, кто наделён преданностью и верою. Брахман — прибежище всех богов, зримый бог на земле; он переправляет дарителя через непреодолимый океан мира». — «Ты назвал брахмана наставником всех и вся, о лучший из богов; кто же среди них наилучший, кому подносится дар?» — «Все брахманы наилучшие и всегда почитаемы; но те брахманы, что опалены воровством и прочими пороками, о лучший из брахманов, —
01e7c5a22a86 · प्रकाशित 3 सित॰ 2026, 4:14:09 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Разговор возвращается к тому, чем кончилась прошлая глава: дары названы, но не сказано кому. Харишарма спрашивает о самом простом — об адресе.
Ответ двойной: сперва общее правило — брахман, — и тут же уточняющий вопрос, кто из них. Книга не позволяет спрятаться за сословием.
Ответ на уточнение начинается с похвалы всем и немедленно поворачивает к оговорке. Дальше пойдёт та часть, которую обычно не цитируют.