Махабхарата
Бхишма-парва: первые поединки великой битвы6.43.49-59
5567 / 15823
Махабхарата · 6.43.49-59
Деванагари

बृहत्क्षत्रं तु कैकेयं कृपः शारद्वतो ययौ ॥
तं कृपः शरवर्षेण छादयाम् आस भारत ॥
गौतमं केकयः क्रुद्धः शरवृष्ट्याभ्यपूरयत् ॥
ताव् अन्योन्यं हयान् हत्वा धनुषी विनिकृत्य वै ॥
विरथाव् असियुद्धाय समीयतुर् अमर्षणौ ॥
तयोस् तद् अभवद् युद्धं घोररूपं सुदारुणम् ॥
द्रुपदस् तु ततो राजा सैन्धवं वै जयद्रथम् ॥
अभ्युद्ययौ संप्रहृष्टो हृष्टरूपं परंतप ॥
ततः सैन्धवको राजा द्रुपदं विशिखैस् त्रिभिः ॥
ताडयाम् आस समरे स च तं प्रत्यविध्यत ॥
तयोः समभवद् युद्धं घोररूपं सुदारुणम् ॥
ईक्षितृप्रीतिजननं शुक्राङ्गारकयोर् इव ॥
विकर्णस् तु सुतस् तुभ्यं सुतसोमं महाबलम् ॥
अभ्ययाज् जवनैर् अश्वैस् ततो युद्धम् अवर्तत ॥
विकर्णः सुतसोमं तु विद्ध्वा नाकम्पयच् छरैः ॥
सुतसोमो विकर्णं च तद् अद्भुतम् इवाभवत् ॥
सुशर्माणं नरव्याघ्रं चेकितानो महारथः ॥
अभ्यद्रवत् सुसंक्रुद्धः पाण्डवार्थे पराक्रमी ॥
सुशर्मा तु महाराज चेकितानं महारथम् ॥
महता शरवर्षेण वारयाम् आस संयुगे ॥
चेकितानो ऽपि संरब्धः सुशर्माणं महाहवे ॥
प्राच्छादयत् तम् इषुभिर् महामेघ इवाचलम् ॥

Транслитерация (IAST)

