Махабхарата
Бхишма-парва: Вибхути-йога6.32.32-36
5481 / 15823
Махабхарата · 6.32.32-36
Деванагари

सर्गाणाम् आदिर् अन्तश् च मध्यं चैवाहम् अर्जुन ॥
अध्यात्मविद्या विद्यानां वादः प्रवदताम् अहम् ॥
अक्षराणाम् अकारो ऽस्मि द्वंद्वः सामासिकस्य च ॥
अहम् एवाक्षयः कालो धाताहं विश्वतोमुखः ॥
मृत्युः सर्वहरश् चाहम् उद्भवश् च भविष्यताम् ॥
कीर्तिः श्रीर् वाक् च नारीणां स्मृतिर् मेधा धृतिः क्षमा ॥
बृहत्साम तथा साम्नां गायत्री छन्दसाम् अहम् ॥
मासानां मार्गशीर्षो ऽहम् ऋतूनां कुसुमाकरः ॥
द्यूतं छलयताम् अस्मि तेजस् तेजस्विनाम् अहम् ॥
जयो ऽस्मि व्यवसायो ऽस्मि सत्त्वं सत्त्ववताम् अहम् ॥

Транслитерация (IAST)

sargāṇām ādir antaś ca madhyaṃ caivāham arjuna ||
adhyātmavidyā vidyānāṃ vādaḥ pravadatām aham ||
akṣarāṇām akāro 'smi dvaṃdvaḥ sāmāsikasya ca ||
aham evākṣayaḥ kālo dhātāhaṃ viśvatomukhaḥ ||
mṛtyuḥ sarvaharaś cāham udbhavaś ca bhaviṣyatām ||
kīrtiḥ śrīr vāk ca nārīṇāṃ smṛtir medhā dhṛtiḥ kṣamā ||
bṛhatsāma tathā sāmnāṃ gāyatrī chandasām aham ||
māsānāṃ mārgaśīrṣo 'ham ṛtūnāṃ kusumākaraḥ ||
dyūtaṃ chalayatām asmi tejas tejasvinām aham ||
jayo 'smi vyavasāyo 'smi sattvaṃ sattvavatām aham ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
सर्गाणाम् आदिर् अन्तश् चsargāṇām ādir antaś caсреди творений начало и конец; из созданий Я начало и завершение
मध्यं चैवाहम् अर्जुनmadhyaṃ caivāham arjunaи середина именно Я, Арджуна; и также середина, о Арджуна
अध्यात्मविद्या विद्यानांadhyātmavidyā vidyānāṃзнание адхьятмы среди знаний; из наук Я наука о душе
वादः प्रवदताम् अहम्vādaḥ pravadatām ahamсреди спорящих Я рассуждение; у обсуждающих Я истинный довод
अक्षराणाम् अकारो ऽस्मिakṣarāṇām akāro 'smiсреди букв Я а; из звуков Я буква а
द्वंद्वः सामासिकस्य चdvaṃdvaḥ sāmāsikasya caи среди сложений двандва; из составных слов Я парное
अहम् एवाक्षयः कालोaham evākṣayaḥ kāloЯ именно неистощимое время; Я вечное время
धाताहं विश्वतोमुखःdhātāhaṃ viśvatomukhaḥЯ держатель, обращённый ко всем; Я творец, лицом ко всему
मृत्युः सर्वहरश् चाहम्mṛtyuḥ sarvaharaś cāhamи Я смерть, всё уносящая; Я всепохищающая смерть
उद्भवश् च भविष्यताम्udbhavaś ca bhaviṣyatāmи возникновение будущих; и рождение того, что будет
कीर्तिः श्रीर् वाक् च नारीणांkīrtiḥ śrīr vāk ca nārīṇāṃслава, красота, речь среди женщин; из женских качеств слава, удача и речь
स्मृतिर् मेधा धृतिः क्षमाsmṛtir medhā dhṛtiḥ kṣamāпамять, разум, стойкость, терпение; память, мудрость, твёрдость и прощение
बृहत्साम तथा साम्नांbṛhatsāma tathā sāmnāṃБрихат-саман также среди саманов; из гимнов Сама — Брихат-сама
गायत्री छन्दसाम् अहम्gāyatrī chandasām ahamГаятри среди размеров Я; из размеров Я Гаятри
मासानां मार्गशीर्षो ऽहम्māsānāṃ mārgaśīrṣo 'hamсреди месяцев Я Маргаширша; из месяцев Я Маргаширша
ऋतूनां कुसुमाकरःṛtūnāṃ kusumākaraḥсреди времён года цветоносный; из сезонов Я весна
द्यूतं छलयताम् अस्मिdyūtaṃ chalayatām asmiсреди обманывающих Я игра в кости; из хитростей Я азартная игра
तेजस् तेजस्विनाम् अहम्tejas tejasvinām ahamсила сильных Я; сияние сияющих Я
जयो ऽस्मि व्यवसायो ऽस्मिjayo 'smi vyavasāyo 'smiЯ победа, Я решимость; Я успех и твёрдое усилие
सत्त्वं सत्त्ववताम् अहम्sattvaṃ sattvavatām ahamЯ саттва благих; Я чистота чистых
Литературный перевод

«Среди творений Я — начало, конец и также середина, о Арджуна. Среди знаний Я — знание адхьятмы; среди ведущих обсуждение — истинный довод. Среди букв Я — “а”, среди сложных слов — двандва; Я — неистощимое время и держатель, обращённый ко всем. Я — смерть, уносящая всё, и возникновение того, что будет; среди женских качеств Я — слава, красота, речь, память, разум, стойкость и терпение. Среди гимнов Самаведы Я — Брихат-саман, среди размеров — Гаятри; среди месяцев — Маргаширша, среди времён года — цветущая весна. Среди обманывающих Я — игра в кости; Я — сияние сияющих, победа, решимость и чистота чистых».

Версия

73a709b2c6f8 · опубликовано 17 июл. 2026 г., 21:02:20 UTC

Доступно наRUEN

Листайте стихи клавишами