श्रीभगवान् उवाच
हन्त ते कथयिष्यामि दिव्या ह्य् आत्मविभूतयः ॥
प्राधान्यतः कुरुश्रेष्ठ नास्त्य् अन्तो विस्तरस्य मे ॥
अहम् आत्मा गुडाकेश सर्वभूताशयस्थितः ॥
अहम् आदिश् च मध्यं च भूतानाम् अन्त एव च ॥
आदित्यानाम् अहं विष्णुर् ज्योतिषां रविर् अंशुमान् ॥
मरीचिर् मरुताम् अस्मि नक्षत्राणाम् अहं शशी ॥
वेदानां सामवेदो ऽस्मि देवानाम् अस्मि वासवः ॥
इन्द्रियाणां मनश् चास्मि भूतानाम् अस्मि चेतना ॥
रुद्राणां शंकरश् चास्मि वित्तेशो यक्षरक्षसाम् ॥
वसूनां पावकश् चास्मि मेरुः शिखरिणाम् अहम् ॥
पुरोधसां च मुख्यं मां विद्धि पार्थ बृहस्पतिम् ॥
सेनानीनाम् अहं स्कन्दः सरसाम् अस्मि सागरः ॥
śrībhagavān uvāca
hanta te kathayiṣyāmi divyā hy ātmavibhūtayaḥ ||
prādhānyataḥ kuruśreṣṭha nāsty anto vistarasya me ||
aham ātmā guḍākeśa sarvabhūtāśayasthitaḥ ||
aham ādiś ca madhyaṃ ca bhūtānām anta eva ca ||
ādityānām ahaṃ viṣṇur jyotiṣāṃ ravir aṃśumān ||
marīcir marutām asmi nakṣatrāṇām ahaṃ śaśī ||
vedānāṃ sāmavedo 'smi devānām asmi vāsavaḥ ||
indriyāṇāṃ manaś cāsmi bhūtānām asmi cetanā ||
rudrāṇāṃ śaṃkaraś cāsmi vitteśo yakṣarakṣasām ||
vasūnāṃ pāvakaś cāsmi meruḥ śikhariṇām aham ||
purodhasāṃ ca mukhyaṃ māṃ viddhi pārtha bṛhaspatim ||
senānīnām ahaṃ skandaḥ sarasām asmi sāgaraḥ ||
Шри Бхагаван сказал: «Хорошо, Я расскажу тебе о Моих божественных проявлениях, но лишь о главных, о лучший из Куру, потому что Моему распространению нет конца. О Гудакеша, Я — Атман, пребывающий в сердцах всех существ; Я — начало, середина и конец всех существ. Среди Адитьев Я — Вишну; среди светил — лучистое солнце; среди Марутов — Маричи; среди ночных светил — луна. Среди Вед Я — Самаведа; среди богов — Васава; среди чувств — ум; среди существ — сознание. Среди Рудр Я — Шанкара; среди якшей и ракшасов — владыка богатства; среди Васу — Павака; среди горных вершин — Меру. Среди жрецов, о сын Притхи, знай Меня как главного — Брихаспати; среди военачальников Я — Сканда, среди водоёмов — океан».
c02cea01b043 · опубликовано 17 июл. 2026 г., 21:02:20 UTC
Доступно наRUENЛистайте стихи клавишами
Кришна перечисляет не случайные украшения мира, а вершины сил и категорий, через которые ум может вспоминать Его. Но Он сразу предупреждает: список не исчерпывает Его, а только указывает направление созерцания.