ब्रह्मार्पणं ब्रह्महविर् ब्रह्माग्नौ ब्रह्मणा हुतम् ॥
ब्रह्मैव तेन गन्तव्यं ब्रह्मकर्मसमाधिना ॥
दैवम् एवापरे यज्ञं योगिनः पर्युपासते ॥
ब्रह्माग्नाव् अपरे यज्ञं यज्ञेनैवोपजुह्वति ॥
श्रोत्रादीनीन्द्रियाण्य् अन्ये संयमाग्निषु जुह्वति ॥
शब्दादीन् विषयान् अन्य इन्द्रियाग्निषु जुह्वति ॥
सर्वाणीन्द्रियकर्माणि प्राणकर्माणि चापरे ॥
आत्मसंयमयोगाग्नौ जुह्वति ज्ञानदीपिते ॥
द्रव्ययज्ञास् तपोयज्ञा योगयज्ञास् तथापरे ॥
स्वाध्यायज्ञानयज्ञाश् च यतयः संशितव्रताः ॥
अपाने जुह्वति प्राणं प्राणे ऽपानं तथापरे ॥
प्राणापानगती रुद्ध्वा प्राणायामपरायणाः ॥
अपरे नियताहाराः प्राणान् प्राणेषु जुह्वति ॥
सर्वे ऽप्य् एते यज्ञविदो यज्ञक्षपितकल्मषाः ॥
यज्ञशिष्टामृतभुजो यान्ति ब्रह्म सनातनम् ॥
नायं लोको ऽस्त्य् अयज्ञस्य कुतो ऽन्यः कुरुसत्तम ॥
एवं बहुविधा यज्ञा वितता ब्रह्मणो मुखे ॥
कर्मजान् विद्धि तान् सर्वान् एवं ज्ञात्वा विमोक्ष्यसे ॥
brahmārpaṇaṃ brahmahavir brahmāgnau brahmaṇā hutam ||
brahmaiva tena gantavyaṃ brahmakarmasamādhinā ||
daivam evāpare yajñaṃ yoginaḥ paryupāsate ||
brahmāgnāv apare yajñaṃ yajñenaivopajuhvati ||
śrotrādīnīndriyāṇy anye saṃyamāgniṣu juhvati ||
śabdādīn viṣayān anya indriyāgniṣu juhvati ||
sarvāṇīndriyakarmāṇi prāṇakarmāṇi cāpare ||
ātmasaṃyamayogāgnau juhvati jñānadīpite ||
dravyayajñās tapoyajñā yogayajñās tathāpare ||
svādhyāyajñānayajñāś ca yatayaḥ saṃśitavratāḥ ||
apāne juhvati prāṇaṃ prāṇe 'pānaṃ tathāpare ||
prāṇāpānagatī ruddhvā prāṇāyāmaparāyaṇāḥ ||
apare niyatāhārāḥ prāṇān prāṇeṣu juhvati ||
sarve 'py ete yajñavido yajñakṣapitakalmaṣāḥ ||
yajñaśiṣṭāmṛtabhujo yānti brahma sanātanam ||
nāyaṃ loko 'sty ayajñasya kuto 'nyaḥ kurusattama ||
evaṃ bahuvidhā yajñā vitatā brahmaṇo mukhe ||
karmajān viddhi tān sarvān evaṃ jñātvā vimokṣyase ||
«Брахман — подношение, Брахман — жертва; Брахманом она приносится в огонь Брахмана. Брахман должен быть достигнут тем, кто сосредоточен на действии как на Брахмане. Одни йогины почитают божественную жертву; другие приносят жертву самой жертвой в огонь Брахмана. Одни приносят слух и другие чувства в огни сдерживания; другие приносят звук и прочие предметы в огни чувств. Иные приносят все действия чувств и действия пран в огонь йоги самообуздания, зажжённый знанием. Одни совершают жертву имуществом, другие — аскезой, другие — йогой; подвижники строгих обетов совершают жертву изучением и знанием. Одни приносят прану в апану, другие — апану в прану; остановив движение праны и апаны, они сосредоточены на пранаяме. Другие, умеренные в пище, приносят праны в праны. Все они — знатоки жертвы, чья скверна уничтожена ягьей. Вкушающие нектар остатков жертвы идут к вечному Брахману. Для лишённого ягьи нет даже этого мира, о лучший из Куру, что говорить об ином? Так разные виды ягьи распространены в устах Брахмана; знай, что все они рождены действием. Поняв это, ты освободишься».
ac156930da8f · опубликовано 17 июл. 2026 г., 20:55:05 UTC
Доступно наRUENЛистайте стихи клавишами
Многообразие жертв показывает, что духовное действие не ограничено одним внешним обрядом. Когда чувства, дыхание, знание, имущество и аскеза посвящены высшей цели, они становятся путём очищения.