Махабхарата
Бхишма-парва: первые поединки великой битвы6.43.8-16
5563 / 15823
Махабхарата · 6.43.8-16
Деванагари

स्वयं शांतनवो राजन्न् अभ्यधावद् धनंजयम् ॥
प्रगृह्य कार्मुकं घोरं कालदण्डोपमं रणे ॥
अर्जुनो ऽपि धनुर् गृह्य गाण्डीवं लोकविश्रुतम् ॥
अभ्यधावत तेजस्वी गाङ्गेयं रणमूर्धनि ॥
ताव् उभौ कुरुशार्दूलौ परस्परवधैषिणौ ॥
गाङ्गेयस् तु रणे पार्थं विद्ध्वा नाकम्पयद् बली ॥
तथैव पाण्डवो राजन् भीष्मं नाकम्पयद् युधि ॥
सात्यकिश् च महेष्वासः कृतवर्माणम् अभ्ययात् ॥
तयोः समभवद् युद्धं तुमुलं लोमहर्षणम् ॥
सात्यकिः कृतवर्माणं कृतवर्मा च सात्यकिम् ॥
आनर्छतुः शरैर् घोरैस् तक्षमाणौ परस्परम् ॥
तौ शराचितसर्वाङ्गौ शुशुभाते महाबलौ ॥
वसन्ते पुष्पशबलौ पुष्पिताव् इव किंशुकौ ॥
अभिमन्युर् महेष्वासो बृहद्बलम् अयोधयत् ॥
ततः कोसलको राजा सौभद्रस्य विशां पते ॥
ध्वजं चिच्छेद समरे सारथिं च न्यपातयत् ॥
सौभद्रस् तु ततः क्रुद्धः पातिते रथसारथौ ॥
बृहद्बलं महाराज विव्याध नवभिः शरैः ॥
अथापराभ्यां भल्लाभ्यां पीताभ्याम् अरिमर्दनः ॥
ध्वजम् एकेन चिच्छेद पार्ष्णिम् एकेन सारथिम् ॥
अन्योन्यं च शरैस् तीक्ष्णैः क्रुद्धौ राजंस् ततक्षतुः ॥

Транслитерация (IAST)

