वराह पुराण
The destruction of Dakṣa's sacrifice21.41-48
127 / 1719
Linuxपन्ने पलटें
वराह पुराण · 21.41-48

Dakṣa

देवनागरी

देवा रौद्राणि भूतानि निरसन्तो यमालयम् । चिक्षिपुः सायकान् घोरानसींश्च सपरश्वधान्
भूतान्यपि मृधे धोराण्युल्मुकैरस्थिभिः शरैः । जग्मुर्देवान् मृधे रोषाद् रुद्रस्य पुरतो बलात्
ततस्तस्मिन् महारौद्रे संग्रामे भीमरूपिणि । रुद्रो भगस्य नेत्रे तु बिभेदैकेषुणा मृधे
रुद्रस्य शरपातेन नष्टनेत्रं भगं तदा । दृष्ट्वाऽस्य क्रोधात् तेजस्वी पूषा रुद्रमयोधयत्
सृजन्तमिषुजालानि पूषणं तु महामृधे । दृष्ट्वा रुद्रोऽस्य दन्तांस्तु चकर्षं परवीरहा
तस्य दन्तांस्तदा दृष्ट्वा पूष्णो रुद्रेण पातितान् । दुद्रुवुः वसवो दिक्षु रुद्रास्त्वेकादश द्रुतम्
तान् भग्नान् सहसा दिक्षु दृष्ट्वा विष्णुः प्रतापवान् । आदित्यावरजो वाक्यमुवाच स्वबलं तदा
क्व यात पौरुषं त्यक्त्वा दर्पं माहात्म्यमेव च । व्यवसायं कुलं भूतिं कथं न स्मर्यते द्रुतम्

लिप्यंतरण (IAST)

devā raudrāṇi bhūtāni nirasanto yamālayam | cikṣipuḥ sāyakān ghorānasīṃśca saparaśvadhān
bhūtānyapi mṛdhe dhorāṇyulmukairasthibhiḥ śaraiḥ | jagmurdevān mṛdhe roṣād rudrasya purato balāt
tatastasmin mahāraudre saṃgrāme bhīmarūpiṇi | rudro bhagasya netre tu bibhedaikeṣuṇā mṛdhe
rudrasya śarapātena naṣṭanetraṃ bhagaṃ tadā | dṛṣṭvā'sya krodhāt tejasvī pūṣā rudramayodhayat
sṛjantamiṣujālāni pūṣaṇaṃ tu mahāmṛdhe | dṛṣṭvā rudro'sya dantāṃstu cakarṣaṃ paravīrahā
tasya dantāṃstadā dṛṣṭvā pūṣṇo rudreṇa pātitān | dudruvuḥ vasavo dikṣu rudrāstvekādaśa drutam
tān bhagnān sahasā dikṣu dṛṣṭvā viṣṇuḥ pratāpavān | ādityāvarajo vākyamuvāca svabalaṃ tadā
kva yāta pauruṣaṃ tyaktvā darpaṃ māhātmyameva ca | vyavasāyaṃ kulaṃ bhūtiṃ kathaṃ na smaryate drutam

