Махабхарата
Бхишма-парва: первые поединки великой битвы6.43.17-28
5564 / 15823
Махабхарата · 6.43.17-28
Деванагари

मानिनं समरे दृप्तं कृतवैरं महारथम् ॥
भीमसेनस् तव सुतं दुर्योधनम् अयोधयत् ॥
ताव् उभौ नरशार्दूलौ कुरुमुख्यौ महाबलौ ॥
अन्योन्यं शरवर्षाभ्यां ववृषाते रणाजिरे ॥
तौ तु वीक्ष्य महात्मानौ कृतिनौ चित्रयोधिनौ ॥
विस्मयः सर्वभूतानां समपद्यत भारत ॥
दुःशासनस् तु नकुलं प्रत्युद्याय महारथम् ॥
अविध्यन् निशितैर् बाणैर् बहुभिर् मर्मभेदिभिः ॥
तस्य माद्रीसुतः केतुं सशरं च शरासनम् ॥
चिच्छेद निशितैर् बाणैः प्रहसन्न् इव भारत ॥
अथैनं पञ्चविंशत्या क्षुद्रकाणां समार्दयत् ॥
पुत्रस् तु तव दुर्धर्षो नकुलस्य महाहवे ॥
युगेषां चिच्छिदे बाणैर् ध्वजं चैव न्यपातयत् ॥
दुर्मुखः सहदेवं तु प्रत्युद्याय महाबलम् ॥
विव्याध शरवर्षेण यतमानं महाहवे ॥
सहदेवस् ततो वीरो दुर्मुखस्य महाहवे ॥
शरेण भृशतीक्ष्णेन पातयाम् आस सारथिम् ॥
ताव् अन्योन्यं समासाद्य समरे युद्धदुर्मदौ ॥
त्रासयेतां शरैर् घोरैः कृतप्रतिकृतैषिणौ ॥
युधिष्ठिरः स्वयं राजा मद्रराजानम् अभ्ययात् ॥
तस्य मद्राधिपश् चापं द्विधा चिच्छेद मारिष ॥
तद् अपास्य धनुश् छिन्नं कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ॥
अन्यत् कार्मुकम् आदाय वेगवद् बलवत्तरम् ॥
ततो मद्रेश्वरं राजा शरैः संनतपर्वभिः ॥
छादयाम् आस संक्रुद्धस् तिष्ठ तिष्ठेति चाब्रवीत् ॥

Транслитерация (IAST)

