ततः शिखण्डी वेगेन प्रगृह्य परमायुधम् ॥
भीष्मम् एवाभिदुद्राव रक्ष्यमाणः किरीटिना ॥
ततो ऽस्यानुचरान् हत्वा सर्वान् रणविभागवित् ॥
भीष्मम् एवाभिदुद्राव बीभत्सुर् अपराजितः ॥
सात्यकिश् चेकितानश् च धृष्टद्युम्नश् च पार्षतः ॥
विराटो द्रुपदश् चैव माद्रीपुत्रौ च पाण्डवौ ॥
दुद्रुवुर् भीष्मम् एवाजौ रक्षिता दृढधन्वना ॥
अभिमन्युश् च समरे द्रौपद्याः पञ्च चात्मजाः ॥
दुद्रुवुः समरे भीष्मं समुद्यतमहायुधाः ॥
ते सर्वे दृढधन्वानः संयुगेष्व् अपलायिनः ॥
बहुधा भीष्मम् आनर्छन् मार्गणैः कृतमार्गणाः ॥
विधूय तान् बाणगणान् ये मुक्ताः पार्थिवोत्तमैः ॥
पाण्डवानाम् अदीनात्मा व्यगाहत वरूथिनीम् ॥
कृत्वा शरविघातं च क्रीडन्न् इव पितामहः ॥
नाभिसंधत्त पाञ्चाल्यं स्मयमानो मुहुर् मुहुः ॥
स्त्रीत्वं तस्यानुसंस्मृत्य भीष्मो बाणाञ् शिखण्डिनः ॥
जघान द्रुपदानीके रथान् सप्त महारथः ॥
ततः किलकिलाशब्दः क्षणेन समपद्यत ॥
मत्स्यपाञ्चालचेदीनां तम् एकम् अभिधावताम् ॥
ते वराश्वरथव्रातैर् वारणैः सपदातिभिः ॥
तम् एकं छादयाम् आसुर् मेघा इव दिवाकरम् ॥
भीष्मं भागीरथीपुत्रं प्रतपन्तं रणे रिपून् ॥
ततस् तस्य च तेषां च युद्धे देवासुरोपमे ॥
किरीटी भीष्मम् आनर्छत् पुरस्कृत्य शिखण्डिनम् ॥
tataḥ śikhaṇḍī vegena pragṛhya paramāyudham ||
bhīṣmam evābhidudrāva rakṣyamāṇaḥ kirīṭinā ||
tato 'syānucarān hatvā sarvān raṇavibhāgavit ||
bhīṣmam evābhidudrāva bībhatsur aparājitaḥ ||
sātyakiś cekitānaś ca dhṛṣṭadyumnaś ca pārṣataḥ ||
virāṭo drupadaś caiva mādrīputrau ca pāṇḍavau ||
dudruvur bhīṣmam evājau rakṣitā dṛḍhadhanvanā ||
abhimanyuś ca samare draupadyāḥ pañca cātmajāḥ ||
dudruvuḥ samare bhīṣmaṃ samudyatamahāyudhāḥ ||
te sarve dṛḍhadhanvānaḥ saṃyugeṣv apalāyinaḥ ||
bahudhā bhīṣmam ānarchan mārgaṇaiḥ kṛtamārgaṇāḥ ||
vidhūya tān bāṇagaṇān ye muktāḥ pārthivottamaiḥ ||
pāṇḍavānām adīnātmā vyagāhata varūthinīm ||
kṛtvā śaravighātaṃ ca krīḍann iva pitāmahaḥ ||
nābhisaṃdhatta pāñcālyaṃ smayamāno muhur muhuḥ ||
strītvaṃ tasyānusaṃsmṛtya bhīṣmo bāṇāñ śikhaṇḍinaḥ ||
jaghāna drupadānīke rathān sapta mahārathaḥ ||
tataḥ kilakilāśabdaḥ kṣaṇena samapadyata ||
matsyapāñcālacedīnāṃ tam ekam abhidhāvatām ||
te varāśvarathavrātair vāraṇaiḥ sapadātibhiḥ ||
tam ekaṃ chādayām āsur meghā iva divākaram ||
bhīṣmaṃ bhāgīrathīputraṃ pratapantaṃ raṇe ripūn ||
tatas tasya ca teṣāṃ ca yuddhe devāsuropame ||
kirīṭī bhīṣmam ānarchat puraskṛtya śikhaṇḍinam ||
Затем Шикханди, схватив великое оружие, стремительно бросился прямо на Бхишму под защитой Киритина. После этого непобедимый Бибхатсу, знаток разделов боя, сразил всех спутников Бхишмы и сам устремился прямо на него. Сатьяки, Чекитана, Дхриштадьюмна Паршата, Вирата, Друпада и два сына Мадри, Пандавы, под защитой крепколукого Арджуны тоже бросились прямо на Бхишму в битве. Абхиманью и пять сыновей Драупади, подняв могучее оружие, также устремились в бою на Бхишму. Все они, крепколукие и не бегущие с поля битвы, искусные в стрельбе, многократно осыпали Бхишму стрелами. Но питамаха, словно играя, отбрасывал множества стрел, выпущенные лучшими царями, отражал их и проникал в войско Пандавов, несокрушимый духом. Вспоминая прежнее женское состояние Шикханди, Бхишма снова и снова улыбался и не целился в Панчальца; стрелы Шикханди он сбивал, а в войске Друпады этот махаратха сразил семь колесниц. Тогда у Матсьев, Панчалов и Чеди, нападавших на него одного, в одно мгновение поднялся боевой гомон. Лучшими конными и колесничными отрядами, слонами и пехотой они покрыли его одного, как облака покрывают солнце, - Бхишму, сына Ганги, палящего врагов в бою. И затем, в битве, подобной войне богов и асуров, Киритин осыпал Бхишму стрелами, поставив Шикханди впереди».
1d30c94ce181 · опубликовано 17 июл. 2026 г., 22:03:50 UTC
Доступно наRUENЛистайте стихи клавишами
Глава завершается той же точкой, к которой всё шло: Шикханди впереди, Арджуна за ним, Бхишма окружён и всё ещё неодолим. Победа приближается не через обычное превосходство силы, а через точное соединение знания, защиты и моральной границы Бхишмы.