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
देवाdevāбоги
रौद्राणिraudrāṇiРудровых
भूतानिbhūtāniдухов
निरसन्तोnirasantoотгоняя
यमालयम्yamālayamв обитель Ямы
चिक्षिपुःcikṣipuḥметали
सायकान्sāyakānстрелы
घोरानसींश्चghorānasīṃścaстрашные, и мечи
सपरश्वधान्saparaśvadhānи с секирами
भूतान्यपिbhūtānyapiи духи
मृधेmṛdheв бою
धोराण्युल्मुकैरस्थिभिःdhorāṇyulmukairasthibhiḥстрашные, головнями и костями
शरैःśaraiḥстрелами
जग्मुर्देवान्jagmurdevānпошли на богов
रोषाद्roṣādот ярости
रुद्रस्यrudrasyaу Рудры
पुरतोpuratoвпереди
बलात्balātсилою
ततस्तस्मिन्tatastasminзатем в той
महारौद्रेmahāraudreвесьма грозной
संग्रामेsaṃgrāmeбитве
भीमरूपिणिbhīmarūpiṇiстрашноликой
रुद्रोrudroРудра
भगस्यbhagasyaу Бхаги
नेत्रेnetreглаза
तुtuже
बिभेदैकेषुणाbibhedaikeṣuṇāпронзил одною стрелою
शरपातेनśarapātenaпадением стрелы
नष्टनेत्रंnaṣṭanetraṃлишённого глаз
भगंbhagaṃБхагу
तदाtadāтогда
दृष्ट्वाऽस्यdṛṣṭvā'syaувидев; у него
क्रोधात्krodhātот гнева
तेजस्वीtejasvīпылающий
पूषाpūṣāПушан
रुद्रमयोधयत्rudramayodhayatс Рудрою сразился
सृजन्तमिषुजालानिsṛjantamiṣujālāniмечущего сети стрел
पूषणंpūṣaṇaṃПушана
महामृधेmahāmṛdheв великом бою
दृष्ट्वाdṛṣṭvāувидев
रुद्रोऽस्यrudro'syaРудра, у него
दन्तांस्तुdantāṃstuзубы же
चकर्षंcakarṣaṃвырвал
परवीरहाparavīrahāгубитель вражеских героев
तस्यtasyaу него
दन्तांस्तदाdantāṃstadāзубы тогда
पूष्णोpūṣṇoу Пушана
रुद्रेणrudreṇaРудрою
पातितान्pātitānвыбитые
दुद्रुवुःdudruvuḥпобежали
वसवोvasavoВасу
दिक्षुdikṣuпо сторонам света
रुद्रास्त्वेकादशrudrāstvekādaśaи одиннадцать Рудр
द्रुतम्drutamбыстро
तान्tānтех
भग्नान्bhagnānсокрушённых
सहसाsahasāвнезапно
विष्णुःviṣṇuḥВишну
प्रतापवान्pratāpavānмощный
आदित्यावरजोādityāvarajoмладший брат Адитьи
वाक्यमुवाचvākyamuvācaслово сказал
स्वबलंsvabalaṃсвоей рати
क्वkvaкуда
यातyātaидёте
पौरुषंpauruṣaṃмужество
त्यक्त्वाtyaktvāоставив
दर्पंdarpaṃгордость
माहात्म्यमेवmāhātmyamevaи величие
caи
व्यवसायंvyavasāyaṃрешимость
कुलंkulaṃрод
भूतिंbhūtiṃблагополучие
कथंkathaṃкак
naне
स्मर्यतेsmaryateвспоминается
मृधेmṛdheв бою
मृधेmṛdheв бою
दृष्ट्वाdṛṣṭvāувидев
दृष्ट्वाdṛṣṭvāувидев
दिक्षुdikṣuпо сторонам света
तदाtadāтогда
द्रुतम्drutamбыстро
अनुवाद

«Боги, отгоняя Рудровых духов в обитель Ямы, метали страшные стрелы, мечи и секиры. И духи, страшные, в бою головнями, костями и стрелами от ярости силою пошли на богов впереди Рудры. Затем в той весьма грозной, страшноликой битве Рудра одною стрелою пронзил в бою глаза Бхаги. Увидев тогда Бхагу, лишённого глаз падением стрелы Рудры, пылающий Пушан от гнева сразился с Рудрою. Увидев Пушана, мечущего в великом бою сети стрел, Рудра, губитель вражеских героев, вырвал у него зубы. Увидев тогда зубы Пушана, выбитые Рудрою, Васу побежали по сторонам света, и одиннадцать Рудр быстро. Увидев тех, внезапно сокрушённых по сторонам света, мощный Вишну, младший брат Адитьи, сказал тогда слово своей рати: „Куда вы идёте, оставив мужество, гордость и величие? Как не вспоминаются вам быстро решимость, род, благополучие?“»

संस्करण

1588ea17bc9a · प्रकाशित 3 सित॰ 2026, 9:26:23 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से