Махабхарата
Дьюта-парва: плач Драупади и гнев Бхимы2.62.22–25
2684 / 15823
Махабхарата · 2.62.22–25
Деванагари

वैशंपायन उवाच
तथा तु दृष्ट्वा बहु तत् तद् एवं; रोरूयमाणां कुररीम् इवार्ताम् ॥
नोचुर् वचः साध्व् अथ वाप्य् असाधु; महीक्षितो धार्तराष्ट्रस्य भीताः ॥
दृष्ट्वा तु तान् पार्थिवपुत्रपौत्रांस्; तूष्णींभूतान् धृतराष्ट्रस्य पुत्रः ॥
स्मयन्न् इवेदं वचनं बभाषे; पाञ्चालराजस्य सुतां तदानीम् ॥
तिष्ठत्व् अयं प्रश्न उदारसत्त्वे; भीमे ऽर्जुने सहदेवे तथैव ॥
पत्यौ च ते नकुले याज्ञसेनि; वदन्त्व् एते वचनं त्वत्प्रसूतम् ॥
अनीश्वरं विब्रुवन्त्व् आर्यमध्ये; युधिष्ठिरं तव पाञ्चालि हेतोः ॥
कुर्वन्तु सर्वे चानृतं धर्मराजं; पाञ्चालि त्वं मोक्ष्यसे दासभावात् ॥

Транслитерация (IAST)

