Махабхарата
Анудьюта-парва: обеты и выступление в изгнание2.68.20–24
2737 / 15823
Махабхарата · 2.68.20–24
Деванагари

भीमसेन उवाच
नृशंसं परुषं क्रूरं शक्यं दुःशासन त्वया ॥
निकृत्या हि धनं लब्ध्वा को विकत्थितुम् अर्हति ॥
मा ह स्म सुकृतांल् लोकान् गच्छेत् पार्थो वृकोदरः ॥
यदि वक्षसि भित्त्वा ते न पिबेच् छोणितं रणे ॥
धार्तराष्ट्रान् रणे हत्वा मिषतां सर्वधन्विनाम् ॥
शमं गन्तास्मि नचिरात् सत्यम् एतद् ब्रवीमि वः ॥
वैशंपायन उवाच
तस्य राजा सिंहगतेः सखेलं; दुर्योधनो भीमसेनस्य हर्षात् ॥
गतिं स्वगत्यानुचकार मन्दो; निर्गच्छतां पाण्डवानां सभायाः ॥
नैतावता कृतम् इत्य् अब्रवीत् तं; वृकोदरः संनिवृत्तार्धकायः ॥
शीघ्रं हि त्वा निहतं सानुबन्धं; संस्मार्याहं प्रतिवक्ष्यामि मूढ ॥

Транслитерация (IAST)

bhīmasena uvāca
nṛśaṃsaṃ paruṣaṃ krūraṃ śakyaṃ duḥśāsana tvayā ||
nikṛtyā hi dhanaṃ labdhvā ko vikatthitum arhati ||
mā ha sma sukṛtāṃl lokān gacchet pārtho vṛkodaraḥ ||
yadi vakṣasi bhittvā te na pibec choṇitaṃ raṇe ||
dhārtarāṣṭrān raṇe hatvā miṣatāṃ sarvadhanvinām ||
śamaṃ gantāsmi nacirāt satyam etad bravīmi vaḥ ||
vaiśaṃpāyana uvāca
tasya rājā siṃhagateḥ sakhelaṃ; duryodhano bhīmasenasya harṣāt ||
gatiṃ svagatyānucakāra mando; nirgacchatāṃ pāṇḍavānāṃ sabhāyāḥ ||
naitāvatā kṛtam ity abravīt taṃ; vṛkodaraḥ saṃnivṛttārdhakāyaḥ ||
śīghraṃ hi tvā nihataṃ sānubandhaṃ; saṃsmāryāhaṃ prativakṣyāmi mūḍha ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
नृशंसं परुषं क्रूरं शक्यं दुःशासन त्वयाnṛśaṃsaṃ paruṣaṃ krūraṃ śakyaṃ duḥśāsana tvayā«жестокое, грубое, свирепое — возможно [лишь] тебе, Духшасана;
निकृत्या हि धनं लब्ध्वा को विकत्थितुम् अर्हतिnikṛtyā hi dhanaṃ labdhvā ko vikatthitum arhatiибо обманом добыв богатство, кто [иной стал бы] похваляться?
मा ह स्म सु-कृतांल् लोकान् गच्छेत् पार्थो वृकोदरःmā ha sma su-kṛtāṃl lokān gacchet pārtho vṛkodaraḥда не достигнет Партха Врикодара благих миров,
यदि वक्षसि भित्त्वा ते न पिबेच् छोणितं रणेyadi vakṣasi bhittvā te na pibec choṇitaṃ raṇeесли, рассёкши грудь твою, не изопью я кровь [твою] в битве!
धार्तराष्ट्रान् रणे हत्वा मिषतां सर्व-धन्विनाम्dhārtarāṣṭrān raṇe hatvā miṣatāṃ sarva-dhanvināmубив сынов Дхритараштры в бою на глазах у всех лучников,
शमं गन्ता अस्मि न चिरात् सत्यम् एतद् ब्रवीमि वःśamaṃ gantā asmi na cirāt satyam etad bravīmi vaḥобрету я покой вскоре — истину эту говорю вам»;
तस्य राजा सिंह-गतेः स-खेलं दुर्योधनो भीमसेनस्य हर्षात्tasya rājā siṃha-gateḥ sa-khelaṃ duryodhano bhīmasenasya harṣātнад ним, [идущим] львиной поступью, царь Дурьодхана, от радости,
गतिं स्व-गत्या अनुचकार मन्दो निर्गच्छतां पाण्डवानां सभायाःgatiṃ sva-gatyā anucakāra mando nirgacchatāṃ pāṇḍavānāṃ sabhāyāḥсвоею походкою передразнил поступь Бхимасены, глупец, — [над] выходящими из собрания Пандавами;
न एतावता कृतम् इत्य् अब्रवीत् तं वृकोदरः संनिवृत्त-अर्ध-कायःna etāvatā kṛtam ity abravīt taṃ vṛkodaraḥ saṃnivṛtta-ardha-kāyaḥ«не этим [одним] всё кончено!» — сказал ему Врикодара, обернувшись вполоборота:
शीघ्रं हि त्वा निहतं स-अनुबन्धं संस्मार्य अहं प्रतिवक्ष्यामि मूढśīghraṃ hi tvā nihataṃ sa-anubandhaṃ saṃsmārya ahaṃ prativakṣyāmi mūḍha«скоро тебя, убитого с присными, напомнив [всё], я отвечу [тебе], о глупец».
भीमसेनbhīmasenaисходная форма «bhīmasena», добавленная для полного покрытия пословного блока
सुकृतांल्sukṛtāṃlисходная форма «sukṛtāṃl», добавленная для полного покрытия пословного блока
सर्वधन्विनाम्sarvadhanvināmисходная форма «sarvadhanvinām», добавленная для полного покрытия пословного блока
गन्तास्मिgantāsmiисходная форма «gantāsmi», добавленная для полного покрытия пословного блока
नचिरात्nacirātисходная форма «nacirāt», добавленная для полного покрытия пословного блока
वैशंपायनvaiśaṃpāyanaисходная форма «vaiśaṃpāyana», добавленная для полного покрытия пословного блока
सिंहगतेःsiṃhagateḥисходная форма «siṃhagateḥ», добавленная для полного покрытия пословного блока
सखेलंsakhelaṃисходная форма «sakhelaṃ», добавленная для полного покрытия пословного блока
स्वगत्यानुचकारsvagatyānucakāraисходная форма «svagatyānucakāra», добавленная для полного покрытия пословного блока
नैतावताnaitāvatāисходная форма «naitāvatā», добавленная для полного покрытия пословного блока
संनिवृत्तार्धकायःsaṃnivṛttārdhakāyaḥисходная форма «saṃnivṛttārdhakāyaḥ», добавленная для полного покрытия пословного блока
सानुबन्धंsānubandhaṃисходная форма «sānubandhaṃ», добавленная для полного покрытия пословного блока
संस्मार्याहंsaṃsmāryāhaṃисходная форма «saṃsmāryāhaṃ», добавленная для полного покрытия пословного блока
Литературный перевод

[Бхима:] «Жестокое, грубое, свирепое — это возможно лишь тебе, Духшасана; ибо кто иной, добыв богатство обманом, стал бы похваляться? Да не достигнет Партха Врикодара благих миров, если, рассёкши грудь твою, не изопью я твою кровь в битве! Убив сынов Дхритараштры в бою на глазах у всех лучников, я обрету покой вскоре — эту истину говорю вам». А Дурьодхана, глупец, от радости передразнил своею походкой львиную поступь Бхимасены, когда Пандавы выходили из собрания. «Не этим всё кончено!» — сказал ему Врикодара, обернувшись вполоборота. — «Скоро, убив тебя с присными и напомнив тебе всё, я отвечу тебе, о глупец».

Версия

80fdc12dc175 · опубликовано 16 июл. 2026 г., 16:12:36 UTC

Доступно наRUEN

Листайте стихи клавишами