श्रीभगवान् उवाच
काम एष क्रोध एष रजोगुणसमुद्भवः ॥
महाशनो महापाप्मा विद्ध्य् एनम् इह वैरिणम् ॥
धूमेनाव्रियते वह्निर् यथादर्शो मलेन च ॥
यथोल्बेनावृतो गर्भस् तथा तेनेदम् आवृतम् ॥
आवृतं ज्ञानम् एतेन ज्ञानिनो नित्यवैरिणा ॥
कामरूपेण कौन्तेय दुष्पूरेणानलेन च ॥
इन्द्रियाणि मनो बुद्धिर् अस्याधिष्ठानम् उच्यते ॥
एतैर् विमोहयत्य् एष ज्ञानम् आवृत्य देहिनम् ॥
तस्मात् त्वम् इन्द्रियाण्य् आदौ नियम्य भरतर्षभ ॥
पाप्मानं प्रजहिह्य् एनं ज्ञानविज्ञाननाशनम् ॥
इन्द्रियाणि पराण्य् आहुर् इन्द्रियेभ्यः परं मनः ॥
मनसस् तु परा बुद्धिर् यो बुद्धेः परतस् तु सः ॥
एवं बुद्धेः परं बुद्ध्वा संस्तभ्यात्मानम् आत्मना ॥
जहि शत्रुं महाबाहो कामरूपं दुरासदम् ॥
śrībhagavān uvāca
kāma eṣa krodha eṣa rajoguṇasamudbhavaḥ ||
mahāśano mahāpāpmā viddhy enam iha vairiṇam ||
dhūmenāvriyate vahnir yathādarśo malena ca ||
yatholbenāvṛto garbhas tathā tenedam āvṛtam ||
āvṛtaṃ jñānam etena jñānino nityavairiṇā ||
kāmarūpeṇa kaunteya duṣpūreṇānalena ca ||
indriyāṇi mano buddhir asyādhiṣṭhānam ucyate ||
etair vimohayaty eṣa jñānam āvṛtya dehinam ||
tasmāt tvam indriyāṇy ādau niyamya bharatarṣabha ||
pāpmānaṃ prajahihy enaṃ jñānavijñānanāśanam ||
indriyāṇi parāṇy āhur indriyebhyaḥ paraṃ manaḥ ||
manasas tu parā buddhir yo buddheḥ paratas tu saḥ ||
evaṃ buddheḥ paraṃ buddhvā saṃstabhyātmānam ātmanā ||
jahi śatruṃ mahābāho kāmarūpaṃ durāsadam ||
Шри Бхагаван сказал: «Это желание, это гнев, рождённый гуной раджаса; знай его здесь врагом — великим пожирателем и великим грешником. Как огонь покрывается дымом, как зеркало — пылью и как зародыш покрыт оболочкой, так этим покрыто знание. О сын Кунти, знание мудрого покрыто этим вечным врагом в образе желания, ненасытным, как огонь. Чувства, ум и буддхи называются его местопребыванием; через них он вводит воплощённого в заблуждение, скрыв его знание. Поэтому, о лучший из Бхаратов, прежде обуздай чувства и отбрось этого грешника, уничтожающего знание и реализацию. Чувства называют сильными; выше чувств — ум, выше ума — буддхи, а выше буддхи — он, ātman. Так познав того, кто выше буддхи, укрепив себя собой, о сильнорукий, срази этого трудноприступного врага в образе желания».
217802b8b0ec · опубликовано 17 июл. 2026 г., 20:55:05 UTC
Доступно наRUENЛистайте стихи клавишами
Глава завершается практической иерархией внутренней борьбы: чувства, ум, буддхи и ātman. Желание побеждается не ненавистью к телу, а восстановлением правильного порядка, где разум подчинён духовному я и направлен к Кришне.