māninaṃ samare dṛptaṃ kṛtavairaṃ mahāratham ||
bhīmasenas tava sutaṃ duryodhanam ayodhayat ||
tāv ubhau naraśārdūlau kurumukhyau mahābalau ||
anyonyaṃ śaravarṣābhyāṃ vavṛṣāte raṇājire ||
tau tu vīkṣya mahātmānau kṛtinau citrayodhinau ||
vismayaḥ sarvabhūtānāṃ samapadyata bhārata ||
duḥśāsanas tu nakulaṃ pratyudyāya mahāratham ||
avidhyan niśitair bāṇair bahubhir marmabhedibhiḥ ||
tasya mādrīsutaḥ ketuṃ saśaraṃ ca śarāsanam ||
ciccheda niśitair bāṇaiḥ prahasann iva bhārata ||
athainaṃ pañcaviṃśatyā kṣudrakāṇāṃ samārdayat ||
putras tu tava durdharṣo nakulasya mahāhave ||
yugeṣāṃ cicchide bāṇair dhvajaṃ caiva nyapātayat ||
durmukhaḥ sahadevaṃ tu pratyudyāya mahābalam ||
vivyādha śaravarṣeṇa yatamānaṃ mahāhave ||
sahadevas tato vīro durmukhasya mahāhave ||
śareṇa bhṛśatīkṣṇena pātayām āsa sārathim ||
tāv anyonyaṃ samāsādya samare yuddhadurmadau ||
trāsayetāṃ śarair ghoraiḥ kṛtapratikṛtaiṣiṇau ||
yudhiṣṭhiraḥ svayaṃ rājā madrarājānam abhyayāt ||
tasya madrādhipaś cāpaṃ dvidhā ciccheda māriṣa ||
tad apāsya dhanuś chinnaṃ kuntīputro yudhiṣṭhiraḥ ||
anyat kārmukam ādāya vegavad balavattaram ||
tato madreśvaraṃ rājā śaraiḥ saṃnataparvabhiḥ ||
chādayām āsa saṃkruddhas tiṣṭha tiṣṭheti cābravīt ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
मानिनं समरे दृप्तंmāninaṃ samare dṛptaṃгордого в бою, надменного; самоуверенного в сражении
कृतवैरं महारथम्kṛtavairaṃ mahārathamзатаившего вражду, великого колесничего; махаратху с давней враждой
भीमसेनस् तव सुतंbhīmasenas tava sutaṃБхимасена твоего сына; Бхима Дурьодхану
दुर्योधनम् अयोधयत्duryodhanam ayodhayatДурьодхану вызвал на бой; сразился с Дурьодханой
ताव् उभौ नरशार्दूलौtāv ubhau naraśārdūlauте оба тигра среди людей; два лучших воина
कुरुमुख्यौ महाबलौkurumukhyau mahābalauглавные Куру, великосильные; могучие вожди рода
अन्योन्यं शरवर्षाभ्यांanyonyaṃ śaravarṣābhyāṃдруг друга дождями стрел; взаимными потоками стрел
ववृषाते रणाजिरेvavṛṣāte raṇājireосыпали на поле боя; поливали в ратном дворе
तौ तु वीक्ष्य महात्मानौtau tu vīkṣya mahātmānauих же увидев, великих душ; глядя на двух великих
कृतिनौ चित्रयोधिनौkṛtinau citrayodhinauискусных, чудесно сражающихся; умелых в разнообразном бое
विस्मयः सर्वभूतानांvismayaḥ sarvabhūtānāṃизумление всех существ; удивление у всех живых
समपद्यत भारतsamapadyata bhārataвозникло, о Бхарата; появилось, потомок Бхараты
दुःशासनस् तु नकुलंduḥśāsanas tu nakulaṃДухшасана же Накулу; Духшасана на Накулу
प्रत्युद्याय महारथम्pratyudyāya mahārathamвыступив против великого колесничего; выйдя навстречу махаратхе
अविध्यन् निशितैर् बाणैर्avidhyan niśitair bāṇairпронзил острыми стрелами; поразил заострёнными стрелами
बहुभिर् मर्मभेदिभिःbahubhir marmabhedibhiḥмногими, пробивающими уязвимые места; множеством ранящих жизненные точки
तस्य माद्रीसुतः केतुंtasya mādrīsutaḥ ketuṃего знамя сын Мадри; Накула его стяг
सशरं च शरासनम्saśaraṃ ca śarāsanamи лук со стрелой; и натянутый лук
चिच्छेद निशितैर् बाणैःciccheda niśitair bāṇaiḥотсек острыми стрелами; срубил заострёнными стрелами
प्रहसन्न् इव भारतprahasann iva bhārataкак бы смеясь, Бхарата; словно улыбаясь
अथैनं पञ्चविंशत्याathainaṃ pañcaviṃśatyāзатем его двадцатью пятью; после этого двадцатью пятью
क्षुद्रकाणां समार्दयत्kṣudrakāṇāṃ samārdayatкшудраками поразил; малыми стрелами измучил
पुत्रस् तु तव दुर्धर्षोputras tu tava durdharṣoтвой же неприступный сын; твой грозный сын
नकुलस्य महाहवेnakulasya mahāhaveу Накулы в великом бою; в схватке с Накулой
युगेषां चिच्छिदे बाणैर्yugeṣāṃ cicchide bāṇairярмо отсёк стрелами; срубил упряжное крепление
ध्वजं चैव न्यपातयत्dhvajaṃ caiva nyapātayatи знамя тоже поверг; также сбил стяг
दुर्मुखः सहदेवं तुdurmukhaḥ sahadevaṃ tuДурмуха же Сахадеву; Дурмуха против Сахадевы
प्रत्युद्याय महाबलम्pratyudyāya mahābalamвыступив против великосильного; выйдя на могучего
विव्याध शरवर्षेणvivyādha śaravarṣeṇaпронзил дождём стрел; поразил потоком стрел
यतमानं महाहवेyatamānaṃ mahāhaveстарающегося в великом бою; усердно бьющегося
सहदेवस् ततो वीरोsahadevas tato vīroСахадева тогда герой; после этого доблестный Сахадева
दुर्मुखस्य महाहवेdurmukhasya mahāhaveу Дурмухи в великом бою; в схватке с Дурмухой
शरेण भृशतीक्ष्णेनśareṇa bhṛśatīkṣṇenaстрелой чрезвычайно острой; сильно заострённой стрелой
पातयाम् आस सारथिम्pātayām āsa sārathimповерг колесничего; сбил возницу
ताव् अन्योन्यं समासाद्यtāv anyonyaṃ samāsādyaте двое, сойдясь друг с другом; встретившись один с другим
समरे युद्धदुर्मदौsamare yuddhadurmadauв битве, безумные от боя; опьянённые сражением
त्रासयेतां शरैर् घोरैःtrāsayetāṃ śarair ghoraiḥустрашали страшными стрелами; пугали грозными стрелами
कृतप्रतिकृतैषिणौkṛtapratikṛtaiṣiṇauжелая возмездия за сделанное; ища ответного удара
युधिष्ठिरः स्वयं राजाyudhiṣṭhiraḥ svayaṃ rājāсам царь Юдхиштхира; лично владыка Юдхиштхира
मद्रराजानम् अभ्ययात्madrarājānam abhyayātподошёл к царю Мадры; устремился на Шалью
तस्य मद्राधिपश् चापंtasya madrādhipaś cāpaṃего лук владыка Мадры; Шалья его оружие
द्विधा चिच्छेद मारिषdvidhā ciccheda māriṣaнадвое отсёк, почтенный; разрубил пополам
तद् अपास्य धनुश् छिन्नंtad apāsya dhanuś chinnaṃотбросив тот сломанный лук; оставив рассечённое оружие
कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरःkuntīputro yudhiṣṭhiraḥсын Кунти Юдхиштхира; Каунтея Юдхиштхира
अन्यत् कार्मुकम् आदायanyat kārmukam ādāyaдругой лук взяв; подняв иное оружие
वेगवद् बलवत्तरम्vegavad balavattaramбыстрый и более сильный; мощнее и стремительнее
ततो मद्रेश्वरं राजाtato madreśvaraṃ rājāзатем владыку Мадры царь; после этого Шалью
शरैः संनतपर्वभिःśaraiḥ saṃnataparvabhiḥстрелами с гладкими узлами; хорошо оперёнными стрелами
छादयाम् आस संक्रुद्धस्chādayām āsa saṃkruddhasпокрыл разгневанный; осыпал в ярости
तिष्ठ तिष्ठेति चाब्रवीत्tiṣṭha tiṣṭheti cābravīt«стой, стой» — так сказал; крикнул: «стой, стой»
Литературный перевод

