Махабхарата
Бхишма-парва: первые поединки великой битвы6.43.29-38
5565 / 15823
Махабхарата · 6.43.29-38
Деванагари

धृष्टद्युम्नस् ततो द्रोणम् अभ्यद्रवत भारत ॥
तस्य द्रोणः सुसंक्रुद्धः परासुकरणं दृढम् ॥
त्रिधा चिच्छेद समरे यतमानस्य कार्मुकम् ॥
शरं चैव महाघोरं कालदण्डम् इवापरम् ॥
प्रेषयाम् आस समरे सो ऽस्य काये न्यमज्जत ॥
अथान्यद् धनुर् आदाय सायकांश् च चतुर्दश ॥
द्रोणं द्रुपदपुत्रस् तु प्रतिविव्याध संयुगे ॥
ताव् अन्योन्यं सुसंक्रुद्धौ चक्रतुः सुभृशं रणम् ॥
सौमदत्तिं रणे शङ्खो रभसं रभसो युधि ॥
प्रत्युद्ययौ महाराज तिष्ठ तिष्ठेति चाब्रवीत् ॥
तस्य वै दक्षिणं वीरो निर्बिभेद रणे भुजम् ॥
सौमदत्तिस् तथा शङ्खं जत्रुदेशे समाहनत् ॥
तयोः समभवद् युद्धं घोररूपं विशां पते ॥
दृप्तयोः समरे तूर्णं वृत्रवासवयोर् इव ॥
बाह्लीकं तु रणे क्रुद्धं क्रुद्धरूपो विशां पते ॥
अभ्यद्रवद् अमेयात्मा धृष्टकेतुर् महारथः ॥
बाह्लीकस् तु ततो राजन् धृष्टकेतुम् अमर्षणम् ॥
शरैर् बहुभिर् आनर्छत् सिंहनादम् अथानदत् ॥
चेदिराजस् तु संक्रुद्धो बाह्लीकं नवभिः शरैः ॥
विव्याध समरे तूर्णं मत्तो मत्तम् इव द्विपम् ॥
तौ तत्र समरे क्रुद्धौ नर्दन्तौ च मुहुर् मुहुः ॥
समीयतुः सुसंक्रुद्धाव् अङ्गारकबुधाव् इव ॥

Транслитерация (IAST)

