Махабхарата
Удьога-парва: беседа Кришны и Карны, главы 138-1505.145.6-10
4968 / 15823
Махабхарата · 5.145.6-10
Деванагари

वासुदेव उवाच
मया नागपुरं गत्वा सभायां धृतराष्ट्रजः ॥
तथ्यं पथ्यं हितं चोक्तो न च गृह्णाति दुर्मतिः ॥
युधिष्ठिर उवाच
तस्मिन्न् उत्पथम् आपन्ने कुरुवृद्धः पितामहः ॥
किम् उक्तवान् हृषीकेश दुर्योधनम् अमर्षणम् ॥
आचार्यो वा महाबाहो भारद्वाजः किम् अब्रवीत् ॥
पिता यवीयान् अस्माकं क्षत्ता धर्मभृतां वरः ॥
पुत्रशोकाभिसंतप्तः किम् आह धृतराष्ट्रजम् ॥
किं च सर्वे नृपतयः सभायां ये समासते ॥
उक्तवन्तो यथातत्त्वं तद् ब्रूहि त्वं जनार्दन ॥
उक्तवान् हि भवान् सर्वं वचनं कुरुमुख्ययोः ॥
कामलोभाभिभूतस्य मन्दस्य प्राज्ञमानिनः ॥

Транслитерация (IAST)

vāsudeva uvāca
mayā nāgapuraṃ gatvā sabhāyāṃ dhṛtarāṣṭrajaḥ ||
tathyaṃ pathyaṃ hitaṃ cokto na ca gṛhṇāti durmatiḥ ||
yudhiṣṭhira uvāca
tasminn utpatham āpanne kuruvṛddhaḥ pitāmahaḥ ||
kim uktavān hṛṣīkeśa duryodhanam amarṣaṇam ||
ācāryo vā mahābāho bhāradvājaḥ kim abravīt ||
pitā yavīyān asmākaṃ kṣattā dharmabhṛtāṃ varaḥ ||
putraśokābhisaṃtaptaḥ kim āha dhṛtarāṣṭrajam ||
kiṃ ca sarve nṛpatayaḥ sabhāyāṃ ye samāsate ||
uktavanto yathātattvaṃ tad brūhi tvaṃ janārdana ||
uktavān hi bhavān sarvaṃ vacanaṃ kurumukhyayoḥ ||
kāmalobhābhibhūtasya mandasya prājñamāninaḥ ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
वासुदेवvāsudevaВасудева; Кришна
उवाचuvācaсказал; произнёс
मयाmayāмной; мною
नागपुरंnāgapuraṃгород слонов; Хастинапур
गत्वाgatvāпридя; отправившись
सभायांsabhāyāṃв собрании; в зале совета
धृतराष्ट्रजःdhṛtarāṣṭrajaḥсын Дхритараштры; Дурьодхана
तथ्यंtathyaṃистинное; соответствующее фактам
पथ्यंpathyaṃполезное; спасительное
हितंhitaṃблагое; полезное
चोक्तोcoktoи был наставлен; и ему было сказано
naне; нет
caи; также
गृह्णातिgṛhṇātiпринимает; берёт к сердцу
दुर्मतिःdurmatiḥдурноразумный; зломысленный
युधिष्ठिरyudhiṣṭhiraЮдхиштхира; царь Юдхиштхира
उवाचuvācaсказал; произнёс
तस्मिन्न्tasminnкогда он; в нём
उत्पथम्utpathamна ложный путь; дурной путь
आपन्नेāpanneвступил; попал
कुरुवृद्धःkuruvṛddhaḥстарейшина Куру; древний из Куру
पितामहःpitāmahaḥдед; праотец
किम्kimчто; какие слова
उक्तवान्uktavānсказал; произнёс
हृषीकेशhṛṣīkeśaо Хришикеша; Кришна
दुर्योधनम्duryodhanamДурьодхане; царю Дурьодхане
अमर्षणम्amarṣaṇamнетерпеливому; непереносящему обиды
आचार्योācāryoучитель; наставник
वाили; либо
महाबाहोmahābāhoо могучерукий; о сильнорукий
भारद्वाजःbhāradvājaḥсын Бхарадваджи; Дрона
किम्kimчто; какие слова
अब्रवीत्abravītсказал; произнёс
पिताpitāотец; родитель
यवीयान्yavīyānмладший; младший отец
अस्माकंasmākaṃнаш; для нас
क्षत्ताkṣattāкшаттар; Видура
धर्मभृतांdharmabhṛtāṃсреди носителей дхармы; из хранящих закон
वरःvaraḥлучший; избранный
पुत्रशोकाभिसंतप्तःputraśokābhisaṃtaptaḥмучимый горем о сыне; сожженный скорбью по сыну
किम्kimчто; какое
आहāhaсказал; произнёс
धृतराष्ट्रजम्dhṛtarāṣṭrajamсыну Дхритараштры; Дурьодхане
किंkiṃчто; какие слова
caи; также
सर्वेsarveвсе; каждый из них
नृपतयःnṛpatayaḥправители; цари
सभायांsabhāyāṃв собрании; в зале совета
येyeкоторые; те, кто
समासतेsamāsateсидели вместе; находились в собрании
उक्तवन्तोuktavantoсказали; произнесли
यथातत्त्वंyathātattvaṃкак было на самом деле; по истине
तद्tadто; это
ब्रूहिbrūhiскажи; поведай
त्वंtvaṃты; именно ты
जनार्दनjanārdanaо Джанардана; о Кришна
उक्तवान्uktavānты сказал; произнёс
हिhiведь; ибо
भवान्bhavānвы; ваша милость
सर्वंsarvaṃвсё; полностью
वचनंvacanaṃслова; речь
कुरुमुख्ययोःkurumukhyayoḥдвух главных Куру; вождей рода Куру
कामलोभाभिभूतस्यkāmalobhābhibhūtasyaпобежденного желанием и жадностью; охваченного страстью и алчностью
मन्दस्यmandasyaглупого; тупого
प्राज्ञमानिनःprājñamāninaḥмнящего себя мудрым; считающего себя разумным
Литературный перевод

Васудева сказал: «Придя в Хастинапур, я сказал сыну Дхритараштры в собрании истинные, полезные и благие слова, но этот дурноразумный человек не принимает их». Юдхиштхира сказал: «О Хришикеша, когда он вступил на ложный путь, что сказал старейшина Куру, дед Бхишма, нетерпеливому Дурьодхане? И что сказал учитель, сын Бхарадваджи, о могучерукий? Что сказал наш младший отец Видура, лучший среди носителей дхармы, сожженный скорбью о сыне, сыну Дхритараштры? И что все цари, сидевшие в собрании, сказали по существу? Расскажи это, о Джанардана. Ведь слова двух главных Куру, охваченных желанием и жадностью, глупых, но мнящих себя мудрыми, неприятны моему сердцу и не задерживаются в нем».

Версия

5a4013e63006 · опубликовано 17 июл. 2026 г., 06:17:17 UTC

Доступно наRUEN

Листайте стихи клавишами