पीड्यन्ते ते प्रजाः सर्वा व्याधिभिर् भृशदारुणैः ॥
अल्पावशिष्टा गाङ्गेय ताः परित्रातुम् अर्हसि ॥
व्याधीन् प्रणुद्य वीर त्वं प्रजा धर्मेण पालय ॥
त्वयि जीवति मा राष्ट्रं विनाशम् उपगच्छतु ॥
भीष्म उवाच
प्रजानां क्रोशतीनां वै नैवाक्षुभ्यत मे मनः ॥
प्रतिज्ञां रक्षमाणस्य सद्वृत्तं स्मरतस् तथा ॥
ततः पौरा महाराज माता काली च मे शुभा ॥
भृत्याः पुरोहिताचार्या ब्राह्मणाश् च बहुश्रुताः ॥
माम् ऊचुर् भृशसंतप्ता भव राजेति संततम् ॥
प्रतीपरक्षितं राष्ट्रं त्वां प्राप्य विनशिष्यति ॥
स त्वम् अस्मद्धितार्थं वै राजा भव महामते ॥
pīḍyante te prajāḥ sarvā vyādhibhir bhṛśadāruṇaiḥ ||
alpāvaśiṣṭā gāṅgeya tāḥ paritrātum arhasi ||
vyādhīn praṇudya vīra tvaṃ prajā dharmeṇa pālaya ||
tvayi jīvati mā rāṣṭraṃ vināśam upagacchatu ||
bhīṣma uvāca
prajānāṃ krośatīnāṃ vai naivākṣubhyata me manaḥ ||
pratijñāṃ rakṣamāṇasya sadvṛttaṃ smaratas tathā ||
tataḥ paurā mahārāja mātā kālī ca me śubhā ||
bhṛtyāḥ purohitācāryā brāhmaṇāś ca bahuśrutāḥ ||
mām ūcur bhṛśasaṃtaptā bhava rājeti saṃtatam ||
pratīparakṣitaṃ rāṣṭraṃ tvāṃ prāpya vinaśiṣyati ||
sa tvam asmaddhitārthaṃ vai rājā bhava mahāmate ||
«“Все твои подданные мучаются от крайне ужасных болезней; их осталось мало, о сын Ганги, и ты должен спасти их. О герой, отогнав болезни, защищай людей по дхарме; пока ты жив, пусть царство не идет к гибели”. Бхишма сказал: “Хотя подданные взывали, мой ум совсем не поколебался: я хранил обет и помнил праведный образ действий. Затем горожане, о великий царь, моя благая мать Кали, слуги, пурохиты, наставники и многоученые брахманы, сильно страдая, постоянно говорили мне: ‘Стань царем. Царство, которое защищал Пратипой, погибнет, если, дойдя до тебя, лишится защиты. Поэтому ради нашего блага стань царем, о мудрый’”».
fa575081eb32 · опубликовано 17 июл. 2026 г., 06:17:17 UTC
Доступно наRUENЛистайте стихи клавишами
Кришна пересказывает Пандавам, как Бхишма пытался остановить Дурьодхану силой личного примера. Рассказ о собственном обете Бхишмы показывает, что дхарма рода требует не гордого владения, а самоограничения ради сохранения семьи и законного наследства.