तं त्वाम् अयशसा स्पृष्टं न ब्रूयां यदि संजय ॥
खरीवात्सल्यम् आहुस् तन् निःसामर्थ्यम् अहेतुकम् ॥
सद्भिर् विगर्हितं मार्गं त्यज मूर्खनिषेवितम् ॥
अविद्या वै महत्य् अस्ति याम् इमां संश्रिताः प्रजाः ॥
तव स्याद् यदि सद्वृत्तं तेन मे त्वं प्रियो भवेः ॥
धर्मार्थगुणयुक्तेन नेतरेण कथं चन ॥
दैवमानुषयुक्तेन सद्भिर् आचरितेन च ॥
यो ह्य् एवम् अविनीतेन रमते पुत्रनप्तृणा ॥
अनुत्थानवता चापि मोघं तस्य प्रजाफलम् ॥
अकुर्वन्तो हि कर्माणि कुर्वन्तो निन्दितानि च ॥
सुखं नैवेह नामुत्र लभन्ते पुरुषाधमाः ॥
taṃ tvām ayaśasā spṛṣṭaṃ na brūyāṃ yadi saṃjaya ||
kharīvātsalyam āhus tan niḥsāmarthyam ahetukam ||
sadbhir vigarhitaṃ mārgaṃ tyaja mūrkhaniṣevitam ||
avidyā vai mahaty asti yām imāṃ saṃśritāḥ prajāḥ ||
tava syād yadi sadvṛttaṃ tena me tvaṃ priyo bhaveḥ ||
dharmārthaguṇayuktena netareṇa kathaṃ cana ||
daivamānuṣayuktena sadbhir ācaritena ca ||
yo hy evam avinītena ramate putranaptṛṇā ||
anutthānavatā cāpi moghaṃ tasya prajāphalam ||
akurvanto hi karmāṇi kurvanto ninditāni ca ||
sukhaṃ naiveha nāmutra labhante puruṣādhamāḥ ||
«Если бы я, о Санджая, не говорила тебе, поражённому бесславием, это назвали бы ослиной нежностью — беспричинным бессилием. Оставь путь, осуждаемый добрыми и избираемый глупцами. Велико то невежество, к которому прибегли эти люди. Если у тебя будет доброе поведение, тогда ты будешь мне дорог именно им — соединённым с дхармой, пользой и достоинством, согласным с божественным и человеческим и исполняемым добрыми, а не каким-либо иным. Кто радуется невоспитанному, бездеятельному сыну или внуку, у того плод потомства напрасен. Низшие люди, ничего не делая или делая порицаемое, не получают счастья ни здесь, ни в ином мире».
f0e3458d26e8 · опубликовано 17 июл. 2026 г., 05:59:56 UTC
Доступно наRUENЛистайте стихи клавишами
В этой части Видура соединяет жёсткую кшатрийскую речь с практической политикой. Она не просто стыдит сына, а учит видеть непостоянство удачи, собирать союзников, действовать вовремя и превращать даже врагов в опору для восстановления царства.