यस् त्व् आत्मरतिर् एव स्याद् आत्मतृप्तश् च मानवः ॥
आत्मन्य् एव च संतुष्टस् तस्य कार्यं न विद्यते ॥
नैव तस्य कृतेनार्थो नाकृतेनेह कश् चन ॥
न चास्य सर्वभूतेषु कश् चिद् अर्थव्यपाश्रयः ॥
तस्माद् असक्तः सततं कार्यं कर्म समाचर ॥
असक्तो ह्य् आचरन् कर्म परम् आप्नोति पूरुषः ॥
कर्मणैव हि संसिद्धिम् आस्थिता जनकादयः ॥
लोकसंग्रहम् एवापि संपश्यन् कर्तुम् अर्हसि ॥
यद् यद् आचरति श्रेष्ठस् तत् तद् एवेतरो जनः ॥
स यत् प्रमाणं कुरुते लोकस् तद् अनुवर्तते ॥
न मे पार्थास्ति कर्तव्यं त्रिषु लोकेषु किं चन ॥
नानवाप्तम् अवाप्तव्यं वर्त एव च कर्मणि ॥
यदि ह्य् अहं न वर्तेयं जातु कर्मण्य् अतन्द्रितः ॥
मम वर्त्मानुवर्तन्ते मनुष्याः पार्थ सर्वशः ॥
उत्सीदेयुर् इमे लोका न कुर्यां कर्म चेद् अहम् ॥
संकरस्य च कर्ता स्याम् उपहन्याम् इमाः प्रजाः ॥
yas tv ātmaratir eva syād ātmatṛptaś ca mānavaḥ ||
ātmany eva ca saṃtuṣṭas tasya kāryaṃ na vidyate ||
naiva tasya kṛtenārtho nākṛteneha kaś cana ||
na cāsya sarvabhūteṣu kaś cid arthavyapāśrayaḥ ||
tasmād asaktaḥ satataṃ kāryaṃ karma samācara ||
asakto hy ācaran karma param āpnoti pūruṣaḥ ||
karmaṇaiva hi saṃsiddhim āsthitā janakādayaḥ ||
lokasaṃgraham evāpi saṃpaśyan kartum arhasi ||
yad yad ācarati śreṣṭhas tat tad evetaro janaḥ ||
sa yat pramāṇaṃ kurute lokas tad anuvartate ||
na me pārthāsti kartavyaṃ triṣu lokeṣu kiṃ cana ||
nānavāptam avāptavyaṃ varta eva ca karmaṇi ||
yadi hy ahaṃ na varteyaṃ jātu karmaṇy atandritaḥ ||
mama vartmānuvartante manuṣyāḥ pārtha sarvaśaḥ ||
utsīdeyur ime lokā na kuryāṃ karma ced aham ||
saṃkarasya ca kartā syām upahanyām imāḥ prajāḥ ||
«Но человек, который радуется в самом ātman, удовлетворён в ātman и доволен только в ātman, уже не имеет обязательного дела. Для него нет цели в сделанном и нет потери от несделанного; среди всех существ он ни от кого не зависит ради какой-либо выгоды. Поэтому всегда совершай должное действие без привязанности: действуя без привязанности, человек достигает высшего. Именно действием Джанака и другие достигли совершенства; ты должен действовать и ради поддержания мира. Что бы ни делал лучший человек, то же делают и остальные; какой образец он устанавливает, тому следует мир. У Меня, о сын Притхи, нет никакого обязательного дела в трёх мирах, нет ничего недостигнутого, что Мне нужно было бы достичь, и всё же Я пребываю в действии. Ведь если бы Я когда-либо неустанно не действовал, люди во всём последовали бы Моему пути, о Арджуна. Эти миры пришли бы в упадок, если бы Я не совершал действия; Я стал бы причиной смешения и погубил бы эти создания».
f40d227fff39 · опубликовано 17 июл. 2026 г., 20:55:05 UTC
Доступно наRUENЛистайте стихи клавишами
Даже тот, кто внутренне свободен, может действовать ради lokasaṃgraha — поддержания мира. Кришна показывает это собственным примером: полнота не нуждается в действии ради себя, но действует ради блага других.