यदृच्छया केनापि भाग्येनेति व्याख्याने भाग्यं नाम किं शुभकर्मजन्यं तदजन्यं वा ? आद्ये भक्तेः कर्मजन्यभाग्यजन्यत्वे कर्मपारतन्त्र्ये स्वप्रकाशतापगमः । द्वितीये भाग्यस्यानिर्वाच्यत्वेनाज्ञेयत्वाद् असिद्धेः कथं हेतुत्वम् ? भगवत्कृपैव हेतुर् इत्य् उक्ते तस्या अपि हेताव् अन्विष्यमाणेऽनवस्था । तत्कृपाया निरुपाधिकाया हेतुत्वे तस्या असार्वत्रिकत्वेन तस्मिन् भगवति वैषम्यं प्रसज्जते । दुष्टनिग्रहेण स्वभक्तपालनरूपं तु वैषम्यं तत्र न दूषणावहं प्रत्युत भूषणावहम् एव, भक्तवात्सल्यगुणस्य सर्वचक्रवर्तित्वेन सर्वोपमर्दकत्वेनोपविष्टाद् अष्टम्यमृतवृष्टौ व्याख्यास्यमानत्वात्
yadṛcchayā kenāpi bhāgyeneti vyākhyāne bhāgyaṁ nāma kiṁ śubha-karma-janyaṁ tad-ajanyaṁ vā ? ādye bhakteḥ karma-janya-bhāgya-janyatve karma-pāratantrye svaprakāśatāpagamaḥ | dvitīye bhāgyasyānirvācyatvenājñeyatvād asiddheḥ kathaṁ hetutvam ? bhagavat-kṛpaiva hetur ity ukte tasyā api hetāv anviṣyamāṇe'navasthā | tat-kṛpāyā nirupādhikāyā hetutve tasyā asārvatrikatvena tasmin bhagavati vaiṣamyaṁ prasajjate | duṣṭa-nigraheṇa sva-bhakta-pālana-rūpaṁ tu vaiṣamyaṁ tatra na dūṣaṇāvahaṁ pratyuta bhūṣaṇāvaham eva, bhakta-vātsalya-guṇasya sarva-cakravartitvena sarvopamardakatvenopaviṣṭād aṣṭamy-amṛta-vṛṣṭau vyākhyāsyamānatvāt
Если толковать yadṛcchayā как «некой удачей», то что такое эта удача — рождена она благими делами или нет? В первом случае преданность, рождённая удачей, что рождена делами, зависела бы от дел и потеряла бы самосветность. Во втором — удача неописуема, а значит, непознаваема; как может быть причиной недоказанное? Скажут: причина — сама милость Бхагавана. Но и у неё придётся искать причину — и так без конца. А если причина — Его безусловная милость, то, раз она достаётся не всем, выходит, что Бхагаван пристрастен. Правда, пристрастность в виде обуздания злых и защиты своих преданных Его не порочит, а украшает: качество любви к преданным — царь всех качеств и превосходит их, как будет объяснено в восьмом ливне.
50389701ddb9 · опубликовано 28 сент. 2026 г., 15:35:09 UTC
Доступно наRUЛистайте стихи клавишами
Вишванатха разбирает обычное толкование и находит в нём три тупика. Если преданность даётся за благие дела — она раба дел. Если «удача» ни от чего не зависит — это пустое слово. Если причина — милость Бога, то почему она достаётся одним, а не другим? Выходит, Бог неравен к людям. Единственная «неравность», которая Его украшает, — любовь к своим преданным. Отсюда вытекает ответ следующего раздела. В издании bhāgasya и aṣṭamy-āmṛta; исправлено.