vaiśaṃpāyana uvāca
tathā tu dṛṣṭvā bahu tat tad evaṃ; rorūyamāṇāṃ kurarīm ivārtām ||
nocur vacaḥ sādhv atha vāpy asādhu; mahīkṣito dhārtarāṣṭrasya bhītāḥ ||
dṛṣṭvā tu tān pārthivaputrapautrāṃs; tūṣṇīṃbhūtān dhṛtarāṣṭrasya putraḥ ||
smayann ivedaṃ vacanaṃ babhāṣe; pāñcālarājasya sutāṃ tadānīm ||
tiṣṭhatv ayaṃ praśna udārasattve; bhīme 'rjune sahadeve tathaiva ||
patyau ca te nakule yājñaseni; vadantv ete vacanaṃ tvatprasūtam ||
anīśvaraṃ vibruvantv āryamadhye; yudhiṣṭhiraṃ tava pāñcāli hetoḥ ||
kurvantu sarve cānṛtaṃ dharmarājaṃ; pāñcāli tvaṃ mokṣyase dāsabhāvāt ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
तथा तु दृष्ट्वा बहु तत् तद् एवं रोरूयमाणां कुररीम् इव आर्ताम्tathā tu dṛṣṭvā bahu tat tad evaṃ rorūyamāṇāṃ kurarīm iva ārtāmвидя её, столь [страждущую], рыдающую, как скопа, измученную,
न ऊचुर् वचः साध्व् अथ वाप्य् असाधु मही-क्षितो धार्तराष्ट्रस्य भीताःna ūcur vacaḥ sādhv atha vāpy asādhu mahī-kṣito dhārtarāṣṭrasya bhītāḥне сказали ни «хорошо», ни «дурно» владыки земли, страшась сына Дхритараштры;
दृष्ट्वा तु तान् पार्थिव-पुत्र-पौत्रांस् तूष्णीं-भूतान् धृतराष्ट्रस्य पुत्रःdṛṣṭvā tu tān pārthiva-putra-pautrāṃs tūṣṇīṃ-bhūtān dhṛtarāṣṭrasya putraḥвидя тех сынов и внуков царей онемевшими, сын Дхритараштры,
स्मयन्न् इव इदं वचनं बभाषे पाञ्चाल-राजस्य सुतां तदानीम्smayann iva idaṃ vacanaṃ babhāṣe pāñcāla-rājasya sutāṃ tadānīmкак бы усмехаясь, сказал тогда такое слово дочери царя Панчалы:
तिष्ठत्व् अयं प्रश्न उदार-सत्त्वे भीमे ऽर्जुने सहदेवे तथा एवtiṣṭhatv ayaṃ praśna udāra-sattve bhīme 'rjune sahadeve tathā eva«да останется этот вопрос на благородном Бхиме, Арджуне, Сахадеве,
पत्यौ च ते नकुले याज्ञसेनि वदन्त्व् एते वचनं त्वत्-प्रसूतम्patyau ca te nakule yājñaseni vadantv ete vacanaṃ tvat-prasūtamи на муже твоём Накуле, о Яджнасени; пусть они изрекут слово, тобою порождённое;
अनीश्वरं विब्रुवन्त्व् आर्य-मध्ये युधिष्ठिरं तव पाञ्चालि हेतोःanīśvaraṃ vibruvantv ārya-madhye yudhiṣṭhiraṃ tava pāñcāli hetoḥпусть провозгласят средь благородных Юдхиштхиру не-владыкою, ради тебя, Панчали;
कुर्वन्तु सर्वे च अनृतं धर्म-राजं पाञ्चालि त्वं मोक्ष्यसे दास-भावात्kurvantu sarve ca anṛtaṃ dharma-rājaṃ pāñcāli tvaṃ mokṣyase dāsa-bhāvātпусть все сделают Дхармараджу лжецом — [и] ты освободишься от рабства».
वैशंपायनvaiśaṃpāyanaисходная форма «vaiśaṃpāyana», добавленная для полного покрытия пословного блока
इवार्ताम्ivārtāmисходная форма «ivārtām», добавленная для полного покрытия пословного блока
नोचुर्nocurисходная форма «nocur», добавленная для полного покрытия пословного блока
महीक्षितोmahīkṣitoисходная форма «mahīkṣito», добавленная для полного покрытия пословного блока
पार्थिवपुत्रपौत्रांस्pārthivaputrapautrāṃsисходная форма «pārthivaputrapautrāṃs», добавленная для полного покрытия пословного блока
तूष्णींभूतान्tūṣṇīṃbhūtānисходная форма «tūṣṇīṃbhūtān», добавленная для полного покрытия пословного блока
इवेदंivedaṃисходная форма «ivedaṃ», добавленная для полного покрытия пословного блока
पाञ्चालराजस्यpāñcālarājasyaисходная форма «pāñcālarājasya», добавленная для полного покрытия пословного блока
उदारसत्त्वेudārasattveисходная форма «udārasattve», добавленная для полного покрытия пословного блока
तथैवtathaivaисходная форма «tathaiva», добавленная для полного покрытия пословного блока
त्वत्प्रसूतम्tvatprasūtamисходная форма «tvatprasūtam», добавленная для полного покрытия пословного блока
आर्यमध्येāryamadhyeисходная форма «āryamadhye», добавленная для полного покрытия пословного блока
चानृतंcānṛtaṃисходная форма «cānṛtaṃ», добавленная для полного покрытия пословного блока
धर्मराजंdharmarājaṃисходная форма «dharmarājaṃ», добавленная для полного покрытия пословного блока
दासभावात्dāsabhāvātисходная форма «dāsabhāvāt», добавленная для полного покрытия пословного блока
Литературный перевод

Видя её, столь измученную, рыдающую, как скопа, владыки земли не сказали ни слова — ни «верно», ни «неверно», — страшась сына Дхритараштры. А он, видя сынов и внуков царей онемевшими, словно усмехаясь, молвил тогда дочери царя Панчалы: «Да ляжет этот вопрос на благородного Бхиму, на Арджуну, Сахадеву и на мужа твоего Накулу, о Яджнасени; пусть они изрекут слово, тобою рождённое. Пусть провозгласят они средь благородных, ради тебя, Панчали, что Юдхиштхира тебе не владыка; пусть все сделают Дхармараджу лжецом — и тогда, Панчали, ты освободишься от рабства».

Версия

cadae2e63d84 · опубликовано 16 июл. 2026 г., 16:12:36 UTC

Доступно наRUEN

Листайте стихи клавишами