धृतराष्ट्र उवाच
प्रतिज्ञाते फल्गुनेन वधे भीष्मस्य संजय ॥
किम् अकुर्वन्त मे मन्दाः पुत्रा दुर्योधनादयः ॥
हतम् एव हि पश्यामि गाङ्गेयं पितरं रणे ॥
वासुदेवसहायेन पार्थेन दृढधन्वना ॥
स चापरिमितप्रज्ञस् तच् छ्रुत्वा पार्थभाषितम् ॥
किम् उक्तवान् महेष्वासो भीष्मः प्रहरतां वरः ॥
सेनापत्यं च संप्राप्य कौरवाणां धुरंधरः ॥
किम् अचेष्टत गाङ्गेयो महाबुद्धिपराक्रमः ॥
वैशंपायन उवाच
ततस् तत् संजयस् तस्मै सर्वम् एव न्यवेदयत् ॥
यथोक्तं कुरुवृद्धेन भीष्मेणामिततेजसा ॥
dhṛtarāṣṭra uvāca
pratijñāte phalgunena vadhe bhīṣmasya saṃjaya ||
kim akurvanta me mandāḥ putrā duryodhanādayaḥ ||
hatam eva hi paśyāmi gāṅgeyaṃ pitaraṃ raṇe ||
vāsudevasahāyena pārthena dṛḍhadhanvanā ||
sa cāparimitaprajñas tac chrutvā pārthabhāṣitam ||
kim uktavān maheṣvāso bhīṣmaḥ praharatāṃ varaḥ ||
senāpatyaṃ ca saṃprāpya kauravāṇāṃ dhuraṃdharaḥ ||
kim aceṣṭata gāṅgeyo mahābuddhiparākramaḥ ||
vaiśaṃpāyana uvāca
tatas tat saṃjayas tasmai sarvam eva nyavedayat ||
yathoktaṃ kuruvṛddhena bhīṣmeṇāmitatejasā ||
Дхритараштра сказал: Когда Пхалгуна поклялся убить Бхишму, о Санджая, что стали делать мои глупые сыновья во главе с Дурьодханой? Я уже вижу в битве Гангею, нашего отца, словно убитого твёрдоруким Партхой, которому помогает Васудева. А он сам, безмерно мудрый великий лучник Бхишма, лучший из поражающих, услышав слова Партхи, что сказал? Получив главнокомандование у Кауравов, что предпринял Гангея, несущий этот груз, великий разумом и доблестью? Вайшампаяна сказал: Тогда Санджая передал ему всё так, как сказал старейшина Куру Бхишма безмерного сияния.
a9d49e02ed17 · опубликовано 17 июл. 2026 г., 06:32:37 UTC
Доступно наRUENЛистайте стихи клавишами
Здесь начинается трезвое исчисление сил перед войной. Дхритараштра уже чувствует исход: обещание Арджуны убить Бхишму звучит для него как почти совершившийся факт. Бхишма же принимает командование без самовосхваления: он знает военную науку, но не скрывает, что война требует порядка, меры и ясного понимания каждого воина. Перечисление ратхов и атиратхов показывает не только мощь армии, но и сеть личных долгов, обид и выборов, которые привели людей к Курукшетре.