svayaṃ śāṃtanavo rājann abhyadhāvad dhanaṃjayam ||
pragṛhya kārmukaṃ ghoraṃ kāladaṇḍopamaṃ raṇe ||
arjuno 'pi dhanur gṛhya gāṇḍīvaṃ lokaviśrutam ||
abhyadhāvata tejasvī gāṅgeyaṃ raṇamūrdhani ||
tāv ubhau kuruśārdūlau parasparavadhaiṣiṇau ||
gāṅgeyas tu raṇe pārthaṃ viddhvā nākampayad balī ||
tathaiva pāṇḍavo rājan bhīṣmaṃ nākampayad yudhi ||
sātyakiś ca maheṣvāsaḥ kṛtavarmāṇam abhyayāt ||
tayoḥ samabhavad yuddhaṃ tumulaṃ lomaharṣaṇam ||
sātyakiḥ kṛtavarmāṇaṃ kṛtavarmā ca sātyakim ||
ānarchatuḥ śarair ghorais takṣamāṇau parasparam ||
tau śarācitasarvāṅgau śuśubhāte mahābalau ||
vasante puṣpaśabalau puṣpitāv iva kiṃśukau ||
abhimanyur maheṣvāso bṛhadbalam ayodhayat ||
tataḥ kosalako rājā saubhadrasya viśāṃ pate ||
dhvajaṃ ciccheda samare sārathiṃ ca nyapātayat ||
saubhadras tu tataḥ kruddhaḥ pātite rathasārathau ||
bṛhadbalaṃ mahārāja vivyādha navabhiḥ śaraiḥ ||
athāparābhyāṃ bhallābhyāṃ pītābhyām arimardanaḥ ||
dhvajam ekena ciccheda pārṣṇim ekena sārathim ||
anyonyaṃ ca śarais tīkṣṇaiḥ kruddhau rājaṃs tatakṣatuḥ ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
स्वयं शांतनवो राजन्न्svayaṃ śāṃtanavo rājannсам сын Шантану, царь; сам Бхишма, о владыка
अभ्यधावद् धनंजयम्abhyadhāvad dhanaṃjayamпобежал на Дхананджаю; устремился к Арджуне
प्रगृह्य कार्मुकं घोरंpragṛhya kārmukaṃ ghoraṃсхватив страшный лук; держа грозное оружие
कालदण्डोपमं रणेkāladaṇḍopamaṃ raṇeв битве подобный жезлу времени; словно посох смерти
अर्जुनो ऽपि धनुर् गृह्यarjuno 'pi dhanur gṛhyaи Арджуна, взяв лук; Партха также поднял лук
गाण्डीवं लोकविश्रुतम्gāṇḍīvaṃ lokaviśrutamГандиву, прославленную в мире; знаменитую во всём мире Гандиву
अभ्यधावत तेजस्वीabhyadhāvata tejasvīустремился сияющий; пламенный воин пошёл навстречу
गाङ्गेयं रणमूर्धनिgāṅgeyaṃ raṇamūrdhaniк сыну Ганги на вершине битвы; на Бхишму в гуще боя
ताव् उभौ कुरुशार्दूलौtāv ubhau kuruśārdūlauте оба тигра Куру; два лучших из Куру
परस्परवधैषिणौparasparavadhaiṣiṇauжелавшие убить друг друга; ищущие гибели один другого
गाङ्गेयस् तु रणे पार्थंgāṅgeyas tu raṇe pārthaṃсын Ганги же в бою Партху; Бхишма в сражении Арджуну
विद्ध्वा नाकम्पयद् बलीviddhvā nākampayad balīпронзив, не поколебал могучий; поразил, но не дрогнул тот
तथैव पाण्डवो राजन्tathaiva pāṇḍavo rājanтак же Пандава, царь; подобно этому сын Панду
भीष्मं नाकम्पयद् युधिbhīṣmaṃ nākampayad yudhiБхишму не поколебал в бою; не заставил Бхишму дрогнуть
सात्यकिश् च महेष्वासःsātyakiś ca maheṣvāsaḥи Сатьяки, великий лучник; Сатьяки-могучий стрелок
कृतवर्माणम् अभ्ययात्kṛtavarmāṇam abhyayātподошёл к Критаварману; устремился на Критавармана
तयोः समभवद् युद्धंtayoḥ samabhavad yuddhaṃмежду ними возникла битва; их бой начался
तुमुलं लोमहर्षणम्tumulaṃ lomaharṣaṇamоглушительная, поднимающая волосы; страшная и потрясающая
सात्यकिः कृतवर्माणंsātyakiḥ kṛtavarmāṇaṃСатьяки Критавармана; Сатьяки по Критаварману
कृतवर्मा च सात्यकिम्kṛtavarmā ca sātyakimи Критаварман Сатьяки; Критаварман по Сатьяки
आनर्छतुः शरैर् घोरैस्ānarchatuḥ śarair ghoraisосыпали страшными стрелами; поражали грозными стрелами
तक्षमाणौ परस्परम्takṣamāṇau parasparamистёсывая друг друга; рассекая один другого
तौ शराचितसर्वाङ्गौtau śarācitasarvāṅgauте, с телами покрытыми стрелами; оба, члены усеяны стрелами
शुशुभाते महाबलौśuśubhāte mahābalauсияли великосильные; выглядели блистательно
वसन्ते पुष्पशबलौvasante puṣpaśabalauвесной пёстрые цветами; испещрённые весенними цветами
पुष्पिताव् इव किंशुकौpuṣpitāv iva kiṃśukauкак два цветущих кимшука; словно расцветшие палаша
अभिमन्युर् महेष्वासोabhimanyur maheṣvāsoАбхиманью, великий лучник; сын Субхадры, могучий стрелок
बृहद्बलम् अयोधयत्bṛhadbalam ayodhayatс Брихадбалой сражался; бился с царём Брихадбалой
ततः कोसलको राजाtataḥ kosalako rājāтогда царь Косалы; после этого косальский владыка
सौभद्रस्य विशां पतेsaubhadrasya viśāṃ pateу сына Субхадры, владыка людей; у Абхиманью, о царь
ध्वजं चिच्छेद समरेdhvajaṃ ciccheda samareзнамя отсёк в бою; срубил стяг в сражении
सारथिं च न्यपातयत्sārathiṃ ca nyapātayatи колесничего поверг; сбил возницу
सौभद्रस् तु ततः क्रुद्धःsaubhadras tu tataḥ kruddhaḥсын Субхадры же тогда разгневанный; Абхиманью, разъярившись
पातिते रथसारथौpātite rathasārathauкогда колесничий был повержен; после падения возницы
बृहद्बलं महाराजbṛhadbalaṃ mahārājaБрихадбалу, великий царь; царя Брихадбалу
विव्याध नवभिः शरैःvivyādha navabhiḥ śaraiḥпронзил девятью стрелами; поразил девятью выстрелами
अथापराभ्यां भल्लाभ्यांathāparābhyāṃ bhallābhyāṃзатем двумя другими бхаллами; после этого парой широких стрел
पीताभ्याम् अरिमर्दनःpītābhyām arimardanaḥжёлтыми, сокрушитель врагов; золотистыми, губитель врагов
ध्वजम् एकेन चिच्छेदdhvajam ekena cicchedaодной знамя отсёк; одной срубил стяг
पार्ष्णिम् एकेन सारथिम्pārṣṇim ekena sārathimдругой заднего возничего; второй поразил возницу
अन्योन्यं च शरैस् तीक्ष्णैःanyonyaṃ ca śarais tīkṣṇaiḥи друг друга острыми стрелами; взаимно заострёнными стрелами
क्रुद्धौ राजंस् ततक्षतुःkruddhau rājaṃs tatakṣatuḥразгневанные, царь, истёсывали; яростные рассекали друг друга
Литературный перевод

Сам сын Шантану, о царь, схватив в бою страшный лук, подобный жезлу времени, устремился на Дхананджаю. И пламенный Арджуна, взяв Гандиву, прославленную во всём мире, пошёл навстречу сыну Ганги в гуще битвы. Эти два тигра рода Куру желали гибели друг друга: могучий Бхишма пронзил Партху, но не поколебал его; так же и Пандава, о царь, не поколебал Бхишму в бою. Великий лучник Сатьяки устремился на Критавармана, и между ними возникла страшная, потрясающая битва. Сатьяки и Критаварман осыпали друг друга грозными стрелами, рассекая один другого; покрытые стрелами по всему телу, они сияли, словно два цветущих кимшука, пёстрые цветами весной. Великий лучник Абхиманью сражался с Брихадбалой. Косальский царь отсёк в бою знамя сына Субхадры и поверг его колесничего. Разгневанный Абхиманью, когда возница был сбит, пронзил Брихадбалу девятью стрелами, а затем двумя жёлтыми бхаллами: одной срубил знамя, другой поразил возничего. Разъярённые, о царь, они стали истёсывать друг друга острыми стрелами».

Версия

3381b89602b3 · опубликовано 17 июл. 2026 г., 21:12:34 UTC

Доступно наRUEN

Листайте стихи клавишами