Махабхарата
Удьога-парва: исчисление ратхов и атиратхов, главы 161-1725.166.6-10
5106 / 15823
Махабхарата · 5.166.6-10
Деванагари

समेतं पार्थिवं क्षत्रं काशिराज्ञः स्वयंवरे ॥
निर्जित्यैकरथेनैव यत् कन्यास् तरसा हृताः ॥
ईदृशानां सहस्राणि विशिष्टानाम् अथो पुनः ॥
मयैकेन निरस्तानि ससैन्यानि रणाजिरे ॥
त्वां प्राप्य वैरपुरुषं कुरूणाम् अनयो महान् ॥
उपस्थितो विनाशाय यतस्व पुरुषो भव ॥
युध्यस्व पार्थं समरे येन विस्पर्धसे सह ॥
द्रक्ष्यामि त्वां विनिर्मुक्तम् अस्माद् युद्धात् सुदुर्मते ॥
संजय उवाच
तम् उवाच ततो राजा धार्तराष्ट्रो महामनाः ॥
माम् अवेक्षस्व गाङ्गेय कार्यं हि महद् उद्यतम् ॥

Транслитерация (IAST)

sametaṃ pārthivaṃ kṣatraṃ kāśirājñaḥ svayaṃvare ||
nirjityaikarathenaiva yat kanyās tarasā hṛtāḥ ||
īdṛśānāṃ sahasrāṇi viśiṣṭānām atho punaḥ ||
mayaikena nirastāni sasainyāni raṇājire ||
tvāṃ prāpya vairapuruṣaṃ kurūṇām anayo mahān ||
upasthito vināśāya yatasva puruṣo bhava ||
yudhyasva pārthaṃ samare yena vispardhase saha ||
drakṣyāmi tvāṃ vinirmuktam asmād yuddhāt sudurmate ||
saṃjaya uvāca
tam uvāca tato rājā dhārtarāṣṭro mahāmanāḥ ||
mām avekṣasva gāṅgeya kāryaṃ hi mahad udyatam ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
समेतंsametaṃсобранное; сошедшееся
पार्थिवंpārthivaṃцарскую; земную; кшатрийскую
क्षत्रंkṣatraṃкшатрийство; царская воинская сила
काशिराज्ञःkāśirājñaḥцаря Каши; кашского царя
स्वयंवरेsvayaṃvareна сваямваре; при выборе жениха
निर्जित्यैकरथेनैवnirjityaikarathenaivaпобедив одной колесницей; один на колеснице одолев
यत्yatчто; которое
कन्यास्kanyāsдевы; дочери
तरसाtarasāсилой; стремительно
हृताःhṛtāḥбыли увезены; были похищены
ईदृशानांīdṛśānāṃтаких; подобного вида
सहस्राणिsahasrāṇiтысячи; многие тысячи; тысячные множества
विशिष्टानाम्viśiṣṭānāmвыдающихся; превосходных
अथोathoи затем; а также
पुनःpunaḥснова; затем
मयैकेनmayaikenaмной одним; одним мною
निरस्तानिnirastāniбыли отброшены; были разбиты
ससैन्यानिsasainyāniвместе с войсками; со своими армиями
रणाजिरेraṇājireна поле битвы; на ратном дворе
त्वांtvāṃк тебе; тебя
प्राप्यprāpyaполучив; достигнув
वैरपुरुषंvairapuruṣaṃчеловека вражды; мужа раздора
कुरूणाम्kurūṇāmКуру; потомков Куру
अनयोanayoнеправедность; дурной путь
महान्mahānвеликий; большой
उपस्थितोupasthitoподступил; приблизился
विनाशायvināśāyaк гибели; для уничтожения
यतस्वyatasvaпостарайся; приложи усилие
पुरुषोpuruṣoчеловек; муж
भवbhavaбудь; стань
युध्यस्वyudhyasvaсражайся; воюй
पार्थंpārthaṃПартху; сына Притхи; Юдхиштхиру
समरेsamareв битве; в сражении
येनyenaтуда, где; к тому месту, где
विस्पर्धसेvispardhaseсоперничаешь; состязаешься
सहsahaвместе с; совместно с
द्रक्ष्यामिdrakṣyāmiя увижу; я узрю
त्वांtvāṃк тебе; тебя
विनिर्मुक्तम्vinirmuktamизбавленным; вышедшим свободным
अस्माद्asmādот него; из-за него
युद्धात्yuddhātдо войны; от битвы
सुदुर्मतेsudurmateо злой разумом; о дурноразумный
संजयsaṃjayaСанджая; о Санджая; сын Гавалганы
उवाचuvācaсказал; произнёс
तम्tamтот; именно тот
उवाचuvācaсказал; произнёс
ततोtatoзатем; после этого
राजाrājāцарём; правителем
धार्तराष्ट्रोdhārtarāṣṭroсын Дхритараштры; Дхартраштра
महामनाःmahāmanāḥвеликодушный; великого ума
माम्māmмне; меня
अवेक्षस्वavekṣasvaрассмотри; прими во внимание
गाङ्गेयgāṅgeyaо сын Ганги; Бхишма
कार्यंkāryaṃдело; должное
हिhiведь; ибо
महद्mahadвеликое; большое
उद्यतम्udyatamподнятое; начатое
Литературный перевод

На сваямваре царя Каши, победив одной колесницей собравшееся кшатрийство царей, я стремительно увёз девушек. Тысячи таких выдающихся воинов, снова и снова, вместе с их войсками, были разбиты мной одним на поле битвы. Из-за тебя, человека вражды, к Куру подступило великое бедствие для их гибели; старайся, будь мужчиной. Сражайся в битве с Партхой, с которым ты соперничаешь; посмотрю, как ты, о дурноразумный, выйдешь свободным из этой войны. Санджая сказал: Тогда великодушный царь, сын Дхритараштры, сказал ему: «Посмотри на меня, о Гангея: ведь начато великое дело».

Версия

936fbf87fe06 · опубликовано 17 июл. 2026 г., 06:32:37 UTC

Доступно наRUEN

Листайте стихи клавишами