bṛhatkṣatraṃ tu kaikeyaṃ kṛpaḥ śāradvato yayau ||
taṃ kṛpaḥ śaravarṣeṇa chādayām āsa bhārata ||
gautamaṃ kekayaḥ kruddhaḥ śaravṛṣṭyābhyapūrayat ||
tāv anyonyaṃ hayān hatvā dhanuṣī vinikṛtya vai ||
virathāv asiyuddhāya samīyatur amarṣaṇau ||
tayos tad abhavad yuddhaṃ ghorarūpaṃ sudāruṇam ||
drupadas tu tato rājā saindhavaṃ vai jayadratham ||
abhyudyayau saṃprahṛṣṭo hṛṣṭarūpaṃ paraṃtapa ||
tataḥ saindhavako rājā drupadaṃ viśikhais tribhiḥ ||
tāḍayām āsa samare sa ca taṃ pratyavidhyata ||
tayoḥ samabhavad yuddhaṃ ghorarūpaṃ sudāruṇam ||
īkṣitṛprītijananaṃ śukrāṅgārakayor iva ||
vikarṇas tu sutas tubhyaṃ sutasomaṃ mahābalam ||
abhyayāj javanair aśvais tato yuddham avartata ||
vikarṇaḥ sutasomaṃ tu viddhvā nākampayac charaiḥ ||
sutasomo vikarṇaṃ ca tad adbhutam ivābhavat ||
suśarmāṇaṃ naravyāghraṃ cekitāno mahārathaḥ ||
abhyadravat susaṃkruddhaḥ pāṇḍavārthe parākramī ||
suśarmā tu mahārāja cekitānaṃ mahāratham ||
mahatā śaravarṣeṇa vārayām āsa saṃyuge ||
cekitāno 'pi saṃrabdhaḥ suśarmāṇaṃ mahāhave ||
prācchādayat tam iṣubhir mahāmegha ivācalam ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
बृहत्क्षत्रं तु कैकेयंbṛhatkṣatraṃ tu kaikeyaṃБрихаткшатру же Кайкею; Брихаткшатру из Кайкеев
कृपः शारद्वतो ययौkṛpaḥ śāradvato yayauКрипа Шарадвата пошёл; Крипа, сын Шарадвата, атаковал
तं कृपः शरवर्षेणtaṃ kṛpaḥ śaravarṣeṇaего Крипа дождём стрел; его потоками стрел
छादयाम् आस भारतchādayām āsa bhārataпокрыл, о Бхарата; осыпал, потомок Бхараты
गौतमं केकयः क्रुद्धःgautamaṃ kekayaḥ kruddhaḥГаутаму разгневанный Кекая; Крипу яростный Кайкея
शरवृष्ट्याभ्यपूरयत्śaravṛṣṭyābhyapūrayatдождём стрел наполнил; залил ливнем стрел
ताव् अन्योन्यं हयान् हत्वाtāv anyonyaṃ hayān hatvāте двое, убив коней друг друга; оба, сразив взаимно лошадей
धनुषी विनिकृत्य वैdhanuṣī vinikṛtya vaiи разрубив два лука; разрезав луки
विरथाव् असियुद्धायvirathāv asiyuddhāyaбез колесниц к битве мечами; спешившись для боя мечами
समीयतुर् अमर्षणौsamīyatur amarṣaṇauсошлись гневные; приблизились нетерпимые
तयोस् तद् अभवद् युद्धंtayos tad abhavad yuddhaṃмежду ними та битва возникла; их сражение стало
घोररूपं सुदारुणम्ghorarūpaṃ sudāruṇamстрашного вида, крайне жестокая; ужасная и свирепая
द्रुपदस् तु ततो राजाdrupadas tu tato rājāДрупада же тогда царь; после этого владыка Друпада
सैन्धवं वै जयद्रथम्saindhavaṃ vai jayadrathamсиндху Джаядратху; Джаядратху из Синдху
अभ्युद्ययौ संप्रहृष्टोabhyudyayau saṃprahṛṣṭoвыступил очень радостный; пошёл с воодушевлением
हृष्टरूपं परंतपhṛṣṭarūpaṃ paraṃtapaк радостному, сокрушитель врагов; на воодушевлённого, губитель врагов
ततः सैन्धवको राजाtataḥ saindhavako rājāтогда синдхуский царь; после этого владыка Синдху
द्रुपदं विशिखैस् त्रिभिःdrupadaṃ viśikhais tribhiḥДрупаду тремя стрелами; Друпаду тремя выстрелами
ताडयाम् आस समरेtāḍayām āsa samareударил в бою; поразил в сражении
स च तं प्रत्यविध्यतsa ca taṃ pratyavidhyataи тот его пронзил в ответ; а Друпада ответно поразил
तयोः समभवद् युद्धंtayoḥ samabhavad yuddhaṃмежду ними возникла битва; их сражение началось
घोररूपं सुदारुणम्ghorarūpaṃ sudāruṇamстрашного вида, крайне жестокая; ужасная и свирепая
ईक्षितृप्रीतिजननंīkṣitṛprītijananaṃрождающая радость зрителей; приятная для смотрящих
शुक्राङ्गारकयोर् इवśukrāṅgārakayor ivaкак у Шукра и Ангараки; словно Венеры и Марса
विकर्णस् तु सुतस् तुभ्यंvikarṇas tu sutas tubhyaṃВикарна же твой сын; Викарна, сын твой
सुतसोमं महाबलम्sutasomaṃ mahābalamСутасому великосильного; могучего Сутасому
अभ्ययाज् जवनैर् अश्वैस्abhyayāj javanair aśvaisподошёл на быстрых конях; устремился стремительными скакунами
ततो युद्धम् अवर्ततtato yuddham avartataзатем битва началась; после того завязался бой
विकर्णः सुतसोमं तुvikarṇaḥ sutasomaṃ tuВикарна же Сутасому; Викарна сына Драупади
विद्ध्वा नाकम्पयच् छरैःviddhvā nākampayac charaiḥпронзив, не поколебал стрелами; поразил, но не заставил дрогнуть
सुतसोमो विकर्णं चsutasomo vikarṇaṃ caи Сутасома Викарну; Сутасома же Викарну
तद् अद्भुतम् इवाभवत्tad adbhutam ivābhavatто было словно чудо; это казалось удивительным
सुशर्माणं नरव्याघ्रंsuśarmāṇaṃ naravyāghraṃСушарману, тигра людей; доблестного Сушарману
चेकितानो महारथःcekitāno mahārathaḥЧекитана, великий колесничий; махаратха Чекитана
अभ्यद्रवत् सुसंक्रुद्धःabhyadravat susaṃkruddhaḥатаковал сильно разгневанный; устремился в ярости
पाण्डवार्थे पराक्रमीpāṇḍavārthe parākramīради Пандавов, доблестный; сражаясь за дело Пандавов
सुशर्मा तु महाराजsuśarmā tu mahārājaСушарман же, великий царь; Сушарман, о владыка
चेकितानं महारथम्cekitānaṃ mahārathamЧекитану, великого колесничего; махаратху Чекитану
महता शरवर्षेणmahatā śaravarṣeṇaвеликим дождём стрел; огромным потоком стрел
वारयाम् आस संयुगेvārayām āsa saṃyugeсдержал в битве; остановил в сражении
चेकितानो ऽपि संरब्धःcekitāno 'pi saṃrabdhaḥЧекитана тоже яростный; Чекитана в возбуждении
सुशर्माणं महाहवेsuśarmāṇaṃ mahāhaveСушарману в великом бою; Сушарману в схватке
प्राच्छादयत् तम् इषुभिर्prācchādayat tam iṣubhirпокрыл его стрелами; осыпал его выстрелами
महामेघ इवाचलम्mahāmegha ivācalamкак большая туча гору; словно великое облако гору
Литературный перевод

Крипа, сын Шарадвата, пошёл на Брихаткшатру из Кайкеев и покрыл его дождём стрел, о Бхарата. Разгневанный Кекая залил Гаутаму ливнем стрел. Убив коней друг друга и разрубив луки, эти два гневных воина, оставшись без колесниц, сошлись для боя мечами; их сражение стало ужасным и крайне жестоким. Затем царь Друпада с радостью выступил против воодушевлённого Джаядратхи из Синдху, о сокрушитель врагов. Синдхуский царь ударил Друпаду в бою тремя стрелами, а тот поразил его в ответ. Их жестокая битва была страшна и вместе с тем радовала зрителей, как схождение Шукра и Ангараки. Твой сын Викарна на быстрых конях устремился на могучего Сутасому, и начался бой. Викарна пронзил Сутасому стрелами, но не поколебал его; Сутасома также поразил Викарну, и это казалось чудом. Великий колесничий Чекитана, доблестный и сильно разгневанный, ради Пандавов атаковал Сушарману, тигра среди людей. Сушарман великим дождём стрел сдержал Чекитану в битве, но разъярённый Чекитана осыпал его стрелами, как великое облако осыпает гору».

Версия

268e5939e047 · опубликовано 17 июл. 2026 г., 21:12:34 UTC

Доступно наRUEN

Листайте стихи клавишами