dhṛṣṭadyumnas tato droṇam abhyadravata bhārata ||
tasya droṇaḥ susaṃkruddhaḥ parāsukaraṇaṃ dṛḍham ||
tridhā ciccheda samare yatamānasya kārmukam ||
śaraṃ caiva mahāghoraṃ kāladaṇḍam ivāparam ||
preṣayām āsa samare so 'sya kāye nyamajjata ||
athānyad dhanur ādāya sāyakāṃś ca caturdaśa ||
droṇaṃ drupadaputras tu prativivyādha saṃyuge ||
tāv anyonyaṃ susaṃkruddhau cakratuḥ subhṛśaṃ raṇam ||
saumadattiṃ raṇe śaṅkho rabhasaṃ rabhaso yudhi ||
pratyudyayau mahārāja tiṣṭha tiṣṭheti cābravīt ||
tasya vai dakṣiṇaṃ vīro nirbibheda raṇe bhujam ||
saumadattis tathā śaṅkhaṃ jatrudeśe samāhanat ||
tayoḥ samabhavad yuddhaṃ ghorarūpaṃ viśāṃ pate ||
dṛptayoḥ samare tūrṇaṃ vṛtravāsavayor iva ||
bāhlīkaṃ tu raṇe kruddhaṃ kruddharūpo viśāṃ pate ||
abhyadravad ameyātmā dhṛṣṭaketur mahārathaḥ ||
bāhlīkas tu tato rājan dhṛṣṭaketum amarṣaṇam ||
śarair bahubhir ānarchat siṃhanādam athānadat ||
cedirājas tu saṃkruddho bāhlīkaṃ navabhiḥ śaraiḥ ||
vivyādha samare tūrṇaṃ matto mattam iva dvipam ||
tau tatra samare kruddhau nardantau ca muhur muhuḥ ||
samīyatuḥ susaṃkruddhāv aṅgārakabudhāv iva ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
धृष्टद्युम्नस् ततो द्रोणम्dhṛṣṭadyumnas tato droṇamДхриштадьюмна затем Дрону; после этого Дхриштадьюмна на Дрону
अभ्यद्रवत भारतabhyadravata bhārataатаковал, Бхарата; устремился, потомок Бхараты
तस्य द्रोणः सुसंक्रुद्धःtasya droṇaḥ susaṃkruddhaḥего Дрона очень разгневанный; Дрона в сильной ярости
परासुकरणं दृढम्parāsukaraṇaṃ dṛḍhamделающий безжизненным, прочный; смертоносный крепкий
त्रिधा चिच्छेद समरेtridhā ciccheda samareнатрое отсёк в бою; разрубил на три части
यतमानस्य कार्मुकम्yatamānasya kārmukamлук старающегося; оружие напряжённо бившегося
शरं चैव महाघोरंśaraṃ caiva mahāghoraṃи стрелу весьма страшную; также ужасную стрелу
कालदण्डम् इवापरम्kāladaṇḍam ivāparamкак другой жезл времени; словно второй посох смерти
प्रेषयाम् आस समरेpreṣayām āsa samareпослал в бою; выпустил в сражении
सो ऽस्य काये न्यमज्जतso 'sya kāye nyamajjataона в его тело погрузилась; она вошла в его плоть
अथान्यद् धनुर् आदायathānyad dhanur ādāyaзатем другой лук взяв; после этого подняв иной лук
सायकांश् च चतुर्दशsāyakāṃś ca caturdaśaи четырнадцать стрел; и четырнадцать снарядов
द्रोणं द्रुपदपुत्रस् तुdroṇaṃ drupadaputras tuДрону же сын Друпады; Дхриштадьюмна Дрону
प्रतिविव्याध संयुगेprativivyādha saṃyugeв ответ пронзил в битве; ответно поразил в бою
ताव् अन्योन्यं सुसंक्रुद्धौtāv anyonyaṃ susaṃkruddhauте двое взаимно разгневанные; оба в сильной ярости
चक्रतुः सुभृशं रणम्cakratuḥ subhṛśaṃ raṇamсовершили очень жестокий бой; повели чрезвычайную схватку
सौमदत्तिं रणे शङ्खोsaumadattiṃ raṇe śaṅkhoк Саумадатти в бою Шанкха; Шанкха на сына Сомадатты
रभसं रभसो युधिrabhasaṃ rabhaso yudhiяростный на яростного в битве; стремительный на стремительного
प्रत्युद्ययौ महाराजpratyudyayau mahārājaвыступил навстречу, великий царь; пошёл против него
तिष्ठ तिष्ठेति चाब्रवीत्tiṣṭha tiṣṭheti cābravīt«стой, стой» — так сказал; крикнул: «стой, стой»
तस्य वै दक्षिणं वीरोtasya vai dakṣiṇaṃ vīroего же правую, герой; у него правую
निर्बिभेद रणे भुजम्nirbibheda raṇe bhujamпробил в бою руку; пронзил руку в сражении
सौमदत्तिस् तथा शङ्खंsaumadattis tathā śaṅkhaṃСаумадатти же Шанкху; сын Сомадатты Шанкху
जत्रुदेशे समाहनत्jatrudeśe samāhanatв область ключицы ударил; поразил у ключицы
तयोः समभवद् युद्धंtayoḥ samabhavad yuddhaṃмежду ними возникла битва; их сражение началось
घोररूपं विशां पतेghorarūpaṃ viśāṃ pateстрашного вида, владыка людей; ужасная по виду
दृप्तयोः समरे तूर्णंdṛptayoḥ samare tūrṇaṃдвух гордых в бою быстро; надменных воинов в битве
वृत्रवासवयोर् इवvṛtravāsavayor ivaкак Вритры и Васавы; словно Вритры и Индры
बाह्लीकं तु रणे क्रुद्धंbāhlīkaṃ tu raṇe kruddhaṃБахлику же в бою разгневанного; на яростного Бахлику
क्रुद्धरूपो विशां पतेkruddharūpo viśāṃ pateгневного видом, владыка людей; сам свирепого облика
अभ्यद्रवद् अमेयात्माabhyadravad ameyātmāустремился неизмеримой души; напал неизмеримый духом
धृष्टकेतुर् महारथःdhṛṣṭaketur mahārathaḥДхришта кету, великий колесничий; махаратха Дхришта кету
बाह्लीकस् तु ततो राजन्bāhlīkas tu tato rājanБахлика же тогда, царь; после этого Бахлика
धृष्टकेतुम् अमर्षणम्dhṛṣṭaketum amarṣaṇamна Дхришта кету нетерпимого; на гневного Дхришта кету
शरैर् बहुभिर् आनर्छत्śarair bahubhir ānarchatмногими стрелами осыпал; множеством стрел поразил
सिंहनादम् अथानदत्siṃhanādam athānadatи затем львиный крик издал; после того заревел
चेदिराजस् तु संक्रुद्धोcedirājas tu saṃkruddhoцарь Чеди же разгневанный; владыка Чеди в ярости
बाह्लीकं नवभिः शरैःbāhlīkaṃ navabhiḥ śaraiḥБахлику девятью стрелами; Бахлику девятью выстрелами
विव्याध समरे तूर्णंvivyādha samare tūrṇaṃпронзил в бою быстро; тотчас поразил в сражении
मत्तो मत्तम् इव द्विपम्matto mattam iva dvipamкак пьяный пьяного слона; словно разъярённый слон слона
तौ तत्र समरे क्रुद्धौtau tatra samare kruddhauте двое там в бою разгневанные; оба разъярённые в схватке
नर्दन्तौ च मुहुर् मुहुःnardantau ca muhur muhuḥи ревущие снова и снова; многократно рычали
समीयतुः सुसंक्रुद्धाव्samīyatuḥ susaṃkruddhāvсошлись сильно разгневанные; сблизились в великой ярости
अङ्गारकबुधाव् इवaṅgārakabudhāv ivaкак Ангарака и Будха; словно Марс и Меркурий
Литературный перевод

Затем, о Бхарата, Дхриштадьюмна устремился на Дрону. Сильно разгневанный Дрона в бою разрубил натрое крепкий, смертоносный лук своего противника и выпустил ужасную стрелу, подобную второму жезлу времени; она погрузилась в его тело. Тогда сын Друпады взял другой лук и четырнадцать стрел и в ответ поразил Дрону в сражении. Оба, сильно разгневанные, повели чрезвычайно жестокий бой. Яростный Шанкха в бою выступил против яростного Саумадатти, о великий царь, и крикнул: “Стой! Стой!” Герой пробил ему правую руку, а Саумадатти ударил Шанкху в область ключицы. Их бой, о владыка людей, стал ужасным, словно битва гордых Вритры и Индры. Великий колесничий Дхришта кету, сам свирепого облика и неизмеримый духом, устремился на разгневанного Бахлику. Бахлика осыпал нетерпимого Дхришта кету множеством стрел и издал львиный крик. Но разгневанный царь Чеди быстро пронзил Бахлику девятью стрелами, словно пьяный слон поражает пьяного слона. Эти двое, разъярённые, снова и снова ревя, сошлись в бою, словно Ангарака и Будха».

Версия

1e17f299c9d9 · опубликовано 17 июл. 2026 г., 21:12:34 UTC

Доступно наRUEN

Листайте стихи клавишами