Махабхарата
Бхишма-парва: поединок Бхишмы и Арджуны6.48.62-67
5603 / 15823
Махабхарата · 6.48.62-67
Деванагари

तत्र देवाः सगन्धर्वाश् चारणाश् च सहर्षिभिः ॥
अन्योन्यं प्रत्यभाषन्त तयोर् दृष्ट्वा पराक्रमम् ॥
न शक्यौ युधि संरब्धौ जेतुम् एतौ महारथौ ॥
सदेवासुरगन्धर्वैर् लोकैर् अपि कथं चन ॥
आश्चर्यभूतं लोकेषु युद्धम् एतन् महाद्भुतम् ॥
नैतादृशानि युद्धानि भविष्यन्ति कथं चन ॥
नापि शक्यो रणे जेतुं भीष्मः पार्थेन धीमता ॥
सधनुश् च रथस्थश् च प्रवपन् सायकान् रणे ॥
तथैव पाण्डवं युद्धे देवैर् अपि दुरासदम् ॥
न विजेतुं रणे भीष्म उत्सहेत धनुर्धरम् ॥
इति स्म वाचः श्रूयन्ते प्रोच्चरन्त्यस् ततस् ततः ॥
गाङ्गेयार्जुनयोः संख्ये स्तवयुक्ता विशां पते ॥

Транслитерация (IAST)

tatra devāḥ sagandharvāś cāraṇāś ca saharṣibhiḥ ||
anyonyaṃ pratyabhāṣanta tayor dṛṣṭvā parākramam ||
na śakyau yudhi saṃrabdhau jetum etau mahārathau ||
sadevāsuragandharvair lokair api kathaṃ cana ||
āścaryabhūtaṃ lokeṣu yuddham etan mahādbhutam ||
naitādṛśāni yuddhāni bhaviṣyanti kathaṃ cana ||
nāpi śakyo raṇe jetuṃ bhīṣmaḥ pārthena dhīmatā ||
sadhanuś ca rathasthaś ca pravapan sāyakān raṇe ||
tathaiva pāṇḍavaṃ yuddhe devair api durāsadam ||
na vijetuṃ raṇe bhīṣma utsaheta dhanurdharam ||
iti sma vācaḥ śrūyante proccarantyas tatas tataḥ ||
gāṅgeyārjunayoḥ saṃkhye stavayuktā viśāṃ pate ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
तत्र देवाः सगन्धर्वाःtatra devāḥ sagandharvāḥтам боги с гандхарвами; здесь девы вместе с гандхарвами
चारणाः च सहर्षिभिःcāraṇāḥ ca saharṣibhiḥи чараны с риши; чараны вместе с мудрецами
अन्योन्यम् प्रत्यभाषन्तanyonyam pratyabhāṣantaдруг другу говорили; обращались один к другому
तयोः दृष्ट्वा पराक्रमम्tayoḥ dṛṣṭvā parākramamих доблесть увидев; видя их мощный натиск
न शक्यौ युधि संरब्धौna śakyau yudhi saṃrabdhauне могут в бою яростные; невозможно в битве разъярённых
जेतुम् एतौ महारथौjetum etau mahārathauпобедить этих двух махаратх; одолеть этих великих ратхинов
सदेवासुरगन्धर्वैःsadevāsuragandharvaiḥс богами, асурами, гандхарвами; даже богами, асурами, гандхарвами
लोकैः अपि कथं चनlokaiḥ api kathaṃ canaмирами даже каким-либо образом; всеми мирами никак
आश्चर्यभूतम् लोकेषुāścaryabhūtam lokeṣuставшее чудом в мирах; чудесное для миров
युद्धम् एतत् महाद्भुतम्yuddham etat mahādbhutamэто сражение велико-дивное; эта битва чрезвычайно удивительна
न एतादृशानि युद्धानिna etādṛśāni yuddhāniне такие сражения; подобные битвы не
भविष्यन्ति कथं चनbhaviṣyanti kathaṃ canaбудут каким-либо образом; когда-либо случатся
न अपि शक्यः रणे जेतुम्na api śakyaḥ raṇe jetumи не возможно в бою победить; невозможно в битве одолеть
भीष्मः पार्थेन धीमताbhīṣmaḥ pārthena dhīmatāБхишму мудрым Партхой; Бхишму разумным Арджуной
सधनुः च रथस्थः चsadhanuḥ ca rathasthaḥ caс луком и на колеснице; когда он с луком и в ратхе
प्रवपन् सायकान् रणेpravapan sāyakān raṇeрассыпая стрелы в бою; изливая стрелы в сражении
तथा एव पाण्डवम् युद्धेtathā eva pāṇḍavam yuddheтак же Пандаву в битве; точно так Арджуну в бою
देवैः अपि दुरासदम्devaiḥ api durāsadamдаже богам труднодоступного; трудно одолимого даже богами
न विजेतुम् रणे भीष्मःna vijetum raṇe bhīṣmaḥне победить в бою Бхишма; Бхишма не сможет одолеть
उत्सहेत धनुर्धरम्utsaheta dhanurdharamосмелился бы лучника; этого носителя лука
इति स्म वाचः श्रूयन्तेiti sma vācaḥ śrūyanteтак слышались речи; такие слова раздавались
प्रोच्चरन्त्यः ततः ततःproccarantyaḥ tataḥ tataḥпроизносимые отовсюду; исходящие со всех сторон
गाङ्गेयार्जुनयोः संख्येgāṅgeyārjunayoḥ saṃkhyeо Гангее и Арджуне в битве; о Бхишме и Арджуне
स्तवयुक्ताः विशां पतेstavayuktāḥ viśāṃ pateс хвалой, владыка людей; соединённые с прославлением
Литературный перевод

Там боги вместе с гандхарвами, чаранами и риши, увидев доблесть этих двоих, говорили друг другу: «Этих двух яростных великих ратхинов невозможно победить в бою никаким образом, даже всем мирам вместе с богами, асурами и гандхарвами. Это сражение стало чудом для миров, оно велико и удивительно; таких битв никогда не будет. Бхишму, когда он стоит на колеснице с луком и изливает стрелы в бою, не может победить даже мудрый Партха; и точно так же Бхишма не смог бы одолеть в сражении Пандаву, лучника, труднодоступного даже богам». Такие речи, полные хвалы Бхишме и Арджуне, раздавались со всех сторон, о владыка людей».

Версия

9c69cdd9d72d · опубликовано 17 июл. 2026 г., 21:12:34 UTC

Доступно наRUEN

Листайте стихи клавишами