Махабхарата
Дьюта-парва: плач Драупади и гнев Бхимы2.62.32–35
2687 / 15823
Махабхарата · 2.62.32–35
Деванагари

यद्य् एष गुरुर् अस्माकं धर्मराजो युधिष्ठिरः ॥
न प्रभुः स्यात् कुलस्यास्य न वयं मर्षयेमहि ॥
ईशो नः पुण्यतपसां प्राणानाम् अपि चेश्वरः ॥
मन्यते जितम् आत्मानं यद्य् एष विजिता वयम् ॥
न हि मुच्येत जीवन् मे पदा भूमिम् उपस्पृशन् ॥
मर्त्यधर्मा परामृश्य पाञ्चाल्या मूर्धजान् इमान् ॥
पश्यध्वम् आयतौ वृत्तौ भुजौ मे परिघाव् इव ॥
नैतयोर् अन्तरं प्राप्य मुच्येतापि शतक्रतुः ॥

Транслитерация (IAST)

yady eṣa gurur asmākaṃ dharmarājo yudhiṣṭhiraḥ ||
na prabhuḥ syāt kulasyāsya na vayaṃ marṣayemahi ||
īśo naḥ puṇyatapasāṃ prāṇānām api ceśvaraḥ ||
manyate jitam ātmānaṃ yady eṣa vijitā vayam ||
na hi mucyeta jīvan me padā bhūmim upaspṛśan ||
martyadharmā parāmṛśya pāñcālyā mūrdhajān imān ||
paśyadhvam āyatau vṛttau bhujau me parighāv iva ||
naitayor antaraṃ prāpya mucyetāpi śatakratuḥ ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
यद्य् एष गुरुर् अस्माकं धर्म-राजो युधिष्ठिरःyady eṣa gurur asmākaṃ dharma-rājo yudhiṣṭhiraḥ«если бы этот наш гуру, Дхармараджа Юдхиштхира,
न प्रभुः स्यात् कुलस्य अस्य न वयं मर्षयेमहिna prabhuḥ syāt kulasya asya na vayaṃ marṣayemahiне был владыкою рода сего, мы [этого] не стерпели бы;
ईशो नः पुण्य-तपसां प्राणानाम् अपि च ईश्वरःīśo naḥ puṇya-tapasāṃ prāṇānām api ca īśvaraḥон — владыка наших святых подвигов, владыка и самих жизней;
मन्यते जितम् आत्मानं यद्य् एष विजिता वयम्manyate jitam ātmānaṃ yady eṣa vijitā vayamесли он мнит себя проигранным, то и мы проиграны;
न हि मुच्येत जीवन् मे पदा भूमिम् उपस्पृशन्na hi mucyeta jīvan me padā bhūmim upaspṛśan[иначе] не ушёл бы живым касающийся стопою земли,
मर्त्य-धर्मा परामृश्य पाञ्चाल्या मूर्ध-जान् इमान्martya-dharmā parāmṛśya pāñcālyā mūrdha-jān imānтронув эти власы Панчали [рукою] смертного закона;
पश्यध्वम् आयतौ वृत्तौ भुजौ मे परिघाव् इवpaśyadhvam āyatau vṛttau bhujau me parighāv ivaглядите на эти две мои руки, длинные, округлые, как засовы:
न एतयोर् अन्तरं प्राप्य मुच्येत अपि शत-क्रतुःna etayor antaraṃ prāpya mucyeta api śata-kratuḥпопав меж них, не вырвался бы и Шатакрату [Индра]».
धर्मराजोdharmarājoисходная форма «dharmarājo», добавленная для полного покрытия пословного блока
कुलस्यास्यkulasyāsyaисходная форма «kulasyāsya», добавленная для полного покрытия пословного блока
पुण्यतपसांpuṇyatapasāṃисходная форма «puṇyatapasāṃ», добавленная для полного покрытия пословного блока
चेश्वरःceśvaraḥисходная форма «ceśvaraḥ», добавленная для полного покрытия пословного блока
मर्त्यधर्माmartyadharmāисходная форма «martyadharmā», добавленная для полного покрытия пословного блока
मूर्धजान्mūrdhajānисходная форма «mūrdhajān», добавленная для полного покрытия пословного блока
नैतयोर्naitayorисходная форма «naitayor», добавленная для полного покрытия пословного блока
मुच्येतापिmucyetāpiисходная форма «mucyetāpi», добавленная для полного покрытия пословного блока
शतक्रतुःśatakratuḥисходная форма «śatakratuḥ», добавленная для полного покрытия пословного блока
Литературный перевод

[Бхима:] «Если бы этот наш гуру, Дхармараджа Юдхиштхира, не был владыкою нашего рода, мы бы этого не стерпели. Он — владыка наших святых подвигов и самих наших жизней; если он мнит себя проигранным, то и мы проиграны. Иначе не ушёл бы живым ни один смертный, ступающий по земле, кто тронул эти власы Панчали. Глядите на эти две мои руки, длинные и округлые, как засовы: попав меж них, не вырвался бы и сам Шатакрату».

Версия

211796f3f197 · опубликовано 16 июл. 2026 г., 16:12:36 UTC

Доступно наRUEN

Листайте стихи клавишами