समृद्धिर् असमृद्धिर् वा पूर्वेषां मम संजय ॥
एवं विद्वान् युद्धमना भव मा प्रत्युपाहर ॥
नातः पापीयसीं कां चिद् अवस्थां शम्बरो ऽब्रवीत् ॥
यत्र नैवाद्य न प्रातर् भोजनं प्रतिदृश्यते ॥
पतिपुत्रवधाद् एतत् परमं दुःखम् अब्रवीत् ॥
दारिद्र्यम् इति यत् प्रोक्तं पर्यायमरणं हि तत् ॥
अहं महाकुले जाता ह्रदाद् ध्रदम् इवागता ॥
ईश्वरी सर्वकल्याणैर् भर्त्रा परमपूजिता ॥
महार्हमाल्याभरणां सुमृष्टाम्बरवाससम् ॥
पुरा दृष्ट्वा सुहृद्वर्गो माम् अपश्यत् सुदुर्गताम् ॥
samṛddhir asamṛddhir vā pūrveṣāṃ mama saṃjaya ||
evaṃ vidvān yuddhamanā bhava mā pratyupāhara ||
nātaḥ pāpīyasīṃ kāṃ cid avasthāṃ śambaro 'bravīt ||
yatra naivādya na prātar bhojanaṃ pratidṛśyate ||
patiputravadhād etat paramaṃ duḥkham abravīt ||
dāridryam iti yat proktaṃ paryāyamaraṇaṃ hi tat ||
ahaṃ mahākule jātā hradād dhradam ivāgatā ||
īśvarī sarvakalyāṇair bhartrā paramapūjitā ||
mahārhamālyābharaṇāṃ sumṛṣṭāmbaravāsasam ||
purā dṛṣṭvā suhṛdvargo mām apaśyat sudurgatām ||
«Процветание или бедность наших предков, о Санджая, — знай это и будь настроен на войну; не отступай. Шамбара говорил, что нет состояния хуже того, где ни сегодня, ни завтра утром не видно пищи. Он сказал, что бедность хуже убийства мужа и сына: то, что называют бедностью, есть повторная смерть. Я родилась в великом роду, словно перешла из озера в озеро; я была владычицей, окружённой всеми благами, глубоко почитаемой мужем. Некогда круг друзей видел меня с драгоценными венками и украшениями, в чистых прекрасных одеждах; теперь пусть они не видят меня в крайней беде».
b67cee2966b3 · опубликовано 17 июл. 2026 г., 05:59:56 UTC
Доступно наRUENЛистайте стихи клавишами
Видура продолжает наставлять сына в духе кшатрийской дхармы: жизнь без достоинства, опоры для своих и готовности действовать превращается в медленную смерть. Сила здесь нужна не ради гордости, а ради защиты семьи, долга и законного положения.