Бхимасена сразился с твоим сыном Дурьодханой, гордым, надменным, великим колесничим, носившим давнюю вражду. Эти два тигра среди людей, могучие главные воины рода Куру, осыпали друг друга потоками стрел на поле боя. Все существа, о Бхарата, изумились, увидев этих великих, искусных и разнообразно сражающихся воинов. Духшасана, выступив против великого колесничего Накулы, пронзил его множеством острых стрел, пробивающих уязвимые места. Но сын Мадри, как бы смеясь, острыми стрелами отсёк его знамя и лук со стрелой, а затем поразил его двадцатью пятью малыми стрелами. Твой неприступный сын в великом бою отсёк стрелами упряжь Накулы и сбил его знамя. Дурмуха, выйдя против могучего Сахадевы, поразил его дождём стрел, пока тот усердно сражался. Тогда герой Сахадева в великом бою сбил колесничего Дурмухи чрезвычайно острой стрелой. Сойдясь друг с другом, эти двое, опьянённые боем и желавшие ответного удара, устрашали один другого грозными стрелами. Сам царь Юдхиштхира устремился на царя Мадры. Владыка Мадры отсёк его лук надвое, о почтенный. Отбросив сломанный лук, сын Кунти Юдхиштхира взял другой, более быстрый и сильный, и, разгневавшись, осыпал владыку Мадры стрелами с гладкими узлами, крича: “Стой! Стой!”»

Версия

0a5619eee83c · опубликовано 17 июл. 2026 г., 21:12:34 UTC

Доступно наRUEN

Листайте